Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2019/5477 K.2020/446

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-davacı kadın tarafından her iki dava ve fer'ileri yönünden; davacı-davalı erkek tarafından ise katılma yoluyla kusur belirlemesi yönünden temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 28.01.2020 günü duruşmalı temyiz eden davalı-davacı ... vekili Av. ... geldi. Karşı taraf temyiz eden davacı-davalı ... ve vekilleri gelmedi. Gelenin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı-davalı erkek tarafından kadın eş aleyhine eldeki boşanma davası açılmış olup, yargılama devam ederken 29.04.2019 tarihinde davalı-davacı kadın tarafından da davacı-davalı erkeğe karşı aynı yerdeki diğer aile mahkemesinde bağımsız boşanma davası açılmıştır. İkinci davanın açıldığı mahkemece 30.04.2019 tarihinde davanın eldeki ilk dava ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

Yapılan yargılama sonucunda “Taraflara mahkememizce tahkikatın bitirileceği hatırlatılmış ve davalı tarafça tahkikatı gerektiren başka delili olduğu konusunda herhangi bir talep iletilmemiş ve bu nedenlede sözlü yargılama ve karar aşamasına geldikten sonra davalı birleşen dosya davacısı tarafından kararın verileceği tarihe yakın 29/04/2019 tarihinde dava açılmış olmasının iyiniyet kuralları ile bağdaşmadığı anlaşılmakla, davalı tarafın bu dosyamız ile birleştirilen Bakırköy 11. Aile Mahkemesi'nin 2019/301 esas sayılı dosyasının yeniden dosyamız ile tahkikatının görülerek tahkikatının bitirilmesi talebi,

sözlü yargılama karar duruşması verildikten sonra 6100 sayılı HMK gereğince yeniden tahkikat yapılması usule uygun bulunmadığından” şeklindeki gerekçe ile kadının birleşen boşanma davası yönünden tahkikatın yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış olan davalar aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her safhasında, istek üzerine veya kendiliğinden birleştirilebilir (HUMK m. 45/1). Davalar bağlantı nedeniyle birleştirilmiş olsa bile birleştirilen davaların her biri bağımsız niteliklerini korurlar ve dava açılmasının maddi ve usul hukuku bakımından doğurduğu sonuçlar, birleştirilen davaların her biri için ayrı ayrı doğar. Mahkemece, kadın tarafından daha sonradan açılan birleşen boşanma davasına ilişkin dava dilekçesi, eldeki davanın karar duruşmasında, erkek vekiline elden tebliğ edilmişse de; taraflara, birleşen dava ile ilgili iddia ve savunma imkanı tanınmadığı gibi ispat hakkı da kullandırılmamıştır.

O halde, mahkemece öncelikle taraflara kadının birleşen boşanma davasına yönelik; dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşamasının tamamlanması, ardından ön inceleme duruşmasına taraflar usulünce davet edilerek ön inceleme duruşmasının yapılması ve sonrasında tahkikata geçildiği bildirilerek, gösterildiği takdirde delillerin toplanması ve gerçekleşecek sonuca göre bir karar verilmek üzere hüküm kurulması gerekirken açıklanan bu hususlara riayet edilmeksizin hüküm tesisi hukuki dinlenilme hakkının (HMK m. 27) ihlali niteliğinde olup, bozmayı gerektirmiştir.