Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/8069 K.2015/11915

Taraflar arasındaki davada Küçükçekmece 3. Sulh Hukuk Mahkemesi ve İstanbul 9. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Küçükçekmece 3. Sulh Hukuk Mahkemesince, kira sözleşmesinde yetkili mahkemenin İstanbul mahkemeleri olarak belirlendiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 9. Sulh Hukuk Mahkemesi ise, usûlüne uygun olarak davalı tarafça yetki itirazında bulunulmadığından davanın açıldığı mahkemenin yetkili hale geldiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

Kiralanan taşınmazlardan kaynaklı açılan herhangi bir dava; taşınmaz üzerindeki bir aynî hakka ilişkin bulunmadığı için, bu davalar, taşınmazın aynının bulunduğu yer mahkemesinde açılmak zorunda değildir. Diğer bir ifadeyle, kesin yetkiyi düzenleyen HMK'nın 12. maddesi hükmüne tâbi değildir. Fakat, kira sözleşmesine dayanan bu davaların diğer yetki kurallarına (m. 6, 8,10 vb hükümlerine) göre taşınmazın bulunduğu yerde açılması da mümkündür. Özellikle, taşınmazın bulunduğu yer kira sözleşmesinin ifa edileceği (yerine getirileceği, icra olunacağı) yerdir. Bu nedenle, kira sözleşmesine dayanan bir dava, sözleşmenin ifa olunacağı yer olan taşınmazın bulunduğu yerde açılabilir (m. 10).

Bundan başka, taraflar kira sözleşmesine koyacakları bir yetki şartı ve ayrı bir yetki sözleşmesi (bkz. m. 17) ile başka bir yer mahkemesinin yetkili olduğunu kararlaştırabilirler. Ancak, dikkat edilmesi gereken husus, 6100 sayılı Kanun ile getirilen bu yeni düzenlenmede yetki sözleşmesinin sadece tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapılabilecek olmasıdır. Zira, 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununda yetki sözleşmesinin kimler arasında yapılacağı belirtilmediği için yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı hallerde taraflar istedikleri mahkemeyi yetki sözleşmesi ile yetkili kılabilmektedirler.

Kiralanan taşınmaza ilişkin açılan davalarda, sözleşmede yetkili mahkeme belirlenmiş olsa dahi yetki itirazı, bir ilk itiraz olarak ileri sürülebilir, mahkeme yetkisizliğini kendiliğinden (re'sen) nazara alamaz. Olayda, Küçükçekmece 3. Sulh Hukuk Mahkemesi, davalıların usulüne uygun olarak yetki ilk itirazı ileri sürmemesine karşın re'sen yetkisizlik kararı vermiştir. Bu durumda uyuşmazlığın, Küçükçekmece 3. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.