Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2006/1936 K.2006/5474

Taraflar arasındaki tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Hazine ve Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği ... (...) Mahallesi ... mevkiinde bulunan toplam 3 parça taşınmazların tapuda kayıtlı olmadığını, kazandırıcı zamanaşımı zilyedliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının müvekkili yararına oluştuğunu iddia ederek Medeni Yasanın 713. maddesi hükmüne göre adına tescilini istemiştir.

Davanın devamı sırasında dava dilekçesini ıslah ederek toplam 48.590,5 m2 yüzölçümündeki taşınmazın adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece ... Bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen krokide A, B ve C ile işaretlenen sırasıyla 7.583.82 m2, 3.566.55 m2, 3.452.09 m2' yüzölçümündeki yerlerin (toplam 14.602,46 m2), renksiz olarak "a" ile işaretlenen 25.763,36 m2 ve turuncu renk ile işaretlenen 8.224.83 m2 yüzölçümündeki taşınmazların ...

Kozak adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Medeni Yasanın 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazların tesciline ilişkindir. Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce orman kadastrosu yapılmamıştır. Genel arazi kadastrosu işlemi 1963-1967 tarihleri arasında yapılmış ve sonuçları 01.07.1967-31.07.1967 tarihleri arasında ilan edilmiş ve kesinleşmiştir. Kesinleşme tarihi ile davanın açıldığı tarih arasında 20 yıllık süre geçmiştir.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki; hükme dayanak alınan uzman orman bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın durumu memleket haritasında incelenmekle birlikte haritanın orijinal renkli (elle boyanmıştır) olmadığı ve kenarındaki lejant işaretleri taşımadığı gibi memleket haritası ile kadastro paftasının ölçekleri denkleştirilerek birbirini üzerine aplike edilmek suretiyle taşınmazın konumu gösterilmemiştir.

Bu durumda, karara dayanak alınan uzman bilirkişi raporu çekişmeli yerin öncesinin orman niteliğini belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmayıp, bu rapora dayanılarak hüküm kurulamaz. Hakimin bilirkişi raporlarını denetleme yükümlülüğü vardır. Bundan ayrı, çekişmeli taşınmaza komşu olan parsellerin kadastro tespit tutanakları ve varsa dayanak belgeleri dosya arasına getirtilmemiş, komşu parsel denetimi yapılmamış, ... Bilirkişi ... ... ve ...

Bilirkişi ... ... tarafından müşterek düzenlenen 18.12.2003 tarihli raporda B ile ve mavi renge ... olarak işaretlenen 3.566,55 m2 yüzölçümlü taşınmazın DSİ tarafından kanal olarak kamulaştırıldığı belirtildiği halde mahkemece, bu yer ile A ve C ile

turuncu renge ... olarak işaretlenen yerlerin yüzölçümlerini toplayarak bir bütün halinde davada taraf olmayan ... kişi adına tapuya tescil edilmiş olup, ... bilirkişi raporu ekindeki kroki eklenerek çekişmeli taşınmazların DSİ Bölge Müdürlüğü tarafından kamulaştırılıp kamulaştırılmadıkları sorulmamış, kamulaştırma haritaları getirtilip uygulanmamıştır. Diğer taraftan, hükme dayanak yapılan ... Bilirkişi ... ... ve ...

Bilirkişi ... ... tarafından müşterek düzenlenen 18.12.2003 tarihli raporda çekişmeli taşınmazların ... Köyü civarı Hamamovası mevkiinde bulundukları belirtilmiş, ... bilirkişi Hayrullah Yaren tarafından düzenlenen 190.4.2004 tarihli raporda 1530 parselin güney doğusunda bulunan çekişmeli taşınmazın Yeşilkent Mahallesinde bulunduğu açıklanmış, dava dilekçesinde ise taşınmazların ... Köyü sınırları içinde bulunduğu belirtilerek ...

Köyü Tüzel Kişiliği taraf gösterilerek dava açılmış ve dava ... Köy Tüzelkişiliği huzuruyla görülüp sonuçlandırılmıştır. Bu durumda, çekişmeli taşınmazların bulundukları mahal ve mevkii hususunda duraksama olmuştur. Çekişmeli taşınmazların köy veya mahallede bulunması halinde taraf sıfatı ve araştırılacak konular farklı olacaktır.

Öte yandan Orman Yönetimi, 4721 Sayılı Medeni Yasanın 713/6. maddesi uyarınca 18.02.2003 tarihli dilekçe ile çekişmeli taşınmazların orman niteliği ile Hazine adına tescili talebinde bulunduğu halde, mahkemece Orman Yönetiminden katılma harcı alınmadığı görülmüştür.

O halde, Orman Yönetimine 18.02.2003 tarihli dilekçesini harçlandırması için süre verilmeli, çekişmeli taşınmazları gösterir şekilde orijinal kadastro paftası, komşu parsellerin kadastro tespit tutanakları ve dayanak belgeleri, 4049 ( ifraz sonucu 8298, 8299, 8300, 8301 parsel numaralarını aldığı anlaşılan 4049 parsel ve çevresinde bulunan taşınmazlara ilişkin kamulaştırma belgeleri ve haritaları, eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında ... orman mühendisleri arasından seçilecek üç uzman orman yüksek mühendisi bulunamadığı takdirde, üç orman mühendisi,

... mühendisi ve bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte, çekişmeli ve komşu taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli. 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan ... kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 ... ve 31/13 E.K..

14.03.1989 ... ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 ... ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş olduğu, diğer fıkraları da 3.3.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasa ile yürürlükten kaldırıldığından bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı; öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli, ... yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; eğim durumu belirlenmeli, çekişmeli taşınmazların üzerindeki bitki örtüsü, ağaçların cinsi, sayısı, yaşı ile kapalılık oranı belirlenmeli;

... ve orman bilirkişileri tarafından çekişmeli ve komşu taşınmazların tümünün memleket haritasına göre konumu saptanmalı; memleket haritasında bu parsellerin tümünün bulunduğu yer belirlenerek, orijinal renkli memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra her iki harita çekişmeli taşınmazları ve komşularını da gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilerek çekişmeli ve komşu taşınmazların memleket haritasına göre konumu saptanıp;

bu harita ile irtibatını duraksamaya yer vermeyecek biçimde gösteren, memleket haritasındaki renkleri ve işaretleri aynen içeren, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, orman ve ... bilirkişilerin onayını taşıyan çekişmeli taşınmazları ve komşu parselleri bir arada gösteren kroki düzenlettirilip, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık anlatımlarından da faydalanılarak ... bilirkişiden çekişmeli yerlerin kamulaştırma haritası içinde kalıp kalmadığı ve taşınmazların bulundukları yer (köy veya mahalle) ile mevkiileri yönünde rapor alınmalı,

komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanmalı,

çekişme konusu yerleri sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı, mahkemece çekişmeli taşınmazlar gözlenmeli ve üzerinde neler bulunduğu keşif tutanağına yazılmalı, çekişmeli taşınmazların 4 taraftan renkli fotoğrafı çektirilip dosya arasına konulmalı, çekişmeli taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadığı kesin biçimde saptanmalıdır.

Yukarıda açıklanan yöntemle yapılacak araştırma sonucu, taşınmazların orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, bu kez, zilyetlik yolu ile kazanma ( Medeni Yasanın 713. maddesi, 3402 Sayılı Yasanın 14. ve 17. maddelerindeki ) koşulların araştırılması gerekir.

Bu cümleden olarak, yapılacak keşifte imar ihya üzerinde durulup, bu konuda ve zilyetliğin tespiti yönünden tanık beyanlarına başvurulmalı, tarafların bildirecekleri zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenmeli, çekişmeli yerlerin öncesinin ne olduğu, imar ihyanın hangi tarihte tamamlanıp bittiği, zilyetliğin hangi tarihten başlayıp kimler tarafından, kaç yıl, ne şekilde sürdürüldüğü, kullanımın ekonomik amacına uygun olup olmadığı,

tanıkların ve yerel bilirkişinin imar ihya ve zilyetlik olgusunu hangi olaylarla nasıl hatırladıkları saptanmalı, tarım uzman bilirkişi olarak ... mühendisine inceleme yaptırılıp, çekişmeli yerin zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, bu yolda rapor alınmalı;

çekişmeli taşınmazlar içinde derenin bulunup bulunmadığı belirlenmeli ... var ise taşınmazların ... yatağı olup olmadıkları yönünde jeologtan rapor alınmalı, ... yataklarını zilyetlikle kazanılamayacağı düşünülmeli, dava tarihine kadar ... kişi yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli, davacı yanında, miras bırakanlar ve akdi halefler başka bir anlatımla eklemeli zilyet veya zilyetlerin bulunması halinde eklemeli zilyetlerin 3402 Sayılı Yasanın 14. maddesi uyarınca,belgesiz zilyetlik yoluyla kazandıkları ... olup olmadığı,varsa cinsi ve miktarı tapu sicil ve kadastro müdürlüklerinden,

çekişmeli taşınmaz dışında başka taşınmazlar için salt zilyetlik nedenine dayalı olarak açtığı/açtıkları bir başka tescil davasının / davalarının bulunup bulunmadığı mahkeme yazı işleri müdürlüklerinden ayrı ayrı sorulup tespit edilmeli, çekişmeli yerlerin 3083 Sayılı Yasa anlamında ... veya ... ... olup olmadığı Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğünden sorulmalı, 3402 Sayılı Yasanın getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanmalı taşınmazların DSİ Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırılıp kamulaştırılmadıkları kesin olarak belirlenmeli, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

Diğer yandan kabule göre de çekişmeli taşınmazların davada taraf olmayan ... ... isimli kişi adına tesciline karar verilmesi de doğru değildir.