Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2013/10129 K.2014/10802

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz ve tescil davasından dolayı yerel mahkemece verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 12/04/2013 tarih ve 2012/11414 E. 2013/4271 K. sayılı kararıyla Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının reddine; Hazine ile Adeviye Onay ve arkadaşları ile katılan muteriz davacılar ... ve arkadaşlarının temyiz itirazlarının kabulü ile bozulmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacılar ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya içindeki tüm belgeler incelenerek gereği düşünüldü.

KARAR

Kadastro sırasında ..., ... köyü, 243 ada 4 ve 253 ada 4 sayılı parseller, satın alma ve bağışlama nedeniyle ... adına tespit edilmiş; daha sonra asliye hukuk mahkemesinde dava konusu olduğu belirtilerek malik hanesinin üstü çizilmek suretiyle tutanak asılları kadastro mahkemesine gönderilmiştir.

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/613 Esas sayılı dosyasında, davacı ...'ün açtığı tescil davasına ... ve ..., taşınmazın 300 m² bölümünün kendilerine ait olduğu; ... ve arkadaşları tapu kayıtlarına dayanarak taşınmazların kendi adlarına tescili istemiyle davaya katılmışlar,

...ve arkadaşları, taşınmazların ortak muris...'den kaldığı, ...ün akli dengesinin yerinde olmadığından vesayet altına alınması için dava açtıkları, ancak dava bitmeden ...ün öldüğü,... terekesinin tespiti için Sulh Hukuk Mahkemesinin 2007/103 Esas sayılı dosyasında dava açtıkları, ayrıca 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/228 Esas sayılı dosyasında tenkis davası açtıkları, bu davaların bekletici mesele kabul edilerek payları oranında tescil istemiyle davaya katılmışlardır.

Mahkemece davaların reddine, dava konusu 243 ada 4 ve 253 ada 4 sayılı parsellerin tespit gibi davalı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm Orman Yönetimi, ... ve arkadaşları, Hazine ve ... ve arkadaşları tarafından temyiz edilmiş.

Dairemizin 12.04.2013 tarih ve 2012/11414 E. - 2013/4271 K. sayılı kararı ile Orman Yönetiminin temyiz itirazları reddedilmiş, Hazine, katılan ... ve arkadaşları ile katılan ... ve arkadaşlarının temyiz itirazları yönünden araştırma ve incelemenin yetersiz olduğu belirtilerek, özetle.

"Katılan davacıların dayandığı tapu kayıtlarının uygulanması, kayıt kapsamının yüzölçümüne değer verilerek saptanması, tapu sahipleri adına kesinleşen parsellerin dikkate alınması, çekişmeli parsellerin tapu kayıtlarının yüzölçümü ile geçerli kapsamı içinde kaldığının belirlenmesi halinde, Medenî Kanunun yürürlüğe girdiği 1926 yılından en az 10 yıl önceden başlanarak malik sıfatıyla, iyi niyetle, çekişmesiz ve aralıksız zilyet edilip edilmediğinin araştırılması, katılanların dayandığı tereke tespit ve tenkis davalarının bekletici mesele yapılması, sonucuna göre karar verilmesi" gerekçeleri ile hüküm bozulmuştur.

Davacı - davalı ... vekili, katılan ... ve arkadaşlarının dayandığı tereke tespit ve tenkis davalarının, uyuşmazlığın çözümü için bekletici mesele yapılması konusundaki bozma gerekçesinin somut olayla bağdaşmadığı ve usûl hükümleri bakımından tereke tespit ve tenkis davalarının, taşınmaz mülkiyetinin aidiyetine ilişkin eldeki kadastro tespitine itiraz davasına bekletici mesele yapılamayacağı, davaya katılan ... Ailesinin taşınmazlar üzerinde en ufak bir zilyetliği bulunmadığı gerekçeleri ile karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Kural olarak; usûl hükümleri bakımından tereke tesbit ve tenkis davaları, taşınmaz mülkiyetinin aidiyetine ilişkin eldeki kadastro tesbitine itiraz ve tescil gibi eda davalarına bekletici sorun ya da bekletici önmesele yapılamıyacağı gibi esasen; eda davaları tereke tesbit ve tenkis davalarına bekletici mesele sayılmalıdır.

Kaldı ki; tenkis/indirim davası, miras bırakan murisin yasanın koruduğu saklı payları zedeleyen ölüme bağlı veya sağlar arası kazandırmaların (bağış gibi) yasal sınıra çekilmesini amaçlayan, öncesine etkili yenilik doğurucu/inşai davalardandır. Bu tür davaların dinlenebilmesi için öncelikli koşul; miras bırakanın ölüme bağlı veya sağlar arası kazandırma işlemi ile saklı pay sahiplerinin haklarını zedelemiş olması gerekir.

Somut olayda; taşınmaz niteliğinin belirlenmesi ve mülkiyetin aidiyetine ilişkin kadastro tesbitine itiraz ve tescil istemli davalara bakma görevi, yasa gereğince Kadastro Mahkemesine ait olup, tenkis gibi yenilik doğurucu davalara bakma görevi Kadastro Mahkemesinin görevi dışındadır.

Bu nedenle; Dairenin bozma kararının 8. sayfasının son satırından önceki "Davacılar ... ve arkadaşlarının davalarında sözettiği tereke davası ile tenkis davası sonucu beklenmemiştir." cümlesi ile 9. sayfasının 3. paragrafının 7 ve 8. satırındaki "ancak, ... ve arkadaşlarının satışın aslında bağış olduğu ve tasarruf nisabının aşıldığı yönündeki iddiası araştırılmalı, delilleri toplanmalıdır." cümlesi, 11. sayfasındaki "h) Katılan ... ve arkadaşlarının dayandığı tereke, tespit ve tenkis davaları, somut olayda uyuşmazlığın çözümü için bekletici mesele yapılmalı" bölümü ile (j) bendinin 7 ve 8. satırındaki "Tenkise ilişkin mahkeme kararı da gözetilerek" ibaresi maddi hatadan kaynaklanmaktadır. Maddi hata, usûlî kazanılmış hakların istisnasını teşkil eder.

Davacı/Davalı ... vekilinin tenkis davasının bekletici mesele yapılmasının usûle aykırı olduğu yönündeki karar düzeltme dilekçelerinin kabulü ile Dairenin 12/04/2013 gün ve 2012/11414 E. 2013/4271 K. sayılı bozma kararındaki bu yöne ilişkin gerekçe ve sonuç cümlelerinin ilamdan çıkartılarak düzeltilmesi gerekmiştir.