Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2012/11035 K.2013/2213

Taraflar arasındaki kadastro tesbitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi ... oğlu....mirasçıları tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

1995 yılında yapılan kadastro sırasında .... Köyü 124 ada 2, 22, 30 ve 36 parsel sayılı sırasıyla 5.765,34 m2, 4.776,03 m2, 2.849,70 m2 ve 1.918,18 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, 1981 tarih 103 numaralı emlak beyanı, 124 ada 3 parsel sayılı 3.382,81 m2 yüzölçümlü taşınmaz. 1937 tarih 616 yazım numaralı vergi kaydı, 124 ada 6 parsel sayılı 4.008,13 m2 yüzölçümlü taşınmaz.

1937 tarih 622 yazım numaralı vergi kaydı uygulanarak çekişmeli taşınmazların ve dava dışı pek çok taşınmazın rumlardan metruk yerlerden olduğu, Hazine tarafından ihale yoluyla (30.05.1933 tarihli ihale belgesi ile).... Efendiye satıldığı, o tarihlerde tapu müdürlüğünün hükümet konağıyla birlikte yandığı, bu sebeple tapu kaydının bulunamadığı, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünde de tapu kaydına rastlanmadığı, ....

Efendinin 1937 yılında 124 ada 2, 22, 30 ve 36 parselleri ....’a, 124 ada 3 ve 6 parselleri de ...’a satarak zilyetliğini devrettiği, ancak 122 ada 2, 22, 30 ve 36 parsellerin orman kadastro komisyonunca orman sınırları içine alındığından söz edilerek orman niteliği ile Hazine adına, 124 ada 3 ve 6 parsel sayılı taşınmazlar .... mirasçıları adlarına tesbit edilmişlerdir.

Davacı ... Yönetimi, çekişmeli taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu savıyla, ...; 124 ada 36 parsel sayılı taşınmazın, ....; 124 ada 2, 3, 22 ve 30 parsel sayılı taşınmazların adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece, ...’ın ispatlanamayan davasının reddine, ....’ın ve Orman Yönetiminin davalarının kısmen kabulüne ve dava konusu 124 da 2 ve 36 parsel sayılı taşınmazların orman niteliği ile Hazine adına, 124 ada 22 ve 30 parsel sayılı taşınmazların .... adına, 124 ada 3 ve 6 parsel sayılı taşınmazların .... mirasçıları adlarına verasette iştirak şeklinde tapuya tescillerine karar verilmiş; Orman Yönetimi ve Hazine tarafından hüküm temyiz edilmekle, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 28.04.2006 gün ve 441 - 5899 sayılı kararı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararı özetle; "Davacı ... Yönetiminin temyiz itirazları 124 ada 3, 6, 22 ve 30 parsel sayılı taşınmazlara, davalı Hazinenin temyiz itirazları ise, çekişmeli tüm taşınmazlara yöneliktir.

Her ne kadar, Hazine çekişmeli taşınmazların Rumlardan metruk yerlerden olduğu, bu sebeple Hazine adına tapuya tescile karar verilmesi istemiyle temyiz talebinde bulunmuş ise de, Hazinenin bu yönde usûlüne uygun olarak açılmış davası ve eldeki davaya 3402 sayılı Kanunun 26/D maddesi uyarınca katılımı bulunmamaktadır. Kaldı ki; 124 ada 3 ve 6 parsel sayılı taşınmazlarda Hazinenin davalı sıfatı da olmadığından bu parseller hakkındaki kararı temyiz etme hakkı yoktur. 124 ada 2 ve 36 parsel sayılı taşınmazlarda tesbit gibi orman niteliği ile Hazine adına tescil edildiklerinden Hazinenin bu parseller hakkındaki hükmü temyiz etmekte hukukî yararı bulunmamaktadır. Bu durumda, 124 ada 2 ve

36 parsel sayılı taşınmazlar hakkında kurulan hüküm kesinleşmiştir. Ancak Hazine, her zaman 124 ada 3, 6, 22 ve 30 parsel sayılı taşınmazların Rumlardan metruk yerlerden olduğu iddiasıyla eldeki davaya katılabilir.

Mahkemece 124 ada 3, 6, 22 ve 30 parsel sayılı taşınmazlar hakkında yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hükme yeterli değildir. Hükme dayanak alınan uzman orman bilirkişi raporuna ekli memleket haritasının orijinal renkli olmadığı ve kenarındaki lejant işaretleri taşımadığı gibi memleket haritası ile kadastro paftasının ölçekleri denkleştirilerek birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle taşınmazların konumu gösterilmemiştir.

Diğer taraftan, hükme dayanak yapılan ziraat bilirkişi raporunda ve dosya arasında bulunan orman bilirkişi.... tarafından düzenlenen 26.06.1996 tarihli raporda, 124 ada 22 parsel sayılı taşınmazın güney bölümünün eylemli orman olduğu açıklandığı ve bu yer fen bilirkişi .... tarafından düzenlenen 04.07.1996 tarihli krokili raporda 124 ada 22 parselin güney tarafında (A) ile işaretlendiği ve miktarının 600 m2 olduğu belirtildiği halde hükme dayanak yapılan orman raporunda bu durum hakkında açıklamada bulunulmamıştır.

Mahkemece değinilen çelişki üzerinde durulup yöntemince giderilmemiştir.

Bundan ayrı; mahkemece, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle 124 ada 22 ve 30 parsel sayılı taşınmazların .... adına tapuya tesciline karar verilmiş ise de, .... hakkında aynı çalışma alanında senetsiz ve belgesizden taşınmaz mal tesbit ve tescil edilip edilmediği yönünde tapu sicil, kadastro ve hukuk yazı işleri müdürlüklerinden sorulmamış, temyize konu taşınmazlara komşu olan parsellerin kadastro tesbit tutanakları ve varsa dayanak belgeleri dosya arasına getirtilmemiş, komşu parsel denetimi yapılmamıştır.

Açıklanan konular gözönünde bulundurularak temyize konu taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadığı yöntemince belirlenmeli, çevresindeki taşınmazların niteliğine göre, etrafı ormanla çevrili ise mülkiyet belgesi, tapu kaydı olmadığı takdirde bu tür yerlerin 6831 sayılı Kanunun 17/1-2 maddesine aykırılık teşkil ettiği düşünülmeli, eylemli orman olan taşınmazların zilyetlikle kazanılamayacağı düşünülmeli, 6831 sayılı Kanunun 05.11.2003 tarihinde kabul edilen 4999 sayılı Kanunun 6. maddesi ile değiştirilen 11. maddesi uyarınca fiilen orman olduğu Orman Genel Müdürlüğünce tesbit edilen yerlerin, talep üzerine Maliye Bakanlığınca Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edileceği ve tahsisi yapılan bu yerlerin Hazine adına tapuya orman niteliği ile tescil edileceği gözetilmeli,

Taşımazların orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, bu kez, zilyetlik yolu ile kazanma koşulları araştırılmalı, mal müdürlüğüne ait 30.05.1933 tarihli ihale satış belgesine istinaden gerçek kişilere taşınmaz verilip verilmediği, tapu kaydı oluşturulup oluşturulmadığının, ... Tapu Müdürlüğü, .... Tapu Müdürlüğü (... İlçesinin 1933’lü yıllarda ....

Nahiyesine bağlı olduğu açıklandığından) ve Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünden sorulması, adı geçen ihale satış belgesinin taşınmazlar başında yerel bilirkişi yardımı ve fen bilirkişi aracılığıyla zemine uygulanması, bilinmeyen sınırlarda taraflara tanık dinletme olanağı tanınması, fen bilirkişiden keşfi ve ihale belgesinin uygulamasını izlemeye elverişli krokili raporun alınması, ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp, bu taşınmazların zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığının belirlenip, bu yolda rapor alınması; tarafların bildirecekleri zilyetlik tanıkların taşınmaz başında dinlenmesi.

3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca gerekli araştırmalar yapılıp, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulması" gereğine değinilmiştir.

Karar bozulduktan sonra yeniden yapılan yargılama aşamasında 22.07.2010 tarihinde Hakkı Efendi mirasçıları, taşınmazların kendi adlarına tesbiti gerektiği iddiasıyla; Hazine de 07.01.2008 tarihinde 3, 6, 22 ve 30 parsellerin devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasıyla müdahil olmuşlardır.

Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra, davanın kısmen kabulüne,

124 ada 3 ve 6 no'lu parsellere yönelik davacı ....'ın, müdahillerin davasının reddine, davacı ... idaresinin davasının kabulü ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline,

124 ada 36 no'lu parsele yönelik davacı ...'ın, müdahillerin davasının reddine, orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline,

124 ada 22 ve 30 no'lu parsellere yönelik davacı ....'ın ve müdahillerin davasının reddine, orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline,

124 ada 2 no'lu parsele yönelik davacı ... idaresinin açmış olduğu davanın konusu bulunmaması nedeni, davacı ....'ın ve müdahil davacının açmış olduğu dava ispat edilemediğinden reddiyle tesbit gibi orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline,

karar verilmiş, hüküm müdahil davacılar Şalap oğlu Hakkı Efendi mirasçıları tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tesbitine itiraz niteliğindedir.

Yörede 3402 sayılı Kanunun 4. maddesine göre yapılan orman kadastrosu bulunmaktadır. Çekişmeli taşınmazlar bu çalışmada orman sınırı içinde bırakılmıştır.

1) Müdahillerin çekişmeli 124 ada 2 ve 36 parsellere yönelik temyiz itirazları bakımından; mahkemece verilen ilk kararın gerçek kişiler tarafından temyiz edilmemesi nedeniyle 2 ve 36 parsellerin orman niteliğiyle Hazine adına tesciline dair verilen hüküm kesinleşmiştir. Müdahillerin hükmün kesinleşmesinden sonra bu parsellerle ilgili katılma ve hükmü temyiz etme hakları bulunmadığından temyiz istemlerinin reddi ile 2 ve 36 parsellere yönelik hükmün onanması gerekir.

2) Çekişmeli 3, 6, 22 ve 30 parsellere yönelik temyiz itirazlarına gelince; mahkemece bozma kararına uyulmakla birlikte bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki; önceki hükmün Dairece incelenmesi sonucu Hazine ve Orman Yönetiminin 3, 6, 22 ve 30 sayılı parsellere yönelik temyiz itirazları kabul edilerek bu parseller yönünden yeterli araştırma yapılmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Mahkemece hükme esas alınan uzman bilirkişi kurulu raporunda 3 ve 6 sayılı parsellerin ormana bitişik olduğu, diğerlerinin ise komşularının ormana bitişik olduğunun açıklanması üzerine yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. ....

Tapu Müdürlüğünden "1933 tarihli Hazine satışıyla ilgili herhangi bir kayıt bulunmadığı" şeklinde cevap verimilşse de komşu parsellere de aynı nedenle, Hazine tarafından ihale yolu ile satıldıkları gerekçe gösterilerek tesbit tutanağı düzenlendiği, komşu parsellerin davalı olduğu, mahkemece bu dava sonuçlarının araştırılmadığı, yine tesbit tutanaklarında Aralık 1950 tarih 2, 3, 4 ve 5 numaralı tapu kayıtlarından söz edildiği halde, bu kayıtların numarası verilerek yerel tapu idareleri ve Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünden araştırılmadığı, 1933 tarihli ihale belgesinden sözedilerek sorulduğu için kayıtlara ulaşılamadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenlerle, çekişmeli taşınmazlarla birlikte dava dışı komşu parsellerin tümünün tesbit tutanaklarında sözü edilen Aralık 1950 tarih 2, 3, 4 ve 5 numaralı tapu kayıtları ilk oluşumundan itibaren tüm gittileriyle getirtilip, önceki keşiflerde görev almamış uzman orman mühendisi, fen elemanı ve ziraat bilirkişi vasıtasıyla yapılacak keşifte uygulanmalı, eski tarihli resmî belgelere göre yapılacak inceleme sonucu taşınmazların orman olup olmadığı, orman değillerse, tapu kayıtlarının taşınmazlara uyup uymadığı, davalılar satın almaya dayandığından, bu satışın tapuda mı yoksa tapu dışı bir yolla mı olduğu,

tapu dışı olmuşsa, davalılar yönünden 3402 sayılı Kanunun 13/B-b maddesinde aranan koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı, taşınmazlarda bulunan hakim bitki örtüsünün ne olduğu, ağaç var ise sayısı, yaşı, cinsi, kapalılık oluşturup oluşturmadığı konusunda ziraat uzmanından rapor alınmalı, eylemli orman olan yerler varsa bu yerlerin tapulu bile olsalar 3402 sayılı Kanunun 20/B maddesinde yazılı olduğu üzere hak sahibi tarafından kullanılmadığı gözönünde bulundurulmalı ve orman niteliğiyle Hazine adına tescillerine karar verilmeli,

tapu kaydının uyup uymamasına göre taşınmazların orman içi açıklık olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği tartışılmalı, komşu parsellerin tümünün tesbit tutanakları ve kesinleşip tapuya tescil edilmişlerse tapu kayıtları, davalı iseler dava dosyaları getirtilmeli, davaların sonuçları araştırılmalı, bundan sonra elde edilecek delillere göre bir karar verilmelidir.