Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/16288 K.2016/1807

Taraflar arasındaki davada, Ankara Batı (Sincan) İş Mahkemesi ve Ankara 3. İş Mahkemesince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, malüllük aylığına hak kazandığının tesbiti ile emekli aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

Ankara Batı (Sincan) İş Mahkemesince, dava konusu taleple ilgili olarak Ankara Adliyesinde ihtisas mahkemeleri oluşturulduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Ankara 3. İş Mahkemesince ise, davalı işleminin SGK tarafından yapıldığı ve davacının yerleşim yeri adresine göre mahkemelerinin yetkisiz olduğu gerekçesiyle karşı yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 6. maddesi uyarınca her dava kural olarak davalının ikametgahı mahkemesinde açılır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemelerini belirlemiştir. Buna göre, “iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medenî Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.”

İş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, diğer bir ifadeyle işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır. İş mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hâkim tarafından kendiliğinden bu husus gözönünde bulundurulmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de re'sen yetkisizlik kararı verebilir.

Dosya kapsamından, davacı vekilinin, davacının çiftçilik yaptığı dönemde 5340 gün prim yatırdığı, çalışma gücünü % 60'ını kaybettiğine ilişkin rapor verildiği iddiasıyla, davacının malülen emekliliğe hak kazandığının tespiti ve emekli aylığı bağlanması istemiyle dava açtığı anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, yetkili mahkeme ... Başkanlığının merkezinin bulunduğu yer olup, uyuşmazlığın Ankara 3. İş Mahkemesinde görülüp çözümlenmesi gerekmektedir.