Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/11606 K.2017/1292

Taraflar arasındaki kadastro tespitinin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı temsilcisi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ... köyü 173 ada 8 parsel sayılı 17.437,25 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, ... Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan sözedilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tesbit edilmiştir.

Davacının 14/02/2007 havale tarihli dilekçesinde özetle; ... ... köyü (...) Karapınar mevkiindeki taşınmaza yevmiye no 365, cilt no 204, sayfa no 88, sıra no 15, 05/10/2000 tarihli tapu kaydı ile malik olduğunu ve taşınmazın zilyedinde olduğunu, davalı köy tarafından taşınmaza el atıldığını bu nedenle davalının taşınmazına yaptığı müdahalenin önlenmesini talep ve dava etmiştir. ... Asliye Hukuk Mahkemesinde davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılmış olan elatmanın önlenmesi davası kadastro mahkemesine devredilmiştir. Yargılama sırasında ... asli müdahil olarak davaya katılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; ... köyü 173 ada 8 nolu parselin bilirkişi raporu ve ekli krokisinde (A) ve (A1) harfleri ile gösterilen toplam 13359,74 m2'lik kısmın aynı ada son parsel numarası ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; taşınmazın davalı köy tüzel kişiliğinin bu bölümlere vaki müdahalesinin mennine, geriye kalan ve bilirkişi raporunda (B) ve (C) harfleri ile gösterilen toplam 4077,50 m2'lik kısmın 173 ada 8 parsel numarası ile ham toprak vasfı ile ... Köyü Tüzel Kişiliği adına kayıt ve tesciline; asli müdahil ...'ın davasının ehliyet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce ... kadastrosu yapılıp yapılmadığı anlaşılamamaktadır.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki; çekişmeli taşınmaz hakkında kadastro tutanağı düzenlendiği için dava asliye hukuk mahkemesinde davalı olduğundan asliye hukuk mahkemesince kadastro mahkemesine devredildiği gibi kadastro çalışmaları sırasında da davalı olduğundan malik hanesi boş bırakılmış, yani 3402 sayılı Kanunun 30/2. madde şartları somut olayda oluşmuştur. Mahkemece 3402 sayılı Kanunun 30/2. maddesi gereği uyuşmazlığın çözümünde re'sen araştırma ilkesi uygulanarak gerçek hak sahibinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespiti gerekirken mahkemece bu husus gözardı edilmiş ve eksik inceleme ile hüküm kurulmuştur. Re'sen araştırma yapılıp gerçek hak sahibinin

bulunması için işin esasına girilip bu yerin mera ve ... sayılan yerlerden olup olmadığı belirlenmeli, ... ve ... Yönetiminin davaya katılımları sağlanmalı, yine çekişmeli taşınmaza uyduğu belirtilen 05.10.2000 tarih 15 sıra nolu tapu kaydının ilk tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte varsa revizyon gördüğü parsellerinde onaylı tutanak örneklerinin tapu müdürlüğünden getirilmeli tapu kaydında davacı dışında hak sahibi gözüken şahısların davalara katılmaları sağlanmalı, taraf teşkili sağlandıktan sonra taraflara tüm delillerini sunmaları için süre verilmeli, ondan sonra işin esasına girmelidir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın niteliği belirlenmeden taraflar arasındaki uyuşmazlık hakkında bir sonuca varmak olanağı bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmazın malik hanesi açık bırakılmıştır, bu nedenle sınırında bulunan ... ve meranın devamı niteliğinde olup olmadığı yönünde usulüne uygun ... ve mera araştırması yapılmalıdır.

Mahkemece öncelikle çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede daha önce yapılmış ... kadastrosu olup olmadığı araştırılarak yapılmış bir ... kadastrosu varsa ... tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri ... tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı ... tahdit harita örneği ile eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, halen Çevre ve ...

Bakanlığı (... ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman ... yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir ... yüksek mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir fen elemanı aracılığıyla yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz kesin olarak belirlenerek yapılmış bir tahdit varsa taşınmazın tahdit içinde mi yoksa dışında mı kaldığı tespit edilmeli, şayet yörede ... kadastrosu bulunmadığı taktirde çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi ... olan bir yerin üzerindeki ... bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt ... toprağının ... sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli;

yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman ... bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan, krokili, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, taşınmazın memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerindeki nitelikleri, üzerinde bulunan bitki örtüsünün niteliği ve ağaçların dağılımı,

kapalılık oluşturup oluşmadığı hususları ile ... içi açıklık konumunda bulunup bulunmadıklarının bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak irdelenmesi istenmeli, açıklanan yöntemle yapılacak araştırma sonucu, taşınmazın ... sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, bu kez, sağlıklı sonuca varılabilmesi için, mahallinde yaşlı, tarafsız yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, aynı yöntemle gösterilecek taraf tanıkları ve ziraat mühendisi huzuruyla keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında yerel bilirkişiler ve tanıklardan taşınmazın ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı araştırılmalı, bilirkişi ve

tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, uzman ziraat mühendisinden taşınmazın niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, çekişmeli taşınmazın tüm yönlerinden fotoğrafları çektirilmeli, teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, taşınmazın mera olmadığının anlaşılması halinde gerçek kişiler yönünden zilyetlik yolu ile kazanma koşullarının araştırılması gerekir, bu doğrultuda öncelikle dayanak tapu kaydı değişebilir sınırları içerdiğinden,

yöntemince zemine uygulanıp, 3402 sayılı Kanunun 20/C ve 32/3 maddeleri gereğince yüzölçümüne değer verilerek kapsamı belirlenmeli asıl taşınmazın kapsamı, ... veya ormandan açma değilse, miktar fazlasının zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olup olmadığı keşifte tarım uzmanı bilirkişi olarak ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp, taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi niteliğinde olup olmadığı belirlenip, bu yolda rapor alınmalı; komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanarak, bu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; varsa, zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenmeli;

zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl süreyle ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; tesbit tarihine kadar (gerçek kişiler) yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli.

3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca, gerçek kişiler adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanunun 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.