Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/4103 K.2016/9751

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... Bakanlığını temsilen Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... vekili 09/05/2013 harç tarihli dilekçesiyle; müvekkilinin ... Mahalle, ... Köyü, 166 sayılı parselin 159,00 m²’ye tekabül eden 9525/3135000 hissesini 1980 yılında satın aldığını, ancak satışa konu hissenin önceki malikine hatalı olarak fazla hisse yazıldığı iddiasıyla ... tarafından tapu kaydında hisse düzeltim davası açıldığı ve müvekkilinin parseldeki hissesinin kısmen iptal edilerek hissesinin düşürüldüğünü ve bu müvekkilinin bu şekilde doğan zararından davalının sorumlu olduğunu belirterek şimdilik 10.000,00-TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesi isteğiyle dava açmıştır. Daha sonra 26/08/2014 tarihli harçlı ıslah dilekçesiyle tazminat isteğini toplamda 24.925,00-TL’ye yükseltmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne ve 34.925,00 TL nin 10.000,00-TL’si için dava tarihinden, geriye kalan 24.925,00-TL’si için ıslah tarihi 26.08.2014’ten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı ... Bakanlığını temsilen Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, tapu sicilinin hatalı tutulması nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK’nın 1007. maddesi uyarınca tazmini isteğine ilişkindir.

Mahkemece ... Bakanlığı aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiş ise de, ulaşılan sonuç dosya içeriğine uygun düşmemektir. Şöyle ki; 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 1007. maddesi, tapu sicilinin aleniliği ve tapu siciline güven ilkelerinin yansımasının sonucu olarak, mülkiyet hakkı ya da başkaca bir aynî hak edinen kişinin, bu sicilin tutulması nedeniyle uğradığı zararın tazminine ilişkin olup, buna göre “Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur.”

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.11.2009 gün ve 2009/4-383 Esas - 2009/517 Karar; 16.06.2010 gün ve 2010/4-349 Esas- 2010/318 sayılı kararlarında da vurgulandığı gibi, tapu işlemleri kadastro tespit işlemlerinden başlayarak birbirini takip eden işlemler olduğundan ve tapu kütüğünün oluşumu aşamasındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemleri bir bütün oluşturduğundan, bu kayıtlarda yapılan hatalardan TMK'nın 1007. maddesinde anlamında Devletin sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Burada Devletin sorumluluğu kusursuz sorumluluktur. Bu işlemler nedeniyle zarar görenler, Medenî Kanunun 1007. maddesi gereğince, zararlarının tazmini için Hazine aleyhine adlî yargıda dava açabilirler.

Medenî Kanunun 1007. maddesi gereğince davalı sıfatı Hazinenin olup ... Bakanlığına izafeten Tapu Müdürlüğünün davalı sıfatı bulunmadığından ... Bakanlığına aleyhine açılan davanın husumetten reddi gereklidir.

Diğer taraftan; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun HGK'nın 2010/7-70-86 sayılı kararında da değinildiği gibi, aleyhine dava açılanların davalı sıfatının bulunmaması halinde dava, sıfat yokluğundan (husumet yönünden) reddedilecektir. HUMK’nın 179/I. (6100 sayılı HMK’nın 119/1.) maddesi gereğince dava dilekçesinde tarafların ve varsa kanuni temsilcilerinin ad ve adreslerinin bildirilmesi gereklidir. Bu bildirim esnasında yapılan yanlışlıklardan bazıları, davanın sıfat (husumet) yokluğundan reddi sonucunu doğurmamakta, oluşan hataların giderilmesi, davalının temsilcisinde yanılmış olması halinde olduğu gibi olanak dâhilindedir. Somut olayda, ... Bakanlığının davalı gösterilmesi Bakanlığın Hazine vekili tarafından temsil edilmiş olmasının temsilcide yanılgı olarak değerlendirilmesi gereklidir.

Davanın niteliğine göre, husumetin Hazineye yöneltilmesi gerekirken, taraf sıfatı bulunmayan (... (... Bakanlığı) hasım gösterilmiştir. Dava dilekçesindeki anlatım ve istemden, asıl dava edilmek istenenin ... Bakanlığı değil, Hazine olduğu anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, davanın davalı olarak sadece ... Bakanlığına yöneltildiğinden sözedilemez. Ortada belirgin biçimde temsilcide yanılma hali vardır. Mahkemece temsilde yanılma hali re'sen gözetilerek, davanın Hazineye yönlendirilmesi için davacı yana olanak verilmesi, Hazinenin varsa delillerinin toplanması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.