Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2014/6905 K.2014/10801

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz ve tescil davasından dolayı yerel mahkemece verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 12/04/2013 gün ve 2012/13147 E. - 2013/4273 K. sayılı ilâmıyla Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının reddine; Hazine ile ... ve arkadaşları ile katılan muteriz davacılar ... ve arkadaşlarının temyiz itirazlarının kabulü ile bozulmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacılar ... ve arkadaşları vekili ile davalı ... Yönetim vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya içindeki tüm belgeler incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ... ... köyü 201 ada 1 sayılı parsel ..., 201 ada 2 sayılı parsel ... ve ... adına satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tespit edilmiştir. 313 ada 2 sayılı parsel satın alma nedeniyle ...'ün zilyetliğinde olduğu, ancak asliye hukuk mahkemesinin 2002/613 Esas sayılı dosyasında dava konusu olduğu belirtilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.

Marmaris Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/613 Esas sayılı dosyasında, davacı ... tarafından açılan tescil davasına, ... ve ... taşınmazın 300 m² bölümünün kendilerine ait olduğu; ... ve arkadaşları, tescil davasına konu taşınmazın tapu kayıtları kapsamında kaldığı; ... ve arkadaşları, tescil davasına konu taşınmazların muris ...den kaldığı; ...'ün akli dengesinin yerinde olmadığından vesayet altına alınması için dava açtıkları; ancak, dava bitmeden ...ün öldüğü, ... terekesinin tespiti için Sulh Hukuk Mahkemesinin 2007/103 Esas sayılı dosyasında dava açtıkları; ayrıca, ...'e yapılan satışın mal kaçırmak amacıyla yapıldığı, bu nedenle, ...

3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/228 E. sayılı dosyasında tenkis davası açtıklarını belirterek bu davaların bekletici mesele yapılması ve payları oranında adlarına tecsili talebiyle davaya katılmışlardır.

Mahkemece, diğer davaların reddine; ...'ün 201 ada 1 ve 313 ada 2 sayılı parsellere ilişkin davasının kabulüne, 201 ada 2 sayılı parsele ilişkin davasının reddine, 201 ada 1 ve 313 ada 2 sayılı parsellerin ... adına tapuya tesciline, ... ve ...'ün 201 ada 2 sayılı parsele ilişkin davasının kabulüne, bu parselin 1/2'şer pay olarak ... ve ... adlarına tesciline karar verilmiş; hüküm, Orman Yönetimi, Hazine ve ... ve arkadaşları ile katılan ... ve arkadaşları tarafından temyiz edilmiş.

Dairemizin 12.04.2013 gün ve 2012/13147 E. - 2013/4273 K. sayılı kararı ile Orman Yönetiminin temyiz itirazları reddedilmiş.

Hazine, ...ve arkadaşları ile ... ve arkadaşlarının temyiz itirazları yönünden, araştırma ve incelemenin yetersiz olduğu belirtilerek özetle; katılan davacıların dayandığı tapu kayıtlarının uygulanması, kayıt kapsamının yüzölçümüne değer verilerek saptanması, tapu sahipleri adına kesinleşen parsellerin dikkate alınması, çekişmeli parsellerin tapu kayıtlarının yüzölçümü ile geçerli kapsamı içinde kaldığının belirlenmesi halinde, Medenî Kanunun yürürlüğe girdiği 1926 yılından en az 10 yıl önceden başlanark malik sıfatıyla, iyi niyetle, çekişmesiz ve aralıksız zilyet edilip edilmediğinin araştırılması,

katılanların dayandığı tereke, tespit ve tenkis davalarının bekletici mesele yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekçeleri ile hüküm bozulmuştur.

Orman Yönetimi vekili taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğunun ileri sürerek, ... vekili, katılan ... ve arkadaşlarının dayandığı tereke tespit ve tenkis davalarının, uyuşmazlığın çözümü için bekletici mesele yapılması konusundaki bozma gerekçesinin somut olayla bağdaşmadığı ve usûl hükümleri bakımından tereke tespit ve tenkis davalarının, taşınmaz mülkiyetinin aidiyetine ilişkin eldeki kadastro tespitine itiraz davasına bekletici mesele yapılamayacağı, davaya katılan ... Ailesinin taşınmazlar üzerinde en ufak bir zilyetliği bulunmadığı gerekçeleri ile karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Kural olarak; usûl hükümleri bakımından tereke tesbit ve tenkis davaları, taşınmaz mülkiyetinin aidiyetine ilişkin eldeki kadastro tesbitine itiraz ve tescil gibi eda davalarına bekletici sorun ya da bekletici önmesele yapılamıyacağı gibi esasen; eda davaları, tereke tesbit ve tenkis davalarına bekletici mesele sayılmalıdır.

Kaldı ki; tenkis/indirim davası, miras bırakan murisin yasanın koruduğu saklı payları zedeleyen ölüme bağlı veya sağlar arası kazandırmaların (bağış gibi) yasal sınıra çekilmesini amaçlayan, öncesine etkili yenilik doğurucu/inşai davalardandır. Bu tür davaların dinlenebilmesi için öncelikli koşul; miras bırakanın ölüme bağlı veya sağlar arası kazandırma işlemi ile saklı pay sahiplerinin haklarını zedelemiş olması gerekir.

Somut olayda; taşınmaz niteliğinin belirlenmesi ve mülkiyetin aidiyetine ilişkin kadastro tesbitine itiraz ve tescil istemli davalara bakma görevi yasa gereğince kadastro mahkemesine ait olup, tenkis gibi yenilik doğurucu davalara bakma görevi kadastro mahkemesinin görevi dışındadır.

Bu nedenle; Dairenin bozma kararının 8. sayfasının 7 ve 8. satırındaki "Davacılar ... ve arkadaşlarının davalarında söz ettiği tereke davası ile tenkis davası sonucu beklenmemiştir." cümlesi, 8. sayfanın 5. paragrafının 6, 7, ve 8. satırındaki "Ancak, ... ve arkadaşlarının satışın aslında bağış olduğu ve tasarruf nisabının aşıldığı yönündeki iddiası araştırılmalı, delilleri toplanmalıdır." cümlesi, 10. sayfanın (h) bendindeki "h) Katılanlar ... ve arkadaşlarının dayandığı tereke tespit ve tenkis davaları, somut olayda uyuşmazlığın çözümü için bekletici mesele yapılmalı" bölümü, (j) bendinin 6 ve 7. satırındaki "Tenkise ilişkin mahkeme kararı da gözetilerek" cümlesi maddi hatadan kaynaklanmaktadır. Maddi hata, usûlî kazanılmış hakların istisnasını teşkil eder.

Orman Yönetiminin karar düzeltme telebi yerinde görülmemiştir.

Davacı-davalı ... vekilinin tenkis davasının bekletici mesele yapılmasının usûle aykırı olduğu yönündeki karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 12.04.2013 gün ve 2012/13147 E. - 2013/4273 K. sayılı bozma kararındaki bu yöne ilişkin gerekçe ve sonuç bölümündeki cümlelerin ilâmdan çıkartılarak düzeltilmesi gerekmiştir.