Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/1070 K.2016/3308

Taraflar arasındaki davada, ... .... İş ve ... ... İş Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, davacının, bağkur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

... .... İş Mahkemesince, ... Sosyal Güvenlik Merkezinin işleminin dava edildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... ... İş Mahkemesince ise, davalı kurumun ...'de şubesinin bulunduğu, yetki itirazında bulunmadığı halde, yetkisizlik kararı verildiği gerekçesiyle karşı yetkisizlik kararı vermiştir.

6100 sayılı HMK'nın 6. maddesi uyarınca her dava kural olarak davalının ikametgahı mahkemesinde açılır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemelerini belirlemiştir. Buna göre, “iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medenî Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.”

İş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, yani işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır. İş mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hâkim tarafından kendiliğinden bu husus gözönünde bulundurulmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de re'sen yetkisizlik kararı verebilir.

Dosya kapsamından, davacı vekilinin, davacının 1991-1992 yılları arasında esnaf olarak çalıştığı, bu sürenin Bağkur sigortalılığına sayılması istemiyle SGK ... İl Müdürlüğüne başvurduğu, ancak talebinin reddedildiğini ileri sürerek, davacının 1991-1992 yılları arasında Bağkur'lu olduğunun tespiti istemiyle dava açtığı anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, davacının, SGK ... İl Müdürlüğü yetki alanı içinde, 1991-1992 yılları arasında esnaf olarak çalışması nedeni ile Bağkurlu olduğunun tespiti talep edildiği anlaşıldığından, uyuşmazlığın ...... İş Mahkemesinde görülüp çözümlenmesi gerekmektedir.