Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2014/6246 K.2015/701

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan ... ve Mustafa Yörük vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... Yönetimi vekili ... Kadastro Mahkemesine verdiği aynı tarihli dava dilekçeleri ile ... ili, ... ilçesi, ... köyünde 1 nolu ... Kadastro Komisyonu tarafından 2/B madde uygulaması yapıldığını, bu çalışmanın ... ...

İşletme Müdürlüğünce incelendiğini, bu incelemeye göre ilgili parsellerin 31/12/1981 tarihinden önce ... niteliğini kaybettiğine dair bir bulgu bulunmadığını, 1979 tarihli hava fotoğrafında ... köyü CVIII nolu 2/B parselinin yaklaşık 1/3 inin, LXXXVII ve LXXXVIII nolu 2/B parsellerinin yaklaşık 2/3 sinin, LXI nolu 2/B parselinin yaklaşık 1/2'sinin kapalı olarak görülmekte olduklarını, civarındaki ... sayılan alanlarla da aynı yapıya sahip olduklarından 2/B uygulama şartlarını taşımadıklarını ileri sürerek,

taşınmazların 1979 tarihli hava fotoğrafında kapalı görünen kısımlarının tesbitinin iptali ile ... vasfıyla Hazine adına tescili istemiyle ayrı ayrı dava açmıştır.

Mahkemece, ayrı ayrı açılan davalar birleştirilerek yapılan yargılama sonucu ... ve Su İşleri Bakanlığına açılan davanın kabulü ile, ... ili, ... ilçesi, ... köyü P.CVIII nolu 2/B parselinin fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 4818,18 m²'lik ve (29-A) ile gösterilen 1770,71m²'lik kısmının kısmının, P.LXI nolu 2/B parselinin 26.11.2014 tarihli raporda (B) harfi ile gösterilen kısmının, P.LXXXVII nolu 2/B parselinin fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen kısmının,

P.LXXXVIII nolu 2/B parselinin fen bilirkişi raporunda (A1) ve (A2) ile gösterilen 997,78 m2 ve 5094,18 m²'lik kısmının ve P.LXXXVIII nolu 2/B parselinin fen bilirkişi raporunda 154 ada 14 nolu parsel olarak gösterilen kısmının, ... sınırı dışına çıkarılma işleminin iptaline, taşınmazların halen ... niteliğiyle Hazine adına tapuya kayıtlı olduğundan yeniden sicil oluşturulmasına yer olmadığına, diğer tüm davalılara açılan davanın husumet yokluğundan reddine, karar verilmiş, hüküm davalılardan ... ve... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, 6 aylık süre içinde açılan 2/B madde uygulamasına itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu ... köyü, ... köyünün mahallesi iken, 3402 sayılı Kanunun 4. maddesi hükmüne göre 22.03.1995 - 21.04.1995 tarihleri arasında ilân edilerek kesinleşen ... kadastrosu, daha sonra 3302 sayılı Kanuna göre ... sınırları dışında kalan yerlerin ... kadastrosu ve 2/B madde uygulama çalışmaları 06/01/1997 tarihinde ilân edilerek kesinleşmiştir. Daha sonra ... köyü sınırları içinde bulunan ormanların kadastrosu ve 2/B madde uygulaması yapılarak 28/03/2012 tarihinde ilân edilmiştir.

Temyize konu 154 ada 7, 11, 14 ve 24, 150 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar ... Kadastro Mahkemesinin 2000/21 E. - 2001/34 K., 1990/95 E. - 2000/5 K., 1990/75 E. - 1998/68 K , 2000/62 E. - 2000/165 K. sayılı dosyaları ile hükmen ... olarak tescil edilmişlerdir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların hükmen ... olması nedeniyle 2/B uygulamasına konu edilemeyeceği gerekçesiyle Hazine ile ... ve Su İşleri Bakanlığı hakkındaki dava

kabul edilmiş ise de, mahkemenin kabulü bu konudaki mevzuata ve dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Şöyle ki; 20.11.2012 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan ... Kadastrosu ve 2/B Uygulama Yönetmeliğinin 30. maddesi hükmüne göre;

“(1) 2/B uygulamalarında belde, mahalle veya köy sınırları esas alınmak suretiyle çalışma yapılır.

(2) Bir belde, mahalle veya köyde başlatılan çalışmalar o belde, mahalle veya köyün sınırları içinde kalan bütün Devlet Ormanlarını kapsayacak şekilde ve eksiksiz olarak yapılır.

(3) Bu yönetmelik hükümlerine göre işlemleri tamamlanmış ve kesinleşmiş belde, mahalle veya köylerdeki Devlet Ormanlarında bu amaçla tekrar çalışma yapılamaz.

(4) Ancak;

a) Kadastro uygulamaları yapılmış, ilân edilmiş ve kesinleşmiş, belde, mahalle veya köyde kesinleşmiş ... sınırlarına göre ... sayılmayan alanlar içinde kalan taşınmaz iken, herhangi bir nedenle mülkiyet anlaşmazlığının yargıya intikal etmesi ve niza konusu taşınmaz hakkında mahkeme kararı ile ilk defa ve hukuken ... sayılan yer kararının verilmesi ve bu kararın kesinleşmesi ile ... niteliğini kazanmış, ancak, 6831 sayılı Kanunun 2. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi araştırması ve uygulaması yapılmamış yerlerde,

b) 6831 sayılı Kanunun 1744 sayılı Kanunla değişik 2. maddesi ve 2896 sayılı Kanunla değişik 2. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi gereğince ... sınırları dışına çıkartılıp ... sınırları dışına çıkarma işleminin iptali için dava açılmış, 6831 sayılı Kanunun 3302 sayılı Kanunla değişik 2. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi uygulaması sırasında yargılama devam ettiği ve yapılan uygulama iptal edilmiş olmadığından değerlendirilmemiş, uygulama sonrasında yargılaması tamamlanıp kesinleşmiş yargı kararı ile ... sınırları dışına çıkarma işlemi iptal edilmiş yerlerde,

c) Tapuda ... vasfıyla tescilli olup da 6831 sayılı Kanunun 3302 sayılı Kanunla değişik 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi uygulaması sırasında ... sınırları içinde değerlendirilmemiş olması nedeni ile 2/B araştırmasına konu edilmeyen yerlerde,

ç) Çalışma alanı sınırlarındaki kenarlaşma hataları ile fennî hatalardan kaynaklanan nedenlerle 2/B araştırmasına konu edilmeyen yerlerde,

d) Tapulama veya kadastro çalışmaları sırasında davalı olması nedeniyle malik tesbiti yapılmayan ya da gerçek veya tüzel kişiler adına tesbit edilen, ancak, bu tesbite karşı açılan davalar veya tapu iptal davası nedeniyle mahkemeye intikal ettirilen ve davası devam ederken 2/B uygulaması sonucu Hazine adına ... sınırları dışına çıkarılan, ancak, mahkemece 6831 sayılı Kanunun 2. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi koşullarının oluşup oluşmadığı araştırılmaksızın ... niteliği ile Hazine adına tesciline karar verilen yerlerde,

Bölge Müdürlüğünce durum tesbiti yapılır. Sonuç ayrıntılı bir rapor ile genel müdürlüğe intikal ettirilerek komisyon görevlendirilmesi talep edilir. Görevlendirilen komisyon bu yönetmeliğin ilgili hükümleri doğrultusunda 2/B uygulamalarını yapar.” hükümleri yer almaktadır. Anılan Yönetmeliğin özellikle 4. bendi (a) fıkrasında açıkça mahkeme kararı ile ... sayılan alanlarda dahi 2/B uygulamasının yapılabileceği kabul edilmiştir. Ancak, bunun için, taşınmazların dava tarihindeki eylemli durumuna göre ... sayılmış olmaması gerekir.

Somut olayda, dava konusu 154 ada 7, 11, 14 ve 24, 150 ada 1 nolu parsellere ilişkin ... Kadastro Mahkemesinin 2000/21 E. -2001/34 K., 1990/95 E. - 2000/5 K., 1990/75 E. - 1998/68 K, 2000/62 E. ve 2000/165 K. sayılı tescil dosyalarında taşınmazların 1959 tarihli memleket haritasında ... sayılan yerlerden olması nedeniyle ... sayıldıkları, diğer bir deyişle tespit tarihindeki eylemli durumları nedeniyle ... sayılmadıkları anlaşıldığından mahkemenin gerekçesi ve taşınmazların 31/12/1981 yılından önce bilim ve fen bakımından ... niteliğini tam olarak kaybedip kaybetmediği belirlenmeden hüküm kurulması doğru değildir.

Diğer taraftan, davalılar Mustafa Yörük ve ... hakkındaki dava husumetten reddedilmiştir. 6831 sayılı Kanunun 11. maddesinin üçüncü fıkrasında, ... Yönetimi tarafından ... kadastrosu ve 2/B uygulamalarına karşı açılacak davalarda hasım, hak sahibi gerçek ve tüzel kişiler olarak gösterilmiştir. Eldeki davada davalı ... Yörük ve Mustafa

Varol'un taraf sıfatının bulunup bulunmadığı, kanundaki “hak sahipliği” kavramının şerh edilmesiyle açıklığa kavuşturulabilir.

6831 sayılı Kanunun 11. maddesinin ikinci fıkrasında, “hak sahibi gerçek ve tüzel kişiler tarafından açılacak sınırlamaya itiraz davalarında hasım ... Genel Müdürlüğü. 2. maddeye göre ... sınırları dışına çıkarma işlemlerine karşı açılacak itiraz davalarında ise, hasım Hazine ve ... Genel Müdürlüğüdür.” denilmektedir.

Bu maddedeki “hak sahipliği” kavramı yerleşmiş Yargıtay uygulaması ile tapulu taşınmazlarda tapu sahipliği, tapusuz yerlerde ise 3402 sayılı Kanunun 17. maddesinde öngörülen 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği bulunan gerçek ve tüzel kişiler olarak kabul edilmiştir. Başka bir ifade ile, bir taşınmaz üzerinde lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği koşulları gerçekleşmiş olan kişiler tarafından sınırlamaya itiraz davalarının açılabileceğidir.

Bu durumda, evrensel hukukun genel ilkelerinden olan silahların eşitliği ilkesinden hareketle, aktif dava ehliyeti için taşınmaza zilyet olmak kabul edildiğine göre, pasif dava ehliyeti için zilyetliğin öncelikli olarak kabulü ile pasif husumet yönünden taşınmaza zilyet olmak yeterli kabul edilmelidir.

Kaldı ki. 20.11.2012 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan ... Kadastrosu ve 2/B Uygulama Yönetmeliğinin, “2/B uygulama tutanaklarında yer alacak hususlar” başlıklı 31. maddesinin (d) bendinde, “... sınırları dışına çıkarılacak yerlerin ormana bitişik sınırlarında kalan kısımlarının halen ve fiilen kimlerin işgali altında bulunduğu”nun tutanaklarda gösterileceği düzenlenmiştir.

2012 yılında yapılan 2/B uygulaması sırasında 154 ada 7, 11, 14 ve 24 nolu parsellerin ..., 150 ada 1 nolu parselin ... işgalinde olduğu belirtmesi yapılarak ... sınırları dışına çıkarıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, taşınmazın ... olarak tapuda kayıtlı olduğu dönemdeki zilyetlik kabul edilmese dahi, 2/B ile ... sınırları dışına çıkartıldıktan ve çalışma tutanağında da zilyet belirlemesi yapıldıktan sonra, yönetmelik hükümleri ile 6831 sayılı Kanunun 11. maddesinin 2 ve 3. bentlerinde ifade edilen hak sahipliği statüsünün şartlarının oluştuğunun kabulü gerekir.

Bu olgular karşısında davalıların taşınmazda hak sahibi olduğu açıktır. Buradaki zilyetlik, hak sahipliği açısından mahkemece dikkate alınarak değerlendirme yapılması gereken bir haktır. Her ne kadar 2/B madde uygulaması ile ... sınırları dışına çıkartılan yerler Hazine adına çıkarılmakta ise de, özellikle 6292 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra, 2/B madde alanlarının kullanıcılarına satılması ve/veya bedelsiz iadesi (tapulu alanlar için) söz konusu olduğundan, bu yerin 2/B madde ile ... sınırları dışına çıkartılmasında davalı olan zilyedin hukukî yararının bulunduğu da tartışmasızdır. Bu nedenlerle, davalı gerçek kişiler aleyhine açılan davanın husumetten reddi de doğru görülmemiştir.

O halde mahkemece öncelikle 1980 yıllara ait hava fotoğrafı ve memleket haritası bulundukları yerlerden getirtilerek önceki bilirkişiler dışında bu konuda uzman serbest ... mühendisleri arasından seçilecek iki ... mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir fen elemanı marifetiyle yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmazların 31.12.1981 yılından önce bilim ve fen bakımından tam olarak ... niteliğini yitirip yitirmediği belirlenerek oluşacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Yukarıda açıklanan gerekçelere göre, taşınmazların hükmen ... olması nedeniyle 2/B uygulamasına konu edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi yerinde olmadığı gibi, davalı gerçek kişiler aleyhine açılan davanın husumetten reddine karar verilmiş olması da usûl ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.