Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/11859 K.2016/11718

Taraflar arasındaki alacak davası hakkında .... 1. Asliye Ticaret ve .... 2. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, alacak ve maddi tazminat istemine ilişkindir.

....

1. Asliye Ticaret Mahkemesince, davacının davalı lehine ödeme yaptığı iddiasının olduğu, davacı asilin talebe esas olan 2005 tarihi itibari ile tacir olduğuna dair herhangi bir açıklama ve bilgi sunmadığı gibi sicil müdürlüğünden ve vergi dairesi müdürlüğünden de davacının 2006 yılı ve öncesi itibari ile tacir olduğuna dair kayıt da bulunmadığı, davacının gerçek kişi olduğu, her iki tarafın ticari işletmesinden doğan bir satım akdi olmadığı, Ticaret Kanununda sayılan veya diğer özel kanunlarda sayılan ilişki tarzının da aralarında bulunmadığı,

bu itibarla davanın ticari bir dava niteliği arzetmediği gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine, dosyanın talep halinde ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, temyiz üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesince "Davacı, davalı şirketten alacağı araçların teslim edilmemesi nedeniyle araç bedeli ile gelir kaybının tahsili için eldeki davayı açmıştır.

Mahkemece, davacının tacir olduğuna ilişkin dosyada delil olmadığından davanın ticari dava niteliğinde bulunmadığı gerekçesi ile davanın görevden reddine karar verilmiştir. Ancak dava konusu araçların trafik kayıtlarının incelenmesinde araçların ticari vasıfla kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Kaldi ki davacının dava dilekçesinde ticari olan bu araçların çalıştırılarak gelir elde edilemediğinden gelir kaybı da talep edildiğine göre davacının ticari faaliyet için ticari vasıflı araçları davalıdan almak için eldeki davayı açtığından davaya bakmaya görevli mahkeme ticaret mahkemesidir.

Mahkemece, davanın esasına girilip taraf delileri toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde görevden davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir." denilerek bozulmuştur.

.... 1. Asliye Ticaret Mahkemesince, bozma kararına uymama kararından sonra.

Uyuşmazlığın satım akdinden doğması, her iki tarafın tacir olmaması ve bu suretle uyuşmazlığın da her iki tarafın ticari işletmesinden doğmaması, aksine bir bilgi ve belgenin dosyada yer almaması, bilakis varılan sonucu doğrulayan kayıtların bulunması, ayrıca uyuşmazlığın TTK veya özel kanunlar gereği ticaret mahkemesinin mutlak anlamda görevli olmasını gerektiren bir halden de doğmaması karşısında mahkememizin görevsiz olduğu, açıklanan nedenler ve ilişki tarzı karşısında asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu açıktır.

O halde bozma ilamında açıklandığı gibi satım akdine konu olan aracın ticari vasıflı olması veya davacının gelir amacı ile hareket etmesi görev ayırımı açısından kanuni bir unsur durumunda bulunmamaktadır.

Bu durum bozma ilamı öncesi yazılan ilk gerekçeli karar ile bu karar ile benzer nitelik taşıyan Yargıtayın daire uygulamaları ve 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK' 4. maddenin gerekçesi ile sabit olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karar kesinleşmiştir.

.... 2. Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın, davacının davalı şirketten alacağı araçların teslim edilmemesi nedeniyle araç bedeli ve gelir kaybınının tahsili davası olduğu, trafik kaydından uyuşmazlığa konu araçların ticari vasıfla kayıtlı olduğunun anlaşıldığı, davacının ticari faaliyet göstermek için araçları davalıdan aldığının anlaşıldığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karar kesinleşmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 22/2. maddesinde “İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.”

6100 sayılı HMK'nın 23/2. maddesinde, “Yargıtayca verilen merci tayini kararları ile temyiz incelemesi sonucu kesinleşen göreve ve yetkiye ilişkin kararlar davaya ondan sonra bakacak mahkemeyi bağlar” hükümlerine yer verilmiştir.

Somut olayda .... 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen görevsizlik kararı Yargıtay 13. Hukuk Dairesince bozulmuştur. Bu durumda davaya bakma görevinin .... 1. Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu özel dairenin kabulündedir. Özel Dairenin bozma kararının mahkemeleri bağlayıcılığı özelliği vardır.

O halde uyuşmazlığın .... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.