Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2023/1769 K.2024/7708

Taraflar arasındaki karşılıklı boşanma davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince her iki davanın da kabulü ile tarafların boşanmalarına ve fer'îlerine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı-davalı kadın vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kabul edilen yönlerden kaldırılmasına ve bu yönlerden yeniden esas hakkında hüküm tesisine, davalı-davacı erkek vekilinin tüm, davacı-davalı kadın vekilinin ise diğer yönlere ilişkin istinaf itirazlarının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davacı- davalı kadın vekiki tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 22.10.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) öngördüğü yargılama sistemine göre ilk derece mahkemesinin kesin olmayan kararına karşı önce istinaf yoluna başvurulabilmektedir. İstinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesince, başvuran tarafın istinaf başvurusunun usulden ya da esastan reddine karar verilebilir veya İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulabilir.

Bu durumda bölge adliye mahkemesi kararına karşı, istinaf başvurusu reddedilen tarafın ya da istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeni hüküm kurulması hâlinde aleyhine karar verilen tarafın temyiz hakkı bulunmaktadır.

Başka bir deyişle istinaf başvurusunun reddi hâlinde Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı sadece istinaf başvurusu reddedilen tarafa ait olup bu hâlde İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın temyiz hakkı bulunmamaktadır.

İlk Derece Mahkemesince, erkeğin davasının kabulüne ilişkin olarak verilen hüküm davacı-davalı kadın vekili tarafından istinaf edilmeyerek kesinleşmiştir. Bu nedenle davacı-davalı kadın vekili tarafından, istinaf edilmeyerek kesinleşen bu yöne ilişkin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Belli edilen günde duruşmalı temyiz eden davacı-davalı ... ... vekili Avukat ... ve karşı taraf temyiz eden davalı-davacı ... vekili Avukat ... geldiler. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten ve davalı- davacı erkek vekilinin tüm, davacı- davalı kadın vekilinin ise reddedilen yön dışındaki gerekli şartları taşıyan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı-davalı kadın vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların 2013 yılında evlendiğini, bu evlilikten ortak çocukları olmadığını, erkeğin, kadını aşağıladığını, haklı gerekçesi olmaksızın çocuk sahibi olmak istemediğini, cinsel birliktelikten kaçındığını, güven sarsıcı davranışta bulunduğunu, ekonomik şiddet uyguladığını, birlik görevlerini ihmal ettiğini iddia ederek davanın kabulü ile tarafların evlilik birliğinin sarsılması hukuki sebebiyle boşanmalarına, kadın yararına aylık 6.000,00 TL tedbir nafakası, 6.000,00 TL yoksulluk nafakası, 1.500.000,00 TL maddî tazminat, 1.500.000,00 TL manevî tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Davacı-davalı kadın vekili birleşen davada sunduğu cevap dilekçesinde özetle; birleşen dava dilekçesinde dayanılan vakıaların gerçeği yansıtmadığını, erkeğin, kadını aşağıladığını, haklı gerekçesi olmaksızın çocuk sahibi olmak istemediğini, cinsel birliktelikten kaçındığını, güven sarsıcı davranışta bulunduğunu, ekonomik şiddet uyguladığını, birlik görevlerini ihmal ettiğini iddia ederek asıl davanın fer'îleri ile birlikte kabulüne, birleşen davanın ise fer'îleri ile birlikte reddine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı-davacı erkek vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde dayanılan vakıaların gerçeği yansıtmadığını, kadının, hakaret ettiğini, birlik görevlerini ihmal ettiğini, erkeğin hastalığı ile ilgilenmediğini, müsrif olduğunu, erkeğin ailesi ve arkadaşları ile görüşmesini istemediğini, onları ortak konuta kabul etmediğini ve onlara kötü davrandığını, cinsel birliktelikten kaçındığını iddia ederek asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı-davacı erkek vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; kadının, hakaret ettiğini, birlik görevlerini ihmal ettiğini, erkeğin hastalığı ile ilgilenmediğini, müsrif olduğunu, erkeğin ailesi ve arkadaşları ile görüşmesini istemediğini, onları ortak konuta kabul etmediğini ve onlara kötü davrandığını, cinsel birliktelikten kaçındığını iddia ederek birleşen davanın kabulü ile tarafların evlilik birliğinin sarsılması hukuki sebebiyle boşanmalarına, asıl davanın reddine, erkek yararına 100.000,00 TL manevî tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kadının, birlik görevlerini ihmal ettiği, erkeğin annesine olumsuz davranışlar sergilediği, erkeğin misafirlerine ve ailesine ilgisiz olduğu, erkeğin ise kadının anne olma talebini geçerli bir sebep olmaksızın reddettiği, haftada üç ya da dört gece kadının rızası olmamasına rağmen spora gittiği ve ortak konuta gece geç saatte geldiği, kadının kredi kartlarını iptal ettirdiği, mal kaçırmak amacıyla şirket hisselerini boşanma davası açılmadan kısa bir süre önce devrettiği, bu hususun tüm dosya kapsamı ile ispatlandığı,

boşanmaya sebebiyet veren olaylarda tarafların eşit kusurlu olduğu gerekçesiyle her iki davanın da kabulü ile tarafların evlilik birliğinin sarsılması hukuki sebebiyle boşanmalarına, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına göre kadının boşanmakla yoksulluğa düşeceği anlaşıldığından kadın yararına aylık 2.000,00 TL tedbir nafakası, 4.000,00 TL yoksulluk nafakası, boşanmaya sebebiyet veren olaylarda tarafların eşit kusurlu olmaları sebebiyle tarafların tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı-davalı kadın vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, boşanmaya sebebiyet veren olaylarda kadının kusurlu bir davranışının olmadığı ve kadının tazminat taleplerinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, kadın yararına hükmedilen nafakaların miktarlarının çok az olduğu, kadın aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine takdir edilmesinin hatalı olduğu belirtilerek; kusur belirlemesi, tazminat taleplerinin reddi, nafakaların miktarları, yargılama gideri ve vekâlet ücreti yönünden istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2.Davalı-davacı erkek vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, boşanmaya sebebiyet veren olaylarda erkeğin kusurlu bir davranışının olmadığı, kadının ise tam kusurlu olduğu ve kadının davasının reddine karar verilmesi gerektiği, tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi ve kadın yararına nafakaya hükmedilmesinin hatalı olduğu, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin kadın aleyhine hükmedilmesi gerektiği belirtilerek; kadının davasının kabulü, kusur belirlemesi, tazminat taleplerinin reddi, nafakalar, yargılama gideri ve vekâlet ücreti yönünden istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tüm dosya kapsamından, kadının, evlilik birliği devam ederken birlik görevinden kaynaklı ev işlerini gerektiği gibi yapmadığı, erkeğin arkadaşları ile görüşmesini istemediği, eve gelen erkeğin arkadaşlarını ağırlamakta isteksiz davrandığı, erkeğin annesinin eve gelmesini istemediği, gerektiği gibi karşılamayıp, anne diye hitap etmediği, bazen telefon aramalarını 2-3 gün sonra cevap verdiği, erkeğin ise kadının çocuk sahibi olma isteğini gerekçesiz şekilde kabul etmediği,

tek başına yurtdışına tatile gittiği, eşinin istememesine rağmen haftada 3-4 gece spor yapma bahanesiyle evden çıkıp geç saatlerde eve geldiği, kadının kullandığı kredi kartlarını kapattırdığı, adına kayıtlı olan şirketteki hisselerini mal kaçırmak amacı ile devrettiği, boşanmaya sebebiyet veren olaylarda erkeğin kadına nazaran ağır kusurlu olduğu, ne var ki; kadının, erkeğin kabul edilen boşanma hükmünü istinaf kapsamı dışında bıraktığı, kadının boşanma davasının konusuz hale geldiği, kadının, dava açmakta haklı olduğu, asıl davada kadın tarafından yapılan yargılama giderlerinin erkekten alınarak,

kadına verilmesinde, yine asıl davada kendisini vekil ile temsil ettiren kadın yararına vekâlet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, erkeğin davasının kabulüne karar verilmiş olmakla kendisini vekil ile temsil ettiren erkek yararına vekâlet ücretine hükmedilmesinde, yine erkek tarafından yapılan yargılama giderlerinin karşı tarafa yüklenmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, boşanmaya sebebiyet veren olaylarda erkeğin kadına nazaran ağır kusurlu olduğu, kusurlu davranışının kadının kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğu,

tarafların ekonomik ve sosyal durumları, hakkaniyet ilkesi dikkate alınarak kadın yararına maddî ve manevî tazminata hükmedilmesi gerektiği, boşanmaya sebebiyet veren olaylarda ağır kusurlu olan erkek yararına ise tazminata hükmedilme şartlarının gerçekleşmediği, kadının boşanmakla yoksulluğa düşeceği ve kadın yararına tedbir, yoksulluk nafakası takdirinin doğru olduğu,

ancak tarafların ekonomik ve sosyal durumları, evlilikte geçen süre, hakkaniyet ilkesi dikkate alındığında nafakaların miktarlarının az olduğu gerekçesiyle kadın vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kabul edilen yönlerden kaldırılmasına ve bu yönlerden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,

kadının konusuz kalan boşanma davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, kadın yararına yasal faizi ile birlikte 1.000.000,00 TL maddî tazminat, 700.000,00 TL manevî tazminat, aylık 4.000,00 TL tedbir nafakası, 6.000,00 TL yoksulluk nafakası, erkek vekilinin tüm, kadın vekilinin ise diğer istinaf itirazlarının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı-davalı kadın vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurusunun kısmen kabulüne dair verilen kararın hatalı olduğu, erkeğin kabul edilen boşanma davası yönünden istinaf itirazı olmasına rağmen bu yöndeki istinaf itirazlarının incelenmediği, istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile birleşen davanın kabulü, asıl davada verilen karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm, kusur belirlemesi, tazminatların ve nafakaların miktarları, vekâlet ücreti ve yargılama gideri yönünden temyiz başvurusunda bulunmuştur.

2.Davalı-davacı erkek vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurusunun kısmen kabulüne dair verilen kararın hatalı olduğu, istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile kusur belirlemesi, tazminatlar, nafakaları, vekâlet ücreti ve yargılama gideri yönünden temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflarca açılan karşılıklı boşanma davalarında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamına imkan vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik bulunup bulunmadığı, geçimsizlik var ise kusurun kimden kaynaklandığı, somut olayda kadının davasının konusuz kalıp kalmadığı, kadın yararına tedbir nafakası, yoksulluk nafakası, maddî ve manevî tazminata hükmedilmesi için gerekli şartların gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmişse miktarlarının dosya kapsamına ve hakkaniyete uygun olup olmadığı, erkek yararına maddî ve manevî tazminata hükmedilmesi için gerekli şartların gerçekleşip gerçekleşmediği, vekâlet ücreti, yargılama gideri ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak inceleme yapılıp yapılmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Türk Medeni Kanun'un 4 üncü maddesi, 6 ncı maddesi, 166 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkraları, 169 uncu maddesi, 174 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkraları, 175 inci maddesi; 6100 sayılı Kanun'un 190 ıncı maddesi, 323 üncü ve devamı maddeleri, 353 üncü maddesi, 355 inci maddesi, 359 uncu maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci ve 371 inci maddesi; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50 nci maddesi ve 51 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı-davalı kadın vekilinin erkeğin davasının kabulüne yönelik temyiz dilekçesinin istinaf edilmeyen yön temyiz edilemeyeceğinden REDDİNE,

2.Taraf vekillerinin diğer hususlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Duruşma için takdir olunan 28.000,00 TL vekâlet ücretinin Aslı'dan alınarak Cihan'a verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,