Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2008/7926 K.2008/10150

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Yörede 2001 yılında yapılan genel arazi kadastrosu sırasında Yaslıbahçe Köyü 148 ada 75 parsel sayılı 17950.01 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ile 148 ada 76 parsel sayılı 18556.26 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar fındık bahçesi niteliğinde, Eylül 1979 tarih 112 ve Ağustos 1985 tarih 27 numaralı tapu kayıtları uygulanmak suretiyle 75 parsel davalılardan ... ... Uzundere, 76 parsel ... Uzundere adına tespit edilmiştir.

Davacı, ... çekişmeli taşınmazların ... sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ve dava konusu 75 parselin bilirkişi krokisinde (B) harfi ile gösterilen 1607.46m2lik ve 76 parselin (A) harfi ile işaretli 2631.19m2lik bölümlerinin tespitinin iptali ile ... niteliğinde Hazine adına.

75 parselin (D) ile işaretli 16342.55m2 ve 76 parselin (C) ile işaretli 15925.07m2lik bölümlerinin tespit gibi davalılar adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... tarafından 75 parselin (D), 76 parselin (C) ile işaretli bölümlerine yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Dava kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesine göre yapılarak temyize konu davanın varlığı nedeniyle kesinleşmeyen ... kadastrosu vardır.

Mahkemece; çekişmeli 75 sayılı parselin bilirkişi krokisinde (B) harfi ile gösterilen bölümü ile 76 sayılı parselin (A) harfi ile gösterilen bölümünün 1973 tarihli ... fotoğrafı ile 1978 tarihli memleket haritasında yeşil renkli meyvelik rumuzlu alanda kaldığı ve ... sayılmayan yerlerden olduğunu bildiren bilirkişi raporu dayanak alınarak hüküm kurulmuştur. Ancak Dairemizin iade kararı üzerine dosyaya getirtilen belgelerden yöreye ait 1950- 1960’lı yıllara ait haritaların da bulunduğu anlaşılmaktadır. Uyuşmazlığın çözümünde en eski tarihli belgelerin esas alınması gerektiği gibi bilirkişilerce 1978 tarihli harita üzerinde çekişmeli taşınmazın konumunun gösterildiği yerde meyvelik sembolleri de görülmemektedir.

13936m2 yüzölçümü ile kişiler adına tespit görüp kesinleşen dava dışı 73 sayılı parselle birlikte çekişmeli 148 ada 75 ve 76 sayılı parsellere uygulanan Ocak 1949 tarih 56 numaralı ve bir hududu "..." okuyan tapu kaydının miktarı 1148 m2'dir. Bu kaydın gittilerinden olan Mayıs 1951 tarih, 34 numaralı kayıtta miktarı 52 500 m2'ye çıkartılmıştır.

İktisap sütununda “kaydan 1148 m2 bulunan bu mahallin bil mesaha yüzölçümünün 52500 m2 olduğu Bulancak Asliye Hukuk Yargıçlığından verilen veraset kararından anlaşılmakla istek üzerine kaydı düzeltilerek senedi değiştirilmiştir" şeklinde açıklama bulunmaktadır. Mahkemece sözü edilen mahkeme dosyası; bulunamadığı takdirde hakim onaylı karar örneği ile krokisi getirtilerek miktar artırımının geçerli bir hukuki nedene dayalı olup olmadığı denetlenmemiştir. Tapu kaydı

“..." hududu itibarıyla değişir sınırlı olduğu gibi çekişmeli taşınmazlar doğu yönden 148 ada 132 sayılı ... parseline bitişiktirler. Kaydın gerçek miktarının ne olduğu, miktarı ile geçerli bir kayıt olup olmadığı tartışılmamış; revizyon gördüğü tüm parseller nazara alınarak miktarı ile geçerli kapsamı da belirlenmemiştir.

... sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin ... niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 Sayılı Yasa ile sadece devlet ormanları belirlenmiştir. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuştur. İadenin koşulları yasada gösterilmiştir.

Mahkemece, eski tarihli 1950-1960’lı yıllara ait memleket haritası, ... fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen ... ve ...

Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek ... ... arasından seçilecek bir mühendis ve bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan ... kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi ... olan bir yerin üzerindeki ... bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt ... toprağının ... sayılan yer olduğu düşünülmeli; ... yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli;

... kadastrosu kesinleşmediğine göre, ... ve uzman ... bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmemiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli); kesinleşmiş ... kadastrosu bulunmadığından, yukarıda değinilen diğer belgeler ... ve uzman ... bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır.

Bundan ayrı tespitte esas alınan Ocak 1949 tarih 56 numaralı sicilden gelen tapu kaydı tüm gittileri ile uygulanarak, miktar artırımı ile ilgili mahkeme kararının ... açısından bağlayıcı olup olmadığı, bu artırımın geçerli bir hukuki temele dayalı olup olmadığı araştırılıp gerçek miktarı belirlendikten sonra miktarı ile geçerli kapsamı belirlenmeli, revizyon gördüğü tüm parseller birlikte değerlendirilip miktarı ile geçerli kapsamı belirlenmelidir.

Tapu kayıtları tutunanın lehine olduğu kadar aleyhine de delil teşkil eder. 3402 Sayılı Yasanın 20/C maddesi gereğince gayri sabit hudutlu kayıtlar miktarları ile geçerli olup, aynı yasanın 21/1. maddesinde “kayıt ve belgelerde miktara itibar edilmesi gerektiği hallerde kayıt ve belgeler değişebilen ve genişletilmeye elverişli sınırı ihtiva ediyorsa miktar fazlası o taraftan ifraz edilir” denmektedir.

Çekişmeli taşınmazlar doğu huduttan 148 ada 132 sayılı kesinleşen ... parseline bitişiktir. Bu nedenle kayıt miktarının aşılıp aşılmadığı, diğer revizyonu olan 73 sayılı parsel de nazara alınarak belirlenmeli, varsa kayıt miktar fazlasının sınırda bulunan ormana el

atmak suretiyle kazanıldığı kabul edilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.