Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2024/5071 K.2024/4705

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen aile konutu nedeniyle ipoteğin kaldırılması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi’nin kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; istinaf başvurusunun kabulü ile davalı banka yararına nispi vekâlet ücretine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ve cevaba cevap dilekçesinde özetle; aile konutu üzerinde bilgisi ve haberi olmadan davalı eşinin çalışmakta olduğu şirketin borçlarına teminat teşkil etmek üzere diğer davalı banka lehine 1.000.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiğini iddia ederek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 336 ncı ve 337 nci maddeleri gereğince adli yardım talebinin kabulüne, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 194 üncü maddesi gereğince ipoteğin kaldırılmasına ve dava konusu ipoteğin paraya çevrilmesi için başlatılan takibin dava sonuna kadar teminatsız olarak durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı banka vekili süresinde verdiği cevap dilekçesinde özetle; ipotek tesis ve tescil tarihi itibari ile taşınmazın kaydında aile konutu şerhi bulunmadığını, aile konutu şerh tarihinin ipoteğin tesisinden çok sonra 04.12.2013 tarihinde olduğunu, ipotek tesis tarihi itibari ile taşınmazın kaydında aile konutu şerhi bulunmadığını, dava konusu ipoteğin tesisi aşamasında ipotek verilmesine muvafakat ettiğini iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ..., usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi’nin 05.12.2019 tarih ve 2014/623 Esas, 2019/889 Karar sayılı kararı ile davalı ...'ın, dava konusu aile konutu üzerinde diğer davalı Banka lehine ipotek tesis ettiği, bu işlem sırasında davalı banka tarafından tanzim edilen muvafakatname ile davacı eşin açık rızasının alındığı ve muvafakatname aslındaki imzanın da davacıya ait olduğu, işlem sırasında bankanın tarafların kimlik bilgilerini de sorgulayarak kimlik fotokopilerini dosyası içine aldığı gerekçesi ile davanın reddine, banka vekili yararına maktu vekâlet ücretine hükmedilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; aile konutu olduğu belli olan taşınmaz üzerinde tesis edilen ipotek işleminde muvafakatinin olmadığını ileri sürerek kararın tümü yönünden kaldırılmasına, esas hakkında yeniden karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı banka vekili katılma yoluyla istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın reddinin doğru olduğu ancak vekâlet ücretinin nispi hesaplanması gerektiğini ileri sürerek kararın vekâlet ücreti yönünden kaldırılmasına, esas hakkında yeniden karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.04.2021 tarih, 2021/301 Esas, 2021/794 Karar sayılı kararı ile dava konusu taşınmaza, ...

Ticaret Sanayi Limited Şirketi'nın kullandığı ticari kredi sebebi ile davalı Banka lehine 11.04.2012 tarih ve 8333 yevmiye numarası ile 1.000.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiği, İstanbul 10.İcra müdürlüğünün 2013/5056 Esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi talebiyle icra takibi başlatıldığı, Küçükçekmece 3. İcra Müdürlüğü'ne yazılan talimat ile satışının yapıldığı, ... tarafından açılan satışın iptali için davanın Küçükçekmece 1.İcra Hukuk Mahkemesinin 2018/524 Esas 2018/748 Karar sayılı kararı ile davanın ret edildiği, istinaf ve temyiz sonrası 11.02.2020 tarihinde kesinleştiği, taşınmazın alıcı adına tescil edildiği,

4721 sayılı Kanun’un 194 üncü maddesi gereğince işlemin diğer eşin rızasına bağlı olmaktan çıktığı ve davanın konusuz hale gelmiş olduğu, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre vekâlet ücreti ile yargılama giderleri hususunda İlk Derece Mahkemesi kararı davacının muvafakati nedeniyle yerinde olduğu;

davalı banka vekilin katılma yoluyla takdir olunan maktu vekâlet ücretinin kaldırılmasını, ipotek bedeli üzerinden nispi vekâlet ücretine hükmedilmesini talep etmiş ise de davacının vekâlet ücretine yönelik istinafı bulunmadığından davalı bankanın katılma yoluyla vekâlet ücretini istinafa getiremeyeceği, davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi hükmünün 1. bendinin kaldırılmasına, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı bankanın katılma yoluyla istinaf talebinin reddine hükmedilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili hükmün tümü yönünden; davalı banka vekili ise katılma yoluyla vekâlet ücreti yönünden temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 25.04.2022 tarih, 2022/2561 Esas, 2022/3876 Karar sayılı kararı ile davacı tarafından hükmün tamamına yönelik olarak istinaf kanun yoluna başvurulduğu, davacının istinaf başvurusunun kabulü halinde İlk Derece Mahkemesi kararının tamamı ile kaldırılarak vekâlet ücretini de kapsayacak şekilde yeniden hüküm tesis edileceği dolayısı ile davalı banka tarafından vekâlet ücreti yönünden katılma yolu ile istinaf kanun yoluna başvurulabileceği nazara alınmadan, davalı bankanın katılma yolu ile istinaf başvurusunun esastan incelenmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp hükmün bozulmasına, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile bozma kapsamı dışında kalan bölümlerin onanmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; yargılama sırasında İstanbul 10.İcra müdürlüğünün 2013/5056 Esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi talebiyle icra takibi başlatıldığı, Küçükçekmece 3. İcra Müdürlüğü'ne yazılan talimat ile satışının yapıldığı, ... tarafından satışın iptali için açılan davanın ret edildiği, istinaf ve temyiz sonrası 11.02.2020 tarihinde kesinleştiği, 4721 sayılı Kanun’un 194 üncü maddesi gereğince işlemin diğer eşin rızasına bağlı olmaktan çıktığı ve davanın konusuz hale geldiği;

banka lehine dava konusu olan ve ipotek tesis edilen aile konutu niteliğindeki taşınmazın dava tarihindeki değeri üzerinden hesaplanacak nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesi ile tarafların istinaf başvurularının kısmen kabulüne İlk Derece Mahkemesi hükmünün 1. bendinin kaldırılmasına, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına.

İlk Derece Mahkemesi kararının 4.bendinin kaldırılmasına, davalı banka kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 44.430,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı .... Verilmesine oy çokluğu ile karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle; aile konutu üzerinde tesis edilen ipoteğin kaldırılmasının gerektiğini, ipotek tesis edilirken rızasının bulunmadığını, adli tıp incelemesi ile bu durumun sabit olduğunu ileri sürerek; Bölge Adliye Mahkemesi kararın tümü yönünden bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı banka vekili katılma yoluyla temyiz başvuru dilekçesinde özetle; vekalet ücretinin karar tarihi yönünden hatalı ve eksik hesaplandığını ileri sürerek; Bölge Adliye Mahkemesi kararın lehlerine hükmedilen vekâlet ücreti yönünden bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, bozmaya uyularak verilen kararını doğru olup olmadığı ile vekâlet ücretinin doğru olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi, 194 üncü maddesi. 6100 sayılı Kanun'un 190 ıncı, 323 üncü ve 326 ncı maddeleri, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 inci maddesi ile 371 inci maddesi, 373 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Adli yardımdan yararlanması sebebiyle başlangıçta alınmamış olan aşağıda yazılı karar ve ilam harcı ile temyiz başvuru harcının davacıya yükletilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden bankaya yükletilmesine,