Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2013/2705 K.2013/6714

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi ve davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında .... İlçesi ...Mahallesi 525 ada 12 parsel sayılı 1.8306,81 m² yüzölçümündeki taşınmaz, ... adına, kargir ev ve çay bahçesi niteliği ile tespit edilmiştir.

Davacı, 03/03/2008 havale tarihli dilekçesi ile ekli krokide gösterilen 502 ada 1 nolu orman parselinin kuzey kısmı ile 503 ada 1 nolu orman parselinin kuzey ve doğu kısımlarının orman vafında olduğunu, buna rağmen, 3402 sayılı Kanunun 5304 sayılı Kanunla değişik 4. maddesi gereğince yapılan çalışmalarda bu alanların orman sınırları dışına çıkarıldığını ileri sürerek, yapılan kadastro tespitinin iptali ile bu alanların orman vasfı ile Hazine adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davacının 90 ayrı parsele dava açtığının tespit edilmesi üzerine, herbir parsel için tefrik kararı verilerek 525 ada 12 parsel için bu dosya üzerinden yapılan yargılama sonucu davanın reddine, dava konusu taşınmazın tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi ve davalı Hazine tarafından esasa yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Dava, kısmî ilân süresi içinde açılan kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 5304 sayılı Kanun ile değişik 3402 sayılı Kanunun 4. maddesi hükmüne göre orman kadastrosu yapılmış, davacı ... Yönetimi tarafından kısmî ilân süresi içinde dava konusu taşınmazla birlikte birden çok parsele dava açılmıştır. Orman kadastrosundan sonra yapılan arazi kadastrosu sırasında davaya konu yer hakkında 525 ada 12 parsel numarası verilmiş ve kadastro mahkemesinde orman kadastrosuna itiraz davasına konu olduğundan söz edilmiş olmasına karşın malik hanesi açık bırakılmayarak davalı adına tespit yapılmıştır. Mevcut dava nedeniyle tutanakların malik haneleri açık bırakılması gerekirken, dava konusu taşınmazın yanılgı sonucu davalı adına tespit edilmiş olması bu taşınmazın tesbitten önce davalı olduğu gerçeğini değiştirmez.

Mahkemece yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki; davalı tarafından dayanılan tapu kaydının tüm geldi ve gitti kayıtları getirtilerek keşif sırasında uygulanmış; mahallî bilirkişilerce tapu kaydının dava konusu taşınmaza uyduğu belirtilmiş, fen bilirkişisince bu husus doğrulanmış ise de, çekişmeli taşınmaza komşu olan taşınmazların kadastro tutanak suretleri ve dayanak kayıtları getirtilmemiş, tapu kaydının hangi parsellere revizyon gördüğü de araştırılmamıştır. Fen bilirkişi raporunda da, dava konusu taşınmaza komşu olan taşınmazlar gösterilmeden, tapu kaydında yazan sınırların krokide gösterilmesi ile yetinilmiştir. Bu sebeple, dosya kapsamından, tapu kaydının dava konusu taşınmaza uyup uymadığı ve keşfin izlenmesi mümkün olmamıştır.

Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785, 5658 ve 6831 sayılı kanun hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 sayılı Kanun, sadece hangi nitelikteki taşınmazların devlet ormanı sayılacağını göstermiş ve devlet ormanlarının kadastrosunun yapılmasını öngörmüştür. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince aynı Kanunun 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 sayılı Kanun ile iadeye tâbi tutulmuş ve iadenin koşulları bu Kanunda gösterilmiştir.

Her ne kadar, dava konusu taşınmaz, kadastro tespiti sırasında davalı olmasına karşın, davalı adına tespit edilmiş ise de, bu tespit dava konusu taşınmazın davalı olduğu gerçeğini değiştirmeyeceğinden, dava konusu taşınmaz için düzenlenen tespit tutanağının malik hanesi boş kabul edilerek hâkimin re'sen hak sahiplerini belirlemekle yükümlü olduğu düşünülmeli ve mahkemece öncelikle, dayanılan tapu kayıtları tüm geldi ve gitti kayıtları ile varsa harita ve krokisi getirtilerek,

kadastro sırasında revizyon görüp görmediği araştırılmalı, revizyon görmüş ise, revizyon gördüğü kadastro parsellerine ait kadastro tespit tutanakları ve tüm parselleri birlikte gösterir birleşik kadastro paftası ile bu parselleri dıştan çevreleyen komşu parsel tutanakları, varsa dayanak belgeleri getirtilmeli, bu tapu kaydına dayanılan ve çekişmeli taşınmazlara komşu olan taşınmazlara ilişkin açılmış bulunan başkaca dava bulunup bulunmadığı araştırılarak,

varsa bu dava dosyaları tespit edildikten sonra önceki bilirkişiler dışında seçilecek bir fen elemanı ve ziraat bilirkişisi aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, dayanılan tapu kaydı yerel bilirkişi eliyle (harita veya krokisi) mahallinde uygulanmalı, sınır denetimi yapılmalı, dayanılan tapu kaydının mahalline uyup uymadığı tespit edilerek tapu kaydı mahalline uyuyor ise tapu kaydının kapsadığı taşınmazları gösterir fennî bilirkişi tarafından düzenlenecek denetlemeye elverişli krokili rapor alınmalı,

taşınmazın dosyada bulunan orman bilirkişi raporu ve rapora ekli memleket haritası ve hava fotoğraflarındaki konumu dikkate alınarak tapu kaydının 4785 ve 5658 sayılı kanun kapsamında hukukî değerini yitirip yitirmediği araştırılmalı, dava konusu taşınmazın tapu kaydının (harita veya krokisinin) kapsamı dışında kaldığı tespit edilirse, iradî terk olgusunun oluşup oluşmadığı, taşınmazda imar ve ihya yapılıp yapılmadığı, davalı yararına zilyetlikle kazanma şartlarının oluşup oluşmadığı araştırılmalı, ziraat bilirkişisinden dava konusu taşınmazın niteliğini belirleyici rapor alınmalı ve oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

Kabule göre de; dava konusu taşınmaza ait kadastro tutanağının malik hanesi açık olarak düzenlendiği kabul edildiğinden hüküm kısmında çekişmeli taşınmazın “tespit gibi tesciline” karar vermek yerine tescil hükmü kurulacak ise, adına tespit yapılan kişinin kimlik bilgileri yazılmalıdır.