Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2007/13400 K.2008/2187

Taraflar arasındaki tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar Hazine ve Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili, dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği ... Köyü, Gümüşlük mevkiinde bulunan taşınmazın, tapuda kayıtlı olmadığını, müvekkillerinin taşınmazı 1974 yılında ... isimli kişiden satın aldıkları, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının müvekkili yararına oluştuğunu iddia ederek Medeni Yasanın 713. maddesi hükmüne göre müvekkilleri adlarına tescilini istemiştir.

Hazine, 4721 Sayılı Medeni Yasanın 713/6 maddesi uyarınca çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiası ile karşı dava açmıştır. Mahkemece, bilirkişiler tarafından düzenlenen krokili raporda (A) ile işaretlenen 1.505,20 m2 yüzölçümündeki taşınmazın davacılar adlarına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalılar Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Medeni Yasanın 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazların tesciline ilişkindir. Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde 1969 yılında genel arazi kadastrosu, 18.01.1994 tarihinde ilan edilerek kesinleşen orman kadastrosu ve 2/B madde uygulaması vardır.

Mahkemece yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hükme yeterli değildir. Hükme dayanak yapılan bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda. (A) ile işaretlenen yerin kesinleşen tahdit haritası dışında kaldığı, (B) ile işaretlenen taşınmazın ise tahdit içinde kaldığı, (A) ile işaretlenen taşınmazın orman sayılmayan.

(B) ile işaretlenen yerin orman sayılan yerlerden olduğu açıklanmış ise de (A) ile işaretlenen taşınmaz elle boyama memleket haritası üzerinde nokta olarak işaretlenmiş olup, taşınmazın ... ve orman bilirkişi tarafından ortak düzenlenen rapor ekindeki koordinatlı krokisi ile memleket haritasının ölçeklerinin eşitlenip birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli ve komşu taşınmazların orijinal renkleri ve işaretleri içeren memleket haritasındaki konumları saptanmamıştır.

Ayrıca 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 OTS’lerin tamamını bir arada gösterir şekilde orijinalinden renklendirilmiş tahdit haritası sureti dosyada bulunmadığından orman bilirkişinin tahdit haritasını nasıl uyguladığı denetlenmemektedir. Bu durumda karara dayanak alınan uzman bilirkişi raporu çekişmeli (A) ile işaretlenen yerin öncesinin orman niteliğini belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmayıp, bu rapora dayanılarak hüküm kurulamaz.

Diğer taraftan çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde arazi kadastronun hangi tarihte yapılıp kesinleştiği, çekişmeli taşınmaza ilişkin kadastro paftasının hangi tarihte düzenlendiği, taşınmazın hangi sebeple kadastro dışı bırakıldığı Kadastro Müdürlüğünden sorulmamış ve çekişmeli taşınmazı ve komşularını gösterir şekilde

-2- 2007/13400-2008/2187

orijinal kadastro paftası dosya arasına getirtilmemiştir. Bunlardan ayrı orman ve ... bilirkişi tarafından ortak düzenlenen rapor ekindeki krokide (B) ile işaretlenen 1.443,86 m2 yüzölçümündeki taşınmazın tahdit içinde kaldığı ve orman sayılan yerlerden olduğu bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda açıklandığı ve hazine tescil istemli karşı dava açtığı halde mahkemece bu yer hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiştir.

Bu nedenle mahkemece; çekişmeli taşınmazın (B) ile işaretlenen bölümü hakkında tescile yönelik olumlu veya olumsuz bir karar verilmeli, (A) ile işaretlenen taşınmaz yönünden ise taşınmazın bulunduğu yerde genel arazi kadastrosunun hangi tarihte yapıldığı, bu yerin hangi sebeple kadastro dışı bırakıldığı,

taşınmazın bulunduğu yeri komşuları ile birlikte gösterir orijinal kadastro paftası Kadastro müdürlüğünden sorulup istenmeli, çekişmeli taşınmazın “devlet ormanı” olduğu yönündeki belirtme ile kadastro dışı bırakıldığının kadastro müdürlüğünden alınacak cevap, taşınmazın orijinal kadastro paftasındaki konumu ve komşu parsellerin dayanak belgeleri ile belirlenmesi halinde (A) ile işaretlenen yer tahdit dışında kalmış olsa dahi orman kadastrosunun yapılıp kesinleştiği tarihe kadar taşınmazın orman sayılacağı, bu süre içindeki zilyetliğe hukuken değer verilemeyeceği,

tahdidin kesinleştiği tarih ile dava tarihi arasında 20 yılık zilyetlik süresinin de bulunmadığı gözetilerek kişinin davasının reddine, Hazinenin davasının kabulüne karar verilmelidir.

Aksi durumda 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 OTS’lerin tamamını bir arada gösterir şekilde orijinalinden renklendirilmiş tahdit haritası sureti orman yönetiminden getirtilmeli, önceki bilirkişiler dışında halen ... ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman serbest orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman yüksek mühendisi, bulunamadığı takdirde orman mühendisi,

ziraat mühendisi ve harita mühendisinden veya olmadığı takdirde bir tapu ... memurundan oluşturulacak üç kişilik bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte kesinleşmiş tahdit haritası ve tapulama paftası ölçekleri denkleştirilerek sağlıklı bir biçimde zemine uygulanıp, değişik açı ve uzaklıklarda olan 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 OTS’lerin tamamını bir arada gösterecek biçimde çekişmeli taşınmazın orman kadastrosu hattına göre konumu duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmalı, taşınmazın kesinleşen orman tahdit haritası içinde kalıp kalmadığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmeli,

taşınmazın kesinleşen tahdit haritası dışında kalması halinde en eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafı ve amenajman planları ilgili yerlerden getirtilip, çekişmeli taşınmaz ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; orijinal-renkli memleket haritası ölçeği, çekişmeli taşınmazın ... ve orman bilirkişi tarafından ortak düzenlenen koordinatlı krokisinin ölçeğine çevrildikten sonra yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı,

dava konusu taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında ve orman sayılan yerlerden olup olmadığı belirlenmeli, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki orman sayılan yer olması halinde davacı kişinin davanın reddine, karşı davacı Hazinenin davasının kabulüne karar verilmelidir.

Çekişmeli taşınmazın kesinleşen orman kadastrosu sınırları dışında ve ayrıca devletin hüküm ve tasarrufu altında öncesi ve halen orman sayılmayan ve zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olduğunun belirlenmesi halinde, davacı gerçek kişinin bu yeri Hazineye karşı 3402 Sayılı Yasanın 14 ve 17. maddeleri gereğince imar-ihya ve zilyetlik yoluyla kazanıldığını kanıtlaması gerekeceğinden, bu kez dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin olarak 1980-1985 yıllarına ilişkin 1/20000 ve 1/25000 ölçekli stereoskopik ... fotoğrafları ile aynı yıllara ilişkin fotogonometri yöntemiyle düzenlenmiş harita bulundukları yerlerden getirtilmeli,

ziraat mühendisi, harita mühendisi ve orman mühendisi ile birlikte ... fotoğrafları; topoğrafik harita ve kadastro paftası ile çakıştırıldıktan sonra mahalline uygulanmalı, stereoskop aletiyle incelenmeli, ..., ziraat ve orman bilirkişi tarafından taşınmaz üzerinde tam olarak hangi

-3- 2007/13400-2008/2187

tarihten itibaren zilyetliğin başladığı belirlenmeli, dava tarihine kadar geçen zilyetlik süresinin iktisap için yeterli olup olmadığı üzerinde durulmalı, zilyetlik olgusunun maddi olaylara dayalı olmasından hareketle, maddi olayların ancak tanık, bilirkişi ve benzeri anlatımlarla kanıtlanacağı gözetilmeli (H.G.K.

30/03/1994 gün ve 1993/8-939-1994/176 sayılı kararı), komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; bu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; tarafların bildirecekleri zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenmeli; zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; dava tarihine kadar davacı kişi yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli.

3402 Sayılı Yasanın 14. maddesi uyarınca, davacı ile var ise eklemeli zilyetler yönünden de Tapu Sicil ve Kadastro Müdürlükleri ile Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünden senetsiz belgesiz araştırması yapılıp, ... ve ... olarak kazanılmış ... miktarı belirlenip, yasanın getirdiği 40/100 dönüm sınırlamasının aşılıp aşılmadığı saptanmalı, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.