Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2023/4233 K.2024/996

Taraflar arasındaki karşılıklı olarak açılan boşanma davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince erkeğin davasının reddine, kadının davasının kabulü ile tarafların boşanmalarına ve boşanmanın fer'îlerine karar verilmiştir.

Kararın davalı-davacı erkek tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı-davacı erkek tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

... kadın dava dilekçesinde; evlilik birliğinin erkeğin kusurlu davranışları sebebiyle temelinden sarsıldığını iddia ederek tarafların evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanmalarına ve ortak çocuğun velâyetinin anneye verilmesine hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı-davacı erkek cevap ve karşı dava dilekçesinde; evlilik birliğinin kadının kusurlu davranışları sebebiyle temelinden sarsıldığını, kadının sadakatsiz ve gece kulüplerinde çalışmış bir kişi olduğunu, çocuğa bakamayacağını ve çocuğu babaya göstermediğini iddia ederek kadının davasının reddini istemiş, karşı davanın kabulü ile tarafların evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanmalarına, ortak çocuğun velâyetinin babaya verilmesine ve boşanmanın fer'îlerine hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeleri taraflardan beklenmeyecek derecede temelinden sarsıldığı, boşanmaya sebebiyet veren olaylarda eşine hakaret eden, onu tehdit eden ve fiziksel şiddet uygulayan erkeğin tam kusurlu olduğu,

ortak çocuğun anne yanında kalıyor oluşu, anne yanında kalmasının gelişimini olumsuz etkileyeceğine dair bir delil bulunmaması ve uzman raporları dikkate alındığında çocuğun velâyetinin anneye verilmesinin üstün yararına olacağı ve velâyet kendisine verilmeyen eşin çocukların bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmakla yükümlü olduğu gerekçesi ile; erkeğin davasının reddine, kadının davasının kabulü ile tarafların 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 166 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca boşanmalarına, ortak çocuk ...'nin velâyetinin anneye verilmesine, çocuk ile baba arasında kişisel ilişki kurulmasına,

çocuk ve kadın yararına ara kararı ile hükmedilen tedbir nafakalarının karar kesinleşinceye kadar devamına, kadının yasal süre geçtikten sonra talep ettiği yoksulluk nafakası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve çocuk yararına aylık 400,00 TL iştirak nafakasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-davacı erkek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı-davacı erkek istinaf dilekçesinde özetle; her iki dava ve velâyet yönlerinden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesi istemi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile, istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-davacı erkek temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı-davacı erkek temyiz dilekçesinde özetle; annenin çocuğu babaya teslim ettiğini ve çocuğun bakım ve gözetimini babanın sağladığını belirterek velâyet yönünden kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ortak çocuğun velâyetinin hangi ebeveyne verilmesinin çocuğun üstün yararına olduğu noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 190 ıncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 4721 sayılı Kanun’un 336 ncı maddesi. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin 3 üncü ve 12 nci maddesi. Çocuk Haklarının Kullanılmasına Dair Avrupa Sözleşmesi'nin 3 üncü, 4 üncü ve 6 ncı maddeleri.

3.Değerlendirme

1.Velâyet düzenlemesi yapılırken göz önünde tutulması gereken temel ilke “çocuğun üstün yararı"dır. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre, kamusal ya da özel sosyal yardım kuruluşları, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organları tarafından yapılan ve çocukları ilgilendiren bütün faaliyetlerde, çocuğun yararı temel düşüncedir.

Çocuğun üstün yararını belirlerken onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlâki ve toplumsal gelişiminin sağlanması amacının gözetilmesi gereklidir. Anne ve babanın yararları, boşanmadaki kusurları, ahlâki değer yargıları, sosyal konumları gibi durumları çocuğun üstün yararını etkilemediği ölçüde göz önünde tutulur. Velâyet düzenlemesi kamu düzenine ilişkin olup, re'sen araştırma ilkesi geçerlidir.

Bu nedenle, yargılama sırasında meydana gelen gelişmelerin dahi göz önünde bulundurulması gerekir. Tarafların davayı kabulü de tek başına hukuki sonuç doğurmaz.

2.Somut olayda, tarafların ortak çocuğu 29.08.2016 doğumlu ...'nin velâyeti anneye verilmiş ve davalı-davacı erkek temyiz dilekçesinde annenin çocuğa bakmayıp onu babaya teslim ettiğini, çocuğun baba yanında Alanya'da yaşadığını ve bakım ve gözetiminin baba tarafından sağlandığını belirterek okul kayıt belgesi sunmuştur. Dosya kapsamındaki 10.04.2023 tarihli "Danışmanlık Tedbiri Uygulama ve Değerlendirme Raporu"nda ... kadın eş uzmana çocuğun ilkokulu bitirene kadar babası yanında kalması konusunda anlaştıklarını ve çocuğun babası ile birlikte Alanya'da yaşadığını beyan etmiştir.

3.Davalı-davacı erkeğin kamu düzeninden sayılan velâyet konusunda annenin çocuğun sorumluluğunu babasına bıraktığı, çocuğun fiilen baba yanında bulunduğu yönündeki iddiaları ve dosya kapsamındaki diğer bilgi, belge ve tespitler çerçevesinde Mahkemece çocuğun bakımının hangi ebeveyn tarafından sağlandığı araştırılıp yeniden uzman görüşü alınarak velâyetin hangi tarafa verilmesinin çocuğun menfaatine olacağı tespit edilip sonuca göre karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının velâyet yönünden ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının velâyet yönünden BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,