Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2013/10875 K.2014/2628

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı H.. H.. tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği Ç...Köyünde bulunan on parça taşınmazın davalıların murisi A...E... adına tapuda kayıtlı olduğu halde, yörede 1984 yılında yapılan kadastroda tesbit dışı bırakıldığıkknı ileri sürerek, taşınmazların davacılar adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile;

1) 22/06/2012 tarihli (29/06/2012 havale tarihli) kadastro bilirkişisi raporunda belirtilen Siirt İli, A.. İlçesi, Ç... Köyü, M...(G... Birho) Mevkiinde bulunan ve 74031, 74032, 74033 ve 74034 kırık numarları ile gösterilmiş kırmızı kalem ile taralı toplam 2.566,00 m2'lik alana yeni parsel numarası verilmek suretiyle davacı adına tapuya kayıt ve tesciline,

2) 22/06/2012 tarihli (29/06/2012 havale tarihli) kadastro bilirkişisi raporunda belirtilen Siirt İli, A.... İlçesi, Ç... Köyü, G... K... Mevkiinde bulunan ve 74029, 740032, 740033, 740036, 74021, 74022, 74023, 74024, 74025, 74026, 74027 ve 74028 kırık numarları ile gösterilmiş kırmızı kalem ile taralı toplam 5.771,50 m2'lik alana yeni parsel numarası verilmek suretiyle davacı adına tapuya kayıt ve tesciline,

3) 22/06/2012 tarihli (29/06/2012 havale tarihli) kadastro bilirkişisi raporunda belirtilen S.. İli, A...İlçesi, Ç... Köyü, G..K... Mevkiinde bulunan ve 74000122, 74000123, 74000124, 74000125, 74000126, 74000127, 74000128, 74000129, 74000130, 74000131, 74000132, 74000133, 74000134, 74000135, 74000136, 74000137, 74000138, 74000139, 74000140, 74000141, 74000142, 74000143, 74000144, 74000145, 74000146, 74000147, 74000148, 74000149 ve 74000150 kırık numarları ile gösterilmiş kırmızı kalem ile taralı toplam 106.892,50 m2'lik alana yeni parsel numarası verilmek suretiyle davacı adına tapuya kayıt ve tesciline,

4) 22/06/2012 tarihli (29/06/2012 havale tarihli) kadastro bilirkişisi raporunda belirtilen Siirt İli, A...İlçesi, Ç..Köyü, P..D.. Mevkiinde bulunan ve 7400032, 7400033, 7400034, 7400035, 7400036, 7400037, 7400038, 7400039, 7400040, 7400041 ve 7400042 kırık numarları ile gösterilmiş kırmızı kalem ile taralı toplam 3.793,50 m2'lik alana yeni parsel numarası verilmek suretiyle davacı adına tapuya kayıt ve tesciline,

5) 22/06/2012 tarihli (29/06/2012 havale tarihli) kadastro bilirkişisi raporunda belirtilen Siirt İli, A.. İlçesi, Ç..Köyü, M.. (G.. B..) Mevkiinde bulunan ve 740019, 740020, 740051, 740052, 740062, 740056, 740057, 740058, 740059, 740060 ve 740061 kırık numarları ile gösterilmiş kırmızı kalem ile taralı toplam 14.436,68 m2'lik alana yeni parsel numarası verilmek suretiyle davacı adına tapuya kayıt ve tesciline,

6) 22/06/2012 tarihli (29/06/2012 havale tarihli) kadastro bilirkişisi raporunda belirtilen Siirt İli, A.. İlçesi, Ç... Köyü, G.. B.. Mevkiinde bulunan ve 740061, 7400062, 7400063, 7400064, 7400065, 7400066, 7400067, 7400068, 7400069, 7400070, 7400071, 7400075, 7400076, 7400077 ve 7400078 kırık numarları ile gösterilmiş kırmızı kalem ile taralı toplam 35.330,50 m2'lik alana yeni parsel numarası verilmek suretiyle davacı adına tapuya kayıt ve tesciline,

7) 22/06/2012 tarihli (29/06/2012 havale tarihli) kadastro bilirkişisi raporunda belirtilen Siirt İli, A.. İlçesi, Ç... Köyü, P.. D.. Mevkiinde bulunan ve 7400043, 7400044, 7400045, 7400069, 7400068, 7400051, 7400053, 7400054, 7400055, 7400056, 7400057, 7400058, 7400059, 7400060, 7400061, 7400062, 7400063, 7400064, 7400065 ve 7400066 kırık numarları ile gösterilmiş kırmızı kalem ile taralı toplam 16.300,76 m2'lik alana yeni parsel numarası verilmek suretiyle davacı adına tapuya kayıt ve tesciline,

8) 22/06/2012 tarihli (29/06/2012 havale tarihli) kadastro bilirkişisi raporunda belirtilen Siirt İli, A... İlçesi, Ç..Köyü, K..K.. Mevkiinde bulunan ve 740096, 740099, 740119, 740118, 740117, 740116, 740115, 740114, 740113, 740112, 740111, 740110, 740109, 740108, 740107, 740106, 740105, 740104, 740103 ve 740102 kırık numarları ile gösterilmiş kırmızı kalem ile taralı toplam 23.545,00 m2'lik alana yeni parsel numarası verilmek suretiyle davacı adına tapuya kayıt ve tesciline,

9) 22/06/2012 tarihli (29/06/2012 havale tarihli) kadastro bilirkişisi raporunda belirtilen Siirt İli, A.. İlçesi, Ç.. Köyü, K.. Girik Mevkiinde bulunanve 740080 ve 740081, 740082, 740083, 740103, 740084, 740085, 740086, 740089 ve 740102 kırık numarları ile gösterilmiş kırmızı kalem ile taralı toplam 9.228,90 m2'lik alan yol altında kaldığı anlaşılmakla bu alan yönünden açılan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm H.. H.. tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde orman kadastrosu yapılmamıştır. 1984 yılında yapılan genel arazi kadastrosu vardır.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve ineceleme hükme yeterli değildir.

Şöyle ki; dava konusu taşınmazlar, 1984 yılında yapılan kadastrosu sırasında tapulama harici bırakılan yerlerden olup, niçin tapulama harici bırakıldığı araştırılmadığı gibi, taşınmazlar ve komşu parselleri gösteren geniş ölçekli kadastro paftası getirtilip taşınmazların en yakın kadastro parsellerine göre konumu gösterilmemiş, taşınmazlara komşu ya da yakın kadastro parsellerinin dayanak belgelerinden yararlanılarak kayıt uygulaması denetlenmediğinden yapılan tapu uygulaması yetersizdir.

Diğer taraftan, hükme esas alınan orman bilirkişi raporunda taşınmazların memleket haritasındaki konumu elle işaretlenmek suretiyle gösterilmiş olup, memleket haritası ve kadastro paftasının ölçekleri denkleştirilerek çakıştırılmadığı için, orman bilirkişi raporu da denetime elverişli değildir. Yine, taşınmazların yanında ve içinde oto yol geçtiği halde, Karayolları Genel Müdürlüğü davaya dahil edilerek husumet yaygınlaştırılmamıştır.

Eksik araştırma ve yetersiz bilirkişi raporları ile hüküm kurulamaz. Bu nedenlerle;

Mahkemece, öncelikle Karayolları Genel Müdürlüğü davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra, davacıların dayandığı tapu kayıtlarının ilk oluştuğu günden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte tapu müdürlüğünden getirtilmeli, bundan sonra tapu kaydına dayanan davacı tarafın kayıt maliki ya da malikleri ile akdî, irsî ilişkisi sorulup saptanmalı, bu nedenle kayıt maliki ya da maliklerinin tüm mirasçılarını gösterecek şekilde onaylı nüfus aile kayıt örnekleri, ilgili nüfus müdürlüğünden getirtilmeli ya da bu konuda istihsal edilmiş veraset belgesi varsa ibraz ettirilmeli,

bu yolla irsî ilişki sağlıklı biçimde duraksamasız belirlenmeli, akdî ilişkiye dayanıldığı takdirde ilgiliden bu konudaki delilleri sorulup saptanmalı, göstereceği deliller toplanmalı ya da bu konuya ilişkin yazılı kayıt ve belgeleri ibraz ettirilmeli, kayda dayanan tarafın tapu kayıt maliki ya da malikleri ile akdî ya da irsî ilişkisi saptandığı takdirde tarafların dayandığı tapu kayıtlarının dava dışı başka taşınmaz ya da taşınmazlara revizyon görüp görmediği, tapu ve ilgili kadastro müdürlüğünden ayrı ayrı sorulup saptanmalı, revizyon görmüş ise dava konusu taşınmaz ya da taşınmazlarla birlikte revizyon gördüğü dava dışı

taşınmazları ve bu taşınmazlara dıştan komşu taşınmazları da bir arada gösterecek şekilde geniş kapsamlı birleşik harita kadastro müdürlüğünden getirtilmeli, bundan sonra dıştan komşu taşınmazların tesbit tutanakları ve varsa dayanakları kayıtlar davalı iseler dava dosyaları ile eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve amenejman planı ilgili yerlerden getirtildikten sonra,

önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi ve bir fen elemanı yardımıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli;

keşifte, hâkim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli, yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan, krokili, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 20. maddesi hükmü uyarınca dayanılan tapu kayıtları yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanmalı, uygulamada kayıtların revizyon gördüğü dava dışı taşınmazlar varsa özellikle gözönünde tutulmalı,

kayıtlarda tarif edilen sınır yerlerinden yerel bilirkişice bilinemeyen sınır yerleri bulunduğu takdirde bu konuda taraflara tanık dinletme olanağı sağlanmalı, uzman bilirkişiye kayıtlarda tarif edilen sınır yerleri düzenleyeceği haritada ayrı ayrı işaret ettirilmeli, uygulamaya ilişkin yerel bilirkişi ve tanık sözleri, dıştan komşu taşınmazların tesbit tutanağı içeriği ve varsa dayanakları kayıtlarla denetlenmeli, bu yolla dava konusu taşınmazların dayanılan tapu kayıtlarının kapsamında kalıp kalmadığı duraksamasız saptanmalı, taşınmazların sınırında mera olduğundan kayıtların miktarı ile geçerli olduğu gözönüde bulundurulmalı,

eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarında taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu belirlendiği takdirde tapu kaydının 4785 sayılı Kanun karşısında hukukî kıymetinin bulunmadığı dikkate alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.