Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/9451 K.2015/11658

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Tapuda davalı ... kayıtlı olan eski ... köyü 63 sayılı 6000 m2 yüzölçümündeki parsel, 5304 sayılı Kanunun 6. maddesi ile değişik 3402 sayılı Kanunun 22. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi hükmüne göre yapılan kadastro haritalarının yeniden düzenlenmesi ve tapu sicilinde gerekli düzeltmelerin yapılması işleminde, 27842 ada 10 parsel sayısı, 6038,76 m2 yüzölçümü ve yeni haritası ile malik hanesi “Tapu kütüğünde olduğu gibi” şeklinde tesbit edilmiş, 3402 sayılı Kanunun 11. maddesine göre 09.06.2010 ilâ 08.07.2010 tarihleri arasında ilân edildiği tutanak arkasına yazılmıştır.

... Yönetimi, 08.07.2010 tarihinde, parselin yörede 3116 sayılı Kanun hükümlerine göre, 1946 yılında yapılıp kesinleşen ... tahdidinde kısmen tahdit sınırları içinde bırakıldığını belirterek, bu bölümün tespitinin iptali ve ... niteliğiyle ... adına tapuya tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece, çekişmeli parselin yenileme kadastrosunun yapıldığı, bu çalışmanın teknik çalışmalar ile sınırlı olduğu, yenileme kadastrosu nedeniyle tapu siciline geçmiş ya da geçmemiş mülkiyete ilişkin hakların inceleme konusu yapılamayacağı, yenilemede ilk kadastroda belirlenen sınırlara uyulacağı gerekçesiyle davanın reddine, dava konusu ... köyü 27842 ada 10 sayılı parselin 6038,76 m2 olarak tapu kütüğüne aktarılmasına, sınırların ve yüzölçümünün düzeltilmesine karar verilmiş; hüküm, ... Yönetimi tarafından temyiz temyiz edilmekle Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 05/03/2012 gün ve 2012/2895-3153 sayılı ilâmıyla bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma ilâmında özetle. “Somut olayda, ... Yönetimi çekişmeli taşınmazın yenilemeden önceki haliyle yörede 3116 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılan ... tahdidi içinde kaldığı, bu bölümün tesbitinin iptalini ve ... niteliğiyle ... adına tescilini istediğine ve dava dilekçesi aynı zamanda mülkiyete ilişkin bir istem içerdiğine göre, mülkiyete ve tasarrufa ilişkin bu davada genel mahkeme görevlidir.

Ancak, dava aynı zamanda 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre yapılan teknik çalışmaya itiraz niteliği taşıdığından, çalışmanın Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun yapılıp yapılmadığı yöntemince araştırılmalı, yapılan çalışmaların Kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu belirlenirse, bu aykırılıkları giderecek hüküm kurulmalı, çalışmanın Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun yapıldığı saptanırsa, ...

Yönetiminin bu yöne temas eden davasının reddine karar verilmeli; dava dilekçesinde aynı zamanda taşınmazın bir bölümünün kesinleşmiş ... kadastrosu sınırları içinde kalan Devlet ...ı olduğu iddia edildiğinden, bu davada kadastro mahkemesinin görevli olmadığı gözetilerek, tasarrufa ilişkin bu dava yönünden görevsizliğe karar verilmelidir.” ifadelerine yer verilmiştir.

Mahkemece önceki kararda direnilmesi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 26/12/2012 tarih ve 2012/20 - 1651 - 2012/1378 sayılı kararı ile mahkemenin direnme kararı kaldırılmıştır.

Dava dosyası kadastro mahkemesinin 2013/183 Esas sayılı dosyasına kaydedilmiş, yapılan yargılama sonucunda 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesine göre yapılan çalışmaların Kanun ve teknik ölçülere uygun olduğu anlaşıldığından davanın reddine, çekişmeli taşınmazın tapu kütüğüne aynen aktarılmasına, taşınmazın sınırlarının ve yüzölçümünün düzeltilmesine, tapu iptali ve tescil istemi yönünden mahkemenin görevsizliğine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli asliye hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş;

karar, taraflarca temyiz edilmeksizin kesinleşmiş, dava dosyası tapu iptali ve tescil istemi yönünden asliye hukuk mahkemesine aktarılmıştır.

Asliye Hukuk Mahkemesince; davanın kabulüne, dava konusu ... köyü 27842 ada 10 parsel sayılı taşınmazın davalı ... olan tapu kaydının iptali ile ... niteliğiyle ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili Av. ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tapu iptali ve tescil niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit ve dava tarihinden önce 1946 yılında 8 numaralı ... Kadastro Komisyonunca yapılıp kesinleşen ... kadastrosu, 1952 yılında 5653 sayılı Kanuna göre yapılan maki tefrik işlemi bulunmaktadır. Daha sonra 7 numaralı ... Kadastro Komisyonuna bağlı 3 numaralı ekip tarafından yapılıp 14.05.1980 tarihinde, komisyon çalışmaları da 11.03.1981 tarihinde ilân edilerek, itirazsız yerlerde 14.05.1981, itirazlı yerlerde ise 11.03.1981 tarihinde kesinleşen aplikasyon ve 1744 sayılı Kanunun 2. maddesi, 23.12.1988 tarihinde ilânı edilen aplikasyon ve 3302 sayılı Kanun ile değişik 6831 sayılı Kanunun 2/B uygulaması da vardır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; çekişmeli 27842 ada 10 (eski 63) parsel sayılı taşınmazın 1963 yılında yapılan tapulama sırasında 4753 sayılı Kanun uyarınca oluşan Mart 1952 tarih 440 numaralı tapu kaydı uygulanmak suretiyle tarla niteliğiyle gerçek kişiler adına tespit edilip tapu siciline kaydedildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın tamamının tahdit içinde kaldığı belirlendiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki; çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede maki tefrik çalışması bulunduğu halde bu çalışmaya ilişkin tutanak ve haritalar ile çekişmeli taşınmaz, 4753 sayılı Kanun ile oluşan tapu kaydı uygulanmak suretiyle tespit edilmiş olmasına rağmen tevzi belgeleri ve tevzi krokisi getirtilip çekişmeli taşınmaza uygulanmamıştır.

Eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm kurulamaz.

6831 sayılı Kanunun 1/J maddesinin karşı kavramından funda veya makiliklerle örtülü ... ve toprak muhafaza karakteri taşıyan yerler ... sayılır. Bilimsel ve teknik olarak ta % 12’den fazla eğimli sahalar ... ve toprak muhafaza karakteri taşıması nedeniyle muhafaza makisi yani ... sayılır.

Bu nitelikteki taşınmazların 5653 sayılı Kanunun 1/son maddesine göre makiye ayrılmaları yasal olarak olanaklı olmadığı gibi 4753 sayılı Kanunun 8. maddesinde de ...ların tevzi edileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır. 22.03.1996 tarih ve 1993/5-1 sayılı... ... Kararında özel yasa hükümlerine göre oluşturulan tapulara değer verileceği belirtilmişse de, anılan... ... Kararının ... niteliğini koruyan makilik alanlara uygulama yeri bulunmamaktadır.

22.03.1996 tarih ve 1993/5-1 sayılı YİBBGK kararı 5653 sayılı Kanuna göre kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak makiye ayrılan ve özel kanunlar gereğince oluşturulan tapulu yerlerde uygulanır.

Yargıtay Yüksek 1. Hukuk Dairesinin 14.10.1999 tarih ve 1999/7693-9956 sayılı kararında muhafaza makilikleri ... rejimine tabi olacağından verilen tevzi tapularının hukukî geçerliliğinin bulunmadığı kabul edildiği gibi yine aynı dairenin 19.09.2001 tarih ve 2001/8253-9337 sayılı kararı ile de eğimi % 12’den fazla olan yerler makilik alanlar hakkında 5653 sayılı Kanunun 43. maddesi hükmüne göre Bakanlar Kurulu Kararı olmasa dahi o yerin muhafaza makisi (Devlet ...) sayılacağı, keza Hukuk Genel Kurulunun 25.11.2000 gün ve 2000/1663-1664 sayılı,

keza yine Hukuk Genel Kurulunun 14.03.2001 gün ve 2001/20-214/239 sayılı kararında da % 12’den fazla eğimli taşınmazların muhafaza makisi niteliğinde ... sayılacağı görüşü benimsenmiştir.

Bu nedenle, en eski tarihli 1/25000 ölçekli memleket haritası ve elde edildiği hava fotoğrafı, hali hazır harita, topoğrafik haritalar, münhanili kadastro paftası, maki tefrik işlemine ait tutanak ve haritalar, toprak tevzi yoluyla oluşan dayanak tapu kaydına ilişkin tevzi belgeleri ve haritası ilgili yerden getirtilip önceki bilirkişiler dışında bu konuda uzman serbest ... mühendisleri arasından seçilecek üç ... mühendisi ve bir fen elemanı marifetiyle yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, bu belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle,

taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli. 3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ...dan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, ... Mahkemesinin 01.06.1988 tarih ve 31/13 E.K..

14.03.1989 tarih ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 tarih ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 3/3/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ...dan yer kazanılamayacağı; öncesi ... olan bir yerin üzerindeki ... bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt ... toprağının ... sayılan yer olduğu düşünülmeli; taşınmazın gerçek eğiminin eğimi ölçen aletlerle taşınmazın gerçek eğimi belirlenmeli;

fen ve uzman ... bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmiş tahdit haritası ve maki tefrik işlemiyle irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ve toprak tevzi haritası ölçeğine, yine kadastro paftası ve toprak tevzi haritası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlenmesi sağlanarak yukarıdaki ilkeler ışığında taşınmazın niteliği belirlenmeli ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.