Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2016/17346 K.2017/6568

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm taraflarca temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü: Mahkemece, davalı kadının, evde bulunan altın ve parayı alarak ...'e gitmesinin davacı erkeğin güvenini sarstığı gerekçesiyle tarafların boşanmalarına karar verilmiştir.

Karar davalı kadın tarafından temyiz edilmekle, Dairemizin 2015/6893 esas ve 2015/21078 karar, 11.11.2015 tarihli ilamı ile "Davalı kadın, eşinin kendisini ...'daki sığınma evinde kolayca bulabileceği düşüncesiyle ...'deki sığınma evine gitmek için evden ayrıldığını savunmuş, bu savunmanın aksi de dosyadaki diğer delillerle ispatlanamamıştır.

Oysa dinlenen davacı tanıklarının sözlerinin bir kısmı Türk Medeni Kanununun 166/1. maddesinde yer alan temelinden sarsılma durumunu kabule elverişli olmayan beyanlar olup, bir kısmı ise, sebep ve saiki açıklanmayan ve inandırıcı olmaktan uzak izahlardan ibarettir. Bu itibarla davanın reddi gerekirken delillerin takdirinde hataya düşülerek yetersiz gerekçe ile boşanmaya karar verilmesi "usul ve kanuna aykırı bulunarak hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyularak "her ne kadar bozma ilamına uyulmuş olsa ve her davanın açıldığı tarihte ki şartlara göre değerlendirilmesi gerekse de Yargıtay içtihatları uyarınca eşlerin sadakat yükümlülükleri evlilik birliğinin yasal olarak sona ermesine kadar devam etmesi gerektiğinden davalının bu eyleminin eşe karşı sadakat yükümlülüğünün ihlali niteliğinde bulunduğundan davalı ağır kusuru sebebiyle davacı tarafından açılan boşanma davasının kabulüne" karar verilerek tekrar boşanmaya karar verilmiştir.

İlk derece mahkemeleri, temyiz denetimi sonucu Yargıtay tarafından verilen bozma ilamına uyma kararı verdikleri takdirde, bozma ilamının gereğini yerine getirmekle yükümlüdür (HMK m.429).

Hal böyle iken, mahkemenin, uyma kararı verildikten sonra davanın reddine karar vermesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. Her ne kadar taraflarca, boşanma hükmü temyiz edilmemiş ise de; Yargıtay tarafların ileri sürdükleri temyiz sebepleriyle bağlı olmayıp, kanunun açık hükmüne aykırı gördüğü diğer hususları da re'sen inceleyebileceğinden (6100 sayılı HMK m.369/1,1086 sayılı HUMK m.435/1) hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

KARŞI OY YAZISI

Yerel mahkeme ilk kararında davanın kabulüyle tarafların boşanmalarına karar vermiş, karar davalı kadın tarafından temyiz edilmiş, Dairemizce, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru görülmeyerek hüküm bozulmuştur. Mahkemece bozma kararına uyulmakla, davalı kadın lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı doğrultusunda davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, davalı kadın vekili temyiz dilekçesinde "Tarafların artık bir araya gelme imkanı kalmadığından biz de tarafların boşanmalarını kabul ediyoruz,...boşanma kısmını temyiz etmiyoruz" şeklinde açıklamalara yer vererek, hükmü boşanma yönünden temyiz etmediğini açıkça belirtmiştir. Davacı erkeğin de hükmün boşanmaya ilişkin bölümüne yönelik bir temyizi bulunmamaktadır.Hüküm, boşanma kararı yönünden kesinleşmiştir.

Kanunda açıkça belirtilmedikçe, hiç kimse kendi lehine olan davayı açmaya veya hakkını talep etmeye zorlanamaz[HMK m.24-(2)]. Eldeki davada davalı kadın, boşanma hükmünü temyiz etmediğini açıkça belirtmekle, bu konuda lehine oluşan usuli kazanılmış hakkından da feragat etmiş/hakkını talep etmemiş durumdadır.

Tarafların ileri sürdükleri temyiz sebepleriyle bağlı kalınmadan, kanunun açık hükmüne aykırı görülen diğer hususların da incelenmesi için, öncelikle o hükmün taraflarca temyiz edilmesi zorunludur. Şayet bir hüküm farklı sebeplerle temyiz edilir ve temyiz incelenmesi sırasında, temyiz sebebi olarak ileri sürülmediği halde, kanunun açık hükmüne aykırı başka sebepler görülürse, o hüküm ancak o zaman incelenebilir ve bozulabilir. Temyiz edilmeyen hüküm incelenip bozulamaz.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, hükmün yazılı şekilde bozulmasına ilişkin sayın çoğunluğun görüşüne, katılmıyorum.