Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2006/9712 K.2006/12439

Taraflar arasındaki tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Orman Yönetimi vekili ve Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği ... Köyü ... (...) mevkiinde bulunan 20 dönüm zeytinlik niteliğindeki taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını, kazandırıcı zamanaşımı zilyedliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının yararına oluştuğunu iddia ederek Medeni Yasanın 713. maddesi hükmüne göre adına tescilini istemiştir. Mahkemece, fen bilirkişi krokisinde A=1554.19 m2 ve B=831.08 m2'lik zeytinlik niteliğindeki taşınmazlar hakkındaki davanın kabulü ile davacı İsmail oğlu 1957 doğumlu ... adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalılar Orman Yönetimi vekili ve Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Medeni Yasanın 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tesciline ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce 11.09.1967 tarihinde yapılıp kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır. Genel arazi kadastrosu işlemi 1951 yılında yapılmış ve sonuçları 09.02.1951 - 09.03.1951 tarihleri arasında ilan edilmiş ve kesinleşmiştir. Kesinleşme tarihi ile davanın açıldığı tarih arasında 20 yıllık süre geçmiştir.

Davacı ..., ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1990/30 E. 2000/367 K. sayılı dosyasında 04.02.1999 tarihinde, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak halen temyiz incelemesi yapılan çekişmeli yer hakkında tescil davası açmıştır. 03.07.2000 tarihinde yapılan keşifte dinlenen uzman orman yüksek mühendisi ve ziraat yüksek mühendisi resmi belgelere dayalı olarak yaptıkları incelemede taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğunu belirtmişlerdir.

Davacı her nedense hiç bir mazeret bildirmeden 08.09.2000 günlü oturuma gelmemiş ve davalı Hazine vekili de davayı takip etmediğinden dosya işlemden kaldırılmış ve yasal üç aylık süre içerisinde yenilenmediğinden 12.12.2000 tarihinde mahkemece H.Y.U.Y.'nın 409/5. maddesine göre davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Bu karar taraflara tebliğ edilmemiştir.

Davacı, yine Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/163-239 sayılı dosyasında aynı nedenle aynı yer hakkında 19.07.2001 tarihinde yeniden tescil davası açmış, Hazine vekili cevap dilekçesinde; Mahkemenin 1990/30 Esas sayılı dosyasında açılan tescil davası sonunda verilen kararın taraflara henüz tebliğ edilmediği gerekçesiyle derdestlik itirazında bulunmuş, mahkemece derdestlik itirazı yerinde bulunarak H.Y.U.Y.'nın 194. maddesine göre 23.10.2001 tarihinde davanın ikinci kez açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Bu karar da taraflara tebliğ olunarak kesinleştirilmemiştir.

Davacı ..., iki yıl sonra 20.10.2003 tarihinde aynı nedenle aynı yer hakkında eldeki davayı açmıştır. Dava dilekçesi Hazine vekiline 27.10.2003 tarihinde tebliğ olunmuş, Hazine vekili tarafından 03.11.2003 tarihinde on günlük cevap süresi içinde verilen cevap dilekçesinde, mahkemenin 2001/163-239 sayılı dava dosyasında aynı yerle ilgili davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini ve kararın taraflara henüz tebliğ edilerek kesinleştirilmediğini ileri sürerek yine derdestlik itirazında bulunmuştur. Mahkemece, yargılama sırasında derdestlik itirazı hakkında olumlu-olumsuz bir karar verilmeden işin esası hakkında hüküm kurulmuştur.

H.Y.U.Y.'nın 187. maddesine göre derdestlik itirazı ilk itirazlardan olup, yazılı usule tabi olan Asliye Hukuk Mahkemelerinde yasal cevap süresi içerisinde verilecek cevap layıhasıyla birlikte ileri sürülmek gerekir. Somut olayda; davalı Hazine vekili yasal cevap süresi içinde derdestlik itirazında bulunmuş, mahkemece yargılama sırasında öncelikle bu konuda olumlu-olumsuz bir karar verilmemiştir.

Derdestlik itirazına konu edilen 2001/163-239 sayılı dosyasının kararı taraflarına tebliğe çıkartılarak kesinleştirilmemiştir. Bu durumda, Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.10.2001 gün ve 2001/163-239 sayılı dava dosyası bu nedenle halen derdest bulunmaktadır. Bir davanın derdest (görülmekte) olması halinde aynı nedenle yeniden bir dava açılamaz. Çünkü, davacının korunmaya değer bir hukuki yararı yoktur.

Bu nedenle; mahkemece, öncelikle derdestlik itirazı incelenip karara bağlanmalı, itirazın reddine karar verilmesi halinde davanın esası hakkında inceleme yapılmalıdır. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.