Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2012/13822 K.2013/2979

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Hazine ve Orman Yöntimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... Yönetimi, 20.01.2010 tarihli dilekçesiyle ... Köyünde Mera Komisyonunca yapılan çalışmalar sırasında ... Köyü 103, 134, 204, 216, 275 ve 276 sayılı parsellerin mera olarak askıya çıkarıldığı, oysa bu yerlerin fiilen orman sayılan yerlerden olduğu, eski tarihli haritalarda da orman olarak nitelendirildiği, bu parsellerin mera kayıtlarının iptali ve orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece davanın KISMEN KABULÜNE, çekişmeli ... Köyü 275 ve 276 sayılı parsellerin tapu kaydının iptaline, ve parselin orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tesciline, ... Köyü 103, 134, 204 ve 216 sayılı parsellere ilişkin davanın REDDİNE karar verilmiş, hüküm Orman Yönetimi ve Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya ve dosya kapsamına göre dava, tapu iptali ve tescile ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde dava tarihine kadar orman kadastrosu yapılmamıştır.

... Köyünde 1953 yılında yapılan 28.11.1953 ilâ 28.12.1953 tarihinde yapılan askı ilânı sonunda kesinleşen kadastroda, 103, 134, 204, 216, 275 ve 276 parsel sayılı sırasıyla 10050 m2, 11500 m2, 48300 m2, 74400 m2 ve 20750 m2 fundalık ve mera niteliğiyle Aşağı Spanazat Köyü Tüzel Kişiliğinin kullanımındaki mera niteliğiyle tesbiti kesinleşerek, özel siciline kayıt edilmiştir.

... Köyünde Mera Teknik Ekibince yapılan mera tesbit ve tahdit çalışmalarında 103, 134, 204, 216, 275 ve 276 sayılı parseller mera olarak tesbit ve tahdit edilmiş, çalışma sonuçları 23.12.2009 ilâ 22.01.2010 tarihinde ilan edilmiştir.

3 Mart 1998 tarihinde yürürlüğe giren, 4342 sayılı Mera Kanununun 13/5. maddesinde “komisyon kararlarına karşı 30 günlük askı ilân süresi ve tebligatı gerektiren hallerde tebliğden itibaren 30 günlük süre içinde asliye hukuk mahkemesine, kadastro yapılan yerlerde ise, kadastro mahkemesine dava açılabilir” hükmü bulunduğundan, kanunun öngördüğü temel ilke; mera komisyonlarının TESBİT, TAHDİT ve TAHSİS kararlarına karşı açılacak davalara bakma görevinin asliye hukuk mahkemesine ait olduğudur.

Maddede belirtilen “kadastro yapılan yerlerde” tümcesinin Mera Kanununun 7/2 ve 3. fıkralarında anılan biçimde bir mera tesbit ve tahdit işlemi yapılarak o taşınmaz hakkında genel arazi kadastro tutanağı düzenlenip askı ilânına çıkartılması halinin, kanundaki “kadastro yapılan yerler” kavramı içinde düşünülerek, işte bu halde, askı ilân süresi içinde açılacak davalara bakma görevinin kadastro mahkemesine ait olduğunu kabul etmek gerekir.

Mera Kanununun 13. maddesinin 5. fıkrasındaki (3402 sayılı Kadastro Kanunu uyarınca proğrama alınan yerler, çalışmaların başlamasından en az 4 ay önce Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce, Bakanlığa bildirilir. Bu süre içinde ilgili komisyonlar tarafından mera, yaylak ve kışlakların tesbit ve tahdidi yapılarak, durum Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne intikal ettirilir) hükmü ile aynı maddenin 7.

fıkrasındaki (komisyonlar, yukarıda belirlenen süre içinde mera tespit ve tahdit işlemlerini yapmadığı takdirde, bu işlemler 3402 sayılı Kadastro Kanunun hükümlerine göre kadastro komisyonlarınca gerçekleştirilir) hükmü karşısında, mera komisyonu tarafından tesbit ve tahdidi yapılarak Tapu Kadastro Genel Müdürlüğüne intikal ettirilen,

ya da kanunda öngörülen sürede komisyonca tesbit ve tahdidin yapılmaması nedeniyle bu işlemlerin arazi kadastro ekiplerince yapılarak kadastro tutanağı düzenlenen taşınmazlar hakkında 3402 sayılı Kanunun 11/1. maddesi uyarınca 30 günlük askı ilân süresi içinde açılan davalara bakma görevinin kadastro mahkemelerine ait olacağı, bunun dışında yani daha önce hiç kadastro yapılmayan, ya da genel arazi kadastro işlemi önceki yıllarda yapılıp kesinleşen yerlerde mera komisyonunun yaptığı tesbit, tahdit ve tahsis kararlarının,

mera komisyonu tarafından Mera Kanununun 13/4. maddesi gereğince yaptığı ilân ya da tebliğ üzerine 30 günlük süre içinde açılacak davalara bakma görevinin asliye hukuk mahkemelerine ait olduğu kabul edilmelidir.

Şunu da belirtmek gerekir ki; mera, yaylak ve kışlakların tesbit ve tahdit (sınırlandırılma) işlemleri yasal yollardan geçip kesinleşmedikçe mera komisyonları tarafından TAHSİS kararı verilemez. Kanunun 7. ya da başka bir maddesinde arazi kadastro ekip ve komisyonlarına TAHSİS yapma yetkisi de verilmemiştir. Kanunun 12. maddesi gereğince TAHSİS KARARI verme yetkisi sadece mera komisyonlarına aittir.

Komisyonun verdiği tahsis kararları valilik onayı ile yürürlüğe girer ve bundan sonra 13/4. maddesi hükmünce ilân ve ilgili kuruluşlara tebliğ edilir.

Mera Kanununun 7 ve 13. maddeleri ile 3402 sayılı Kanunun 25/son maddesi hükmü birlikte gözönünde bulundurulduğunda, ister kadastro yapılan, isterse yapılmayan yerlerde mera komisyonlarının verdiği TAHSİS KARARLARINA karşı 30 günlük askı ilânı içinde açılacak davaların asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiği sonucuna ulaşılır.

Somut olayda; dava, mera komisyonu tesbit ve tahdit kararının 30 günlük askı ilânı süresi içinde açılmışsa da, parsellerin mera olarak sınırlandırılma işleminin, mera komisyon kararının askı ilânından çok önce 1953 yılında yapılıp kesinleştiğine ve mera komisyonunun yaptığı TESBİT VE TAHDİT kararı ile birlikte tapu iptali ve tescil isteminde de bulunulduğuna göre, davaya bakma görevi asliye hukuk mahkemesine aittir. Görev konusu kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında gözetilir.