Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2009/9967 K.2009/11776

Taraflar arasındaki orman ve kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar Hazine ve Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, 25.07.1983 günlü dilekçesinde ... Köyü, Fidelik mevkiinde 6 dönüm, Altıortak mevkiinde 10 dönüm ve Kurtini mevkiinde 15 dönüm taşınmazın ... arazisi olmasına rağmen, 16 nolu orman kadastro komisyonunca orman sınırı içine alındığını, yapılan orman kadastro işleminin iptalini ve taşınmazların adına tescilini istemiştir.

Orman tahdidine itiraz davasından sonra 2003 yılında yapılan genel arazi kadastrosu sonucu dava edilen yerler hakkında 117 ada 18 parsel 7304 m2 ve tarla niteliği ile 117 ada 27 parsel 2476 m2 ve tarla niteliği ile orman sınırı dışında kalmaları nedeniyle ... Türit ve arkadaşları adına tespit edilip, tespitler kesinleştirilmiş, 117 ada 29 parsel ise 34765 m2 yüzölçümü ve tarla niteliği ile 2/B kapsamında kaldığı açıklanıp Hazine adına tespit edilmiştir.

Mahkemece dava konusu edilen ve 12.07.2007 günlü krokili raporda (A) harfi ile gösterilen 117 ada 18 sayılı parsel ile (D) harfi ile gösterilen 117 ada 27 parsellerin orman sınırı dışında ve kişiler adına tespit edilen yer olduğu gerekçesiyle bu taşınmazlara yönelik dava ile aynı raporda (C, E, F, G, H) harfleri ile gösterilen bölümlerin orman sayılan yer olması nedeniyle açılan davanın reddine, 117 ada 29 parselin (B)=7002 m2 bölümüne yönelik orman kadastrosu ve 2/B madde uygulamasının ipaline, bu bölümün 1/4 hisse itibariyle Sündüz, ..., ... ve ... Türit adlarına tesciline, 29 parselin kalan kısmının tarla niteliği ile Hazine adına tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, orman kadastrosu ve kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde dava tarihinden önce 6831 Sayılı Yasa uyarınca yapılıp, 20.08.1982 tarihinde ilan edilen ve dava nedeniyle kesinleşmeyen orman kadastrosu ile 2002 yılında yapılıp kesinleşmeyen 3402 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulaması ile dava tarihinden sonra yapılan 12.11.2003 - 12.12.2003 tarihleri arasında ilan edilen genel arazi kadastrosu vardır.

1) Davalı ... Yönetimi ve Hazinenin 117 ada 18 ve 27 parsellere yönelik temyizleri yönünden; Bu parsellerin yapılan ilk orman kadastrosu dışında ve açılan orman tahdidine itiraza konu olmayan bölümde kalmış olması ve parsellerin kişiler adına tespitleri yapılıp kesinleştirilmiş olmasına göre dava konusu olmayan bu parsellere yönelik Orman Yönetimi ve Hazinenin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2) Orman Yönetimi ve Hazinenin, gerçek kişiler adına tescile karar verilen 117 ada 29 parselin (B) ile işaretli 7002 m2 yüzölçümündeki bölümüne ilişkin temyiz istemine gelince; bu kısmın 1982 yılında yapılan ilk orman kadastrosu içinde iken 2002 yılında 3402 Sayılı Yasa esas alınmak üzere yapılan 2/B madde uygulamasında Hazine lehine orman dışına çıkarılıp 2003 yılında yapılan genel arazi kadastrosunda ise 117 ada 29 parsel numarası verilerek Hazine adına tespit edildiği, 29 parselin (B) harfi ile işaretli bölüm dışında kalan kısımlarının dava konusu olmadığı,

(B) harfi ile işaretli bölüm hakkında yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporlarının yetersiz olduğu, uzman orman bilirkişi raporunda taşınmazın memleket haritasında bir bölümünün yeşil alanda kaldığı görünmesine rağmen, bu yeşil alanın ne olduğu açıklanmadan, (B) harfli bölümün tamamının orman sayılmayan yerlerden olduğu açıklanmış, ziraat mühendisi bilirkişi de taşınmazın % 40-60 eğimli ... yıllar ... arazisi olduğunu belirtmiş, yerel bilirkişi ve tanıklar ise, taşınmazın ... yıllar ... arazisi olduğunu soyut ifadelerle beyan etmişlerdir.

Yetersiz bilirkişi ve tanık beyanlarına dayalı hüküm kurulamaz.

Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785, 5658, 6831 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 Sayılı Yasa ile sadece hangi nitelikteki taşınmazların devlet ormanı sayılacağını göstermiş ve devlet ormanlarının kadastrosunun yapılmasını öngörmüştür. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuş ve iadenin koşulları aynı yasada gösterilmiştir.

Mahkemece, eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen ... ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek bir mühendis ve bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan ... kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; ... yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli;

orman kadastrosu kesinleşmediğine göre, ... ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmemiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli; yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı,

Yukarıda açıklanan yöntemle yapılacak araştırma sonucu, taşınmazların orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, bu kez, zilyetlik yolu ile kazanma koşullarının araştırılması gerekir.

Bu cümleden olarak; yapılacak keşifte ... uzman bilirkişi olarak ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp, zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, bu yolda rapor alınmalı; komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanmalı; bu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; varsa, zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenmeli; zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; tesbit tarihine kadar gerçek kişiler yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli.

3402 Sayılı Yasanın 14. maddesi uyarınca, davacılar yanında, murisler yönünden de tapu sicil ve kadastro müdürlükleri ile mahkeme yazı işleri müdürlüğünden araştırma yapılıp, aynı yasanın 03.07.2005 gün 5403 Sayılı ...

Koruma ve Arazi Kullanma Yasası ile değiştirilen 14/2. maddesi gereğince ... ve ... olarak kazanılmış ... miktarı belirlenip, yasanın getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.