Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2021/338 K.2021/1538

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek tarafından, kusur belirlemesi ve manevi tazminatlar yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı kadın tarafından açılan boşanma davasının yapılan yargılaması sonrasında, bölge adiye mahkemesince erkeğin tam kusurlu olduğundan bahisle davanın kabulüne ve kadın yararına tazminat ödenmesine hükmedilmiş, verilen karar gerekçesinde, erkeğin süresinde cevap vermediğinden bahisle kadına kusur yüklenemeyeceği belirtilmiştir. Karar, davalı erkek tarafından yukarıda gösterildiği şekilde temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesi, mahkeme tarafından davalıya tebliğ edilir (HMK m. 122). Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden ya da davalının cevap vermemesi halinde beklenmeksizin mahkemece ön inceleme duruşma günü belirlenir ve taraflar ön inceleme duruşmasına davet edilir (HMK m. 139). Mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edilebileceği davalarda onları sulhe teşvik eder ve bu hususları tutanağa geçirir. Ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez (HMK m. 137).

Somut olayda, dava dilekçesine ilişkin mazbatada tebligattan haberdar edilen kişi sadece imzadan imtina etme hakkına sahipken isim vermekten de imtina etmiş ve davalının adreste bulunmama sebebi mazbatada gösterilmemiştir (Teb. K. m. 23/7, m. 24/5). Bu haliyle davalı erkeğe yapılan dava dilekçesi tebliği usulsüz olup, davalının 22.12.2015 tarihinde verdiği cevap dilekçesinin süresinde verildiğinin kabulü gerekir.

O halde, mahkemece yapılacak iş, dilekçeler aşamasının tamamlanmasından sonra, davalı erkeğe usulüne uygun ön inceleme duruşma gününün tebliği, bundan sonra ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların tespiti (HMK m. 140), taraflarca üzerinde anlaşılamayan ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek çekişmeli vakıalar için usulüne uygun şekilde delil gösterildiği takdirde tahkikat aşamasına geçilerek gösterilen deliller toplanıp, birlikte değerlendirerek bir sonuca ulaşmaktan ibarettir.

Açıklanan bu hususlara riayet edilmeksizin hüküm tesisi hukuki dinlenilme hakkının (HMK m. 27) ihlali niteliğinde olup, bozmayı gerektirmiştir.