Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2025/4321 K.2025/11414

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı kadın vekili tarafından boşanma ve fer'îleri ile feragatten ret kararı verilmemesi yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Davacı kadın tarafından açılan boşanma davasının yapılan yargılaması sonucunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile tarafların boşanmalarına ve boşanmanın fer'îlerine karar verilmiş ve karara karşı davacı kadın, hükmedilen nafaka ve tazminatların miktarı yönünden istinaf başvurusunda bulunmuştur. Hüküm davanın kabulü yönünden istinaf edilmediğinden boşanma hükmü bu aşamada kesinleşmiştir.

Davacı kadın vekili 29.04.2024 tarihli dilekçe sunarak "boşanma ve fer’ilerine hükmedilmiş ise de, gördüğü lüzum üzerine davadan tamamen feragat ettiğini, boşanma, tazminat, velayet ve nafaka taleplerinden tamamen feragat etmesi nedeniyle davanın feragat hükümlerine göre sonlandırılmasına karar verilmesini talep ettiğini" beyan etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince ek karar ile boşanma ve fer’ilere ilişkin davanın feragatten reddine, boşanmaya ilişkin kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmiştur.

Erkeğin ek karar yönünden istinaf kanun yoluna başvurması ile Bölge Adliye Mahkemesince ek kararın kaldırılmasına, davacı tarafından istinaf edilmeyerek kesinleşen boşanma ve buna bağlı harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile velayet ve kişisel ilişki hükümleri hariç, diğer hükümler olan iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat istemleri yönünden davacının feragati nedeniyle buna ilişkin istemlerin feragatten reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı kadın tarafından temyiz edilmiştir.

Feragat, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 307 nci maddesinde "davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi" olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 310 uncu maddesinde de hükmün kesinleşmesinden önceki herhangi bir aşamada davadan feragat edilebileceği düzenlenmiştir. Hiç kimse kendi lehine olan bir davayı açmaya zorlanamayacağı gibi, davacı da açmış olduğu bir davayı sonuna kadar takip etmeye zorlanamaz.

Usul hukukumuzda kural olarak hüküm kesinleşinceye kadar davadan feragat edilebilir ve bir usul hukuku kavramı olarak feragatin açık, kesin ve koşulsuz olması kanun gereğidir. 6100 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesi. “Feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır. Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir.

Kısmen feragat veya kabulde, feragat edilen veya kabul edilen kısmın, dilekçede yahut tutanakta açıkça gösterilmesi gerekir. Feragat ve kabul, kayıtsız ve şartsız olmalıdır.” hükmünü amirdir.

Davacı kadın, her ne kadar boşanma davasından feragat ettiğini beyan etmiş ise de İlk Derece Mahkemesince verilen boşanma hükmü istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir. Somut olayda, feragatin amaçsal olarak yorumlanması gerekir. Yine, feragat beyanının kesin ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açık olması gerekir. Dosyada feragat ve temyiz dilekçelerinden de anlaşıldığı üzere davacı kadın, boşanma davasından feragat ederek evliliğin devamını temin etme amacı taşımaktadır.

Dosyada boşanmaya ilişkin hüküm istinaf edilmeden kesinleşmiş olduğundan, evliliğin devam ettiğinden söz etmek mümkün değildir. Feragat dilekçesinden evliliğin boşanma ile sona ermesi halinde boşanmanın fer’ilerinden de feragat ettiği anlaşılmamaktadır. Bu halde fer’iler yönünden feragat nedeniyle ret kararı verilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.