Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2018/82 K.2018/12639

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, kadın tarafından Türk Medeni Kanunu'nun 166/1. maddesi uyarınca açılan evlilik birliğinin sarsılması hukuki sebebine dayalı boşanma davası olup, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulü ile tarafların boşanmalarına dair verilen hüküm, Dairemizin 20.01.2016 tarih ve 2015/11812 esas, 2016/1032 karar sayılı ilamı ile "sözlü yargılama ve hüküm için yeni bir duruşma günü tayin etmeden davalının yokluğunda, tahkikatın tümü hakkında açıklama ve son sözlerini söyleme hakkı vermeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 184. ve 186. maddelerinin emredici ve açık hükmüne aykırı karar verildiği" gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda bu sefer, duruşma günü, davalı erkeğin bilinen adresi olan "... mah. 3212 sok. No:66 .../..." adresine tebliğe çıkarılmış, ancak davalının taşındığından bahisle tebligat iade dönmüş, mahkemece bunun üzerine yeni duruşma gününün davalının mernis adresine tebliğ edilmesine karar verilmiş, evrak davalının mernis adresi olan "... mah. 3275 sok.

No:8 .../..." adresinde Tebligat Kanunu 21/2. maddesi uyarınca mahalle muhtarına tebliğ edilerek davalının katılmadığı iş bu celse mahkemece esas hakkında hüküm kurulmuştur.

Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır (Teb. K. m. 10/1). Adres kayıt sisteminde bulunan adresin bilinen en son adres olarak kabul edilebilmesi, bilinen en son adrese tebligat yapılamamış olması veya bu adresin tebliğe elverişli olmaması halinde mümkündür.

Bilinen en son adresin tebliğe elverişli olmadığı anlaşılmadan veya bu adreste tebligat yapılamadığı görülmeden doğrudan adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresinde tebligatın yapılması; yapılan tebligatı usulsüz kılar (Teb. K. m. 10/2). Somut olayda, davalının bilinen adresi ile mernis adresi farklıdır.

Mernis adresine öncelikle mernis adresi şerhi düşülmeden normal tebligat çıkarılması gerekirken doğrudan mernis adresi olduğu tebliğ zarfı üzerinde belirtilmek suretiyle 21/2. uyarınca tebligatın çıkarılmış olması davalıya yapılan duruşma günü tebliğini usulsüz kılar.

Mahkeme, tahkikatın bitiminden (HMK m.184) sonra sözlü yargılama ve hüküm için tayin olunacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder. Taraflara çıkarılacak davetiyede (Tebligat Kanunu m.9) belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilir (HMK m.186/1). Hakim, Türk Hukuku'nu re'sen uygular (HMK m.33).

Mahkeme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun emredici düzenlemelerinin gereğini yerine getirmek zorundadır (HGK 13.03.2013 Tarih, 2013/802 Esas ve 2013/347 Karar). Mahkeme, davalıya tahkikatın tümü hakkında açıklama ve son sözlerini söyleme hakkı vermeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 184 ve 186 maddelerinin emredici ve açık hükmünü uygulamadan hüküm vermiştir. Bu sebeple hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.