Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2016/25115 K.2017/1878

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalılardan Mehmet Akgül tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Boşanma veya evliliğin iptaline ilişkin kararlarda; tarafların Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, baba ve ana adları ile kadının evlenmeden önceki soyadı ve aile kütüğünde kayıtlı olduğu yer bilgileri ile evlilik içinde doğmuş çocuklar ve bunların kimlik bilgilerine yer verilmesi zorunludur (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27, HMK m.297/1-b). Mahkemece; hükümde tarafların doğum tarihi ve yeri, baba ve ana adları, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaraları, kadının evlenmeden önceki soyadı ve aile kütüğünde kayıtlı olduğu yer bilgileri ile evlilik içinde doğmuş çocuklar ve bunların kimlik bilgileri yazılmamıştır. Bu hususlar gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

2-Dava, evliliğin mutlak butlan sebebiyle iptali isteğine ilişkin olup, Cumhuriyet savcısı tarafından 23.08.2010 tarihinde re'sen açılmıştır. Cumhuriyet savcısı, Kanunda açıkça öngörülen hallerde hukuk davası açar veya açılmış olan hukuk davasında taraf olarak yer alır (HMK m.7/1). Mutlak butlan davası açma Cumhuriyet savcısı için bir görev olduğundan (TMK m.146/1). Duruşmalarda hazır bulunması gereği de görevin doğal sonucu olarak bir zorunluluktur. Bu nedenle Cumhuriyet savcısının duruşmalara katılması sağlanmadan yokluğunda yargılamaya devamla hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir (HGK 11.11.2015 gün ve 2938 esas, 2539 karar).

.../...

3-Dava 23.08.2010 tarihinde açılmıştır. Hukuk Muhakemeleri Kanun hükümleri zaman bakımından tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır (HMK m.448). Hakim, Türk Hukuku re'sen uygular (HMK m.33). Mahkeme Hukuk Muhakemeleri Kanununun emredici düzenlemelerinin gereğini yerine getirmek zorundadır (HGK 13.03.2013 2013/802 esas, 2013/347 karar). Mahkemece davaname davalılar ...'e 07.01.2013 tarihinde Teb.

Kanunu m.25/a uyarınca konsolosluk vasıtasıyla tebliğ edilmiş olup, davalılara her hangi bir aşamada duruşma günü tebliği yapılmamıştır. Bu durum savunma hakkını kısıtlayan önemli bir usul hatasıdır (HMK m.27).

Bu husus nazara alınmaksızın, davanın geldiği aşamada tamamlanmamış işlemler olan tahkikat ve sözlü yargılama aşamalarında yapılacak işlemlerde dikkate alınarak davalılara usulüne uygun şekilde duruşma günü tebliği yapılmaksızın yokluklarında yargılamaya devam ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.