Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2025/3274 K.2025/6128

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacılar vekili tarafından davanın reddinin usul ve esas yönünden hukuka aykırı olduğu yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Dava, biyolojik annesi yerine babalarının resmi eşi üzerine tescil edilmiş olan kişilerin nüfus kaydının anne yönünden düzeltilmesi istemine ilişkindir.

Yapılan yargılama neticesinde Mahkemenin 27.03.2015 tarihli ilk kararında davanın kabulüne karar verilmiş, bu karar bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiş ve Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 15.11.2018 tarih ve 2018/12380 E., 2018/18699 K. sayılı kararı ile "Nüfus kayıtlarındaki düzeltme istemine ilişkin davalarda, mahkemelerin hiç bir kuşku ve duraksamaya neden olmaksızın doğru sicil oluşturmak zorunluluğu bulunduğu gözetilerek,

somut olayda mahkemece salt taraflar ve tanık beyanları ile yetinilmeyip bu iddia ile ilgili olarak alakalı kişilerin mezarı açılmak sureti ile temin edilecek örneklerle, bu mümkün olmadığı takdirde tıbben soruna cevap vermesi ve temini mümkün olan doneler kullanılarak DNA testi yaptırılıp alınacak rapor da gözetilerek karar verilmesi gerektiği" gerekçesi ile Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma sonrası yapılan yargılama neticesinde Mahkemece “...davacı vekilince kök muris ... ve ... Siyahlının mezarlarının Diyarbakır- Elazığ kara yolunun altında kaldığının bildirildiği, bunun üzerine Mahkememizce ATK ya yazılan müzekkereye ATK tarafından verilen cevapta "...

Mitokondrial DNA sadece anneden çocuğa aktarılıp ve annesel soy ağacındaki bireylerde (kardeşler, anneanne, teyze ve dayılar ile teyze çocukları gibi) aynı baz dizilimine sahip olduğundan, şahısların aynı annesel soydan gelip gelmedikleri ile ilgili bilgi sağlanabilir.

Ancak bu inceleme ile şahısların aynı anneannenin çocukları olduğu yönünde net bir mütaalada bulunmak mümkün değildir..." şeklinde beyanda bulunulduğu, bu sefer Mahkememizce taraflarca bildirilen, annesel soydan gelen ...'ın kızı olarak ... (T.C.NO....) ve ...'ın T.C. no ..... olan başka bir ... olduğuna dair itirazı üzerine Mahkememizce Yenişehir İlçe Emniyet Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevapta"... ... Mahallesi ... ....

Evleri No:6 ..../Diyarbakır sayılı adreste ikamet kaydı gözüken ... (T.C:....) isimli şahsın yaşayıp yaşamadığı hususuyla ilgili olarak yaptığımız araştırmalar neticesinde.

Mahkememizce 15.02.2022 tarihli celsede davacı asilden ... ... kızı görünen ... ile oğlu görünen... ... mezar yerleri sorulduğunda "... ... kızı görünen ... ile oğlu görünen... ... mezarları Diyarbakır Ergani kara yolunun altında kalmıştır, bu nedenle herhangi bir fethi kabir yapmamız mümkün değildir" şeklinde beyanda bulunduğu, Mahkememizce yapılması gerekenin kök muris ... ve ...'nın mezarlarının açılarak davacı ve davalıların kan ve kemik örnekleri üzerinde karşılaştırma yaptırarak annesel bir bağlantının olup olmadığının tespitinin yapılması olduğu ancak kök murisler ... ve ...'nın mezar yerlerinin tespit edilemediği,

aynı annesel soydan gelen ... ile oğlu görünen... ... mezarlarının Diyarbakır Ergani kara yolunun altında kalması nedeniyle tespit edilemediği" gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karar ise davacılar vekili tarafından temyiz edilmiş ve Dairemizin 20.12.2022 tarih ve 2022/9572 E.2022/10732 K. sayılı kararı ile “taraflarca bildirilen ... ve oğlu... isimli annesel soy yakınlarından başka .... kimlik numaralı ... ... isimli kardeşinin 1987 tarihinde öldüğü anlaşılmaktadır.

O halde Mahkemece yapılması gereken öncelikle ... ...’nin mezar yeri araştırması ile bulanacak materyallerle ilgili DNA araştırması yapılması, ... ...’ye ait mezar yerinin tespitinin fiilen mümkün olmaması halinde de ... ...’nin nüfusunda kayıtlı diğer yakınlarının tespiti, ölmüş olmaları halinde ise mezar yeri araştırması yapılarak bilirkişi incelemesi yapılmasını sağlayacak materyallerin toplanıp sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerektiği" gerekçesi ile Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İkinci bozma kararı sonrasında yapılan yargılama neticesinde Mahkemece "Muris ...'nin kardeşi ... ...'nin mezar yerinin Büyükşehir Belediyesi ve ilgili kolluktan gelen müzekkere cevapları ile tespit edilemediği, yol altında kaldığının bildirildiği, yine davacılar vekilinin 11.10.2024 tarihli beyan dilekçesi ile ... ve ...'nin 2 çocuğunun bulunmakta olup bunların dahili davalılar ... ve ...

Siyahlı olduğunu, ... adında bir kızının olmadığını beyan ettiği, mevcut durumda ispat yükü üzerinde olan davacılar vekilinin beyanlarına itibar edilerek, kayıtlarda olan ama gerçekte olmayan ...'den örnek alınmasının fiilen mümkün olmaması, yine söz konusu beyan dilekçesi ile ...'den olan... çocuğu ... ile...'nin çocuğu ... ile yine ...'den olmayan ... ve ... çocukları yönünden Dna incelemesi yapılması talep edilmişse de;

annesel soyun ... ve ... çocuklarıyla kesileceği, yine ...'nin kardeşi ... ...'nin eşinden olan çocukları nedeniyle annesel soyun kesileceği bu yönleriyle doğuran annenin tespiti istemli kayıt düzeltme davasının usulünce ispatlanamadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Temyiz incelememize konu iş bu karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ...’nın dosya arasında bulunan nüfus kaydına göre sadece taraflarca bildirilen kızı ..., oğlu... ve kardeşi ... kimlik numaralı ... .... isimli .... yakınlarından başka ... T.C. Kimlik numaralı ... (Doğum Tarihi: 1899- Ölüm Tarihi:1949) ve... T.C. Kimlik numaralı... (Doğum Tarihi: 1904- Ölüm Tarihi: Bilinmeyen) isimli kardeşlerinin olduğu anlaşılmaktadır. O halde Mahkemece yapılması gereken öncelikle ... T.C.

Kimlik numaralı ... ve ... T.C.

Kimlik numaralı...'nın mezar yerlerini araştırması ile bulunacak materyallerle ilgili DNA araştırması yapılması, ... ve...'ya ait mezar yerinin tespitinin fiilen mümkün olmaması halinde de ... ve...'nın nüfusunda kayıtlı diğer yakınlarının tespiti, ölmüş olmaları halinde ise mezar yeri araştırması yapılarak bilirkişi incelemesi yapılmasını sağlayacak materyallerin toplanıp sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.