Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2018/7914 K.2019/235

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığının yazısı üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ve davalı .... tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü. 1-Bir hükmün, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının isteği üzerine kanun yararına bozulabilmesi için; o hükmün verildiği anda kesin olması veya Yargıtay'ca incelenmeksizin kesinleşmiş bulunması gerekir (HUMK m.427/6). Eğer kesin olarak verilen bir hüküm veya Yargıtay'ca incelenmeksizin kesinleşmiş bir hüküm bulunmuyorsa, kanun yararına bozma talep edilemez.

Mahkemece verilen ilk hükmün Dairemizin 09.05.2017 tarihli ilamı ile "Yetki itirazı hakkında taraf delilleri toplanıldıktan sonra bir karar verilmek üzere" bozulmasına karar verilmiş, mahkemece bozmaya uyularak tarafların boşanmalarına hükmedilmiş, kanun yolu mahkemece istinaf olarak gösterilmiştir.

Davalı erkek tarafından yasal süresi içerisinde istinaf dilekçesi verilerek gerekli istinaf başvuru harcı ve gider avansı yatırılmış, mahkemece bozma sonrası verilen hükümlere karşı temyiz yasa yolu geçerli olacağı için davalı erkek tarafından yatırılan istinaf harcının erkeğe iadesine karar verilmiş, temyiz harç ve giderleri için davalı erkeğe muhtıra çıkarılmış ve süresi içerisinde gerekli giderler yatırılmadığı gerekçesiyle 25.01.2018 tarihli ek kararla davalı erkeğin temyiz isteğinin reddine karar verilmiş,

bu ek karar davalı erkek tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiş ve fakat mahkemece bu temyiz isteği de kesin olmak üzere reddedilmiş, hüküm kesinleştirilmiştir. Temyiz harç ve masraflarının verilen süre içerisinde tamamlanmaması halinde mahkemece verilen kararın temyiz edilmesi halinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 432. maddenin son fıkrası hükmü kıyasen uygulanır (HUMK m.434/son). Ek kararın temyizine yönelik dilekçeyi değerlendirme yetkisi Yargıtay'a aittir.

Bu sebeple mahkemece verilen 23.02.2018 tarihli ek kararın temyizine ilişkili kesin olmak üzere verilen karar usul ve yasaya aykırıdır. Sonuç itibariyle kesinleşen bir hüküm bulunmadığından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma isteği yerinde görülmemiş, bu talebin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Davalı erkeğin 23.02.2018 tarihli ek karara yönelik itirazlarının incelenmesine gelince; Yukarıda 1.bentte de açıklandığı üzere temyiz harç ve masraflarının verilen süre içerisinde tamamlanmaması halinde mahkemece verilen kararın temyiz edilmesi halinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 432. maddenin son fıkrası hükmü kıyasen uygulanır (HUMK m.434/son). Ek kararın temyizine yönelik dilekçeyi değerlendirme yetkisi Yargıtay'a aittir. Bu sebeple mahkemece verilen 23.02.2018 tarihli ek kararın temyizine ilişkin kesin olmak üzere verilen karar usul ve yasaya aykırı olduğu için mahkemenin 23.02.2018 tarihli ek kararının bozularak kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

3-Davalı erkeğin 25.01.2018 tarihli ek karara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesine göre Bölge Adliye Mahkemeleri'nin göreve başlama tarihine kadar Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun temyize ilişkin hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Bozma sonrası verilen hükümlerde de Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun temyiz yasa yoluna ilişkin hükümleri uygulanır.

Temyiz harcı yatırması için mahkemece düzenlenen muhtırada erkeğe Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 434/3. maddesi uyarınca 7 günlük süre verilmesi gerekirken, "bir hafta" süre verilmesi muhtırayı geçersiz kıldığı gibi davalı erkek tarafından daha evvel harç yatırılmasına karşın ve varsa eksik harcın tamamlanmasının istenmesi gerekirken gereksiz ve usule aykırı şekilde yatırılan harcın iade edilmesine karar verilmiştir.

Bu sebeple mahkemenin kanun yoluna başvurma hakkını kullanan davalı erkeğin başvurusu sırasında karışıklıklar yaratılarak yanılgılı ve usule aykırı karar verilmiştir. Bu sebeple 25.01.2018 tarihli ek kararın bozularak kaldırılmasına karar verilmiştir.

4-Davalı erkeğin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılması Anayasa hükmüdür (TCA m.141). Mahkemenin, tarafların açıklamalarını dikkate alarak değerlendirmesi ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesi hukuki dinlenilme hakkının da (HMK m.27) gereğidir. Yargı organları her iki tarafın iddia ve savunmaları ile delillerini değerlendirilip, sabit görülen maddi vakıaları ve bunlardan çıkardıkları sonuç ve hukuki sebepleri gerekçelerine yansıtmalıdırlar.

Somut olaya gelince; mahkeme gerekçeli kararında, boşanma davasının neden kabul edildiğine, tarafların kusur durumlarına ilişkin hiçbir gerekçe belirtmemiş, bu husus gerekçede tartışılmamıştır. Bu haliyle karar yeterli gerekçeden yoksun olup, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297/1-c maddesindeki unsurları içermemektedir. Bu bakımdan gerekçesiz karar oluşturulması usule aykırı bulunmuştur.