Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/12743 K.2019/2681

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan Hazine ve ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı 14.12.2005 tarihli dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği ... köyünde bulunan taşınmazın, tapuda kayıtlı olmadığını, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının yararına oluştuğunu iddia ederek Medenî Kanunun 713. maddesi hükmüne göre taşınmazın adına tescilini istemiştir. Mahkemece davanın kabulü ile (A) harfi ile gösterilen 2010,32 m² yüzölçümündeki taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, davalı Hazine tarafından temyizi üzerine Dairemizin 28.05.2012 gün ve 2012/5466 E. - 8045 K. sayılı kararıyla hüküm bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle. "Dosyada mevcut fenni bilirkişi ... ve ... bilirkişi ... tarafından iade sonrası düzenlenen ek raporda dava konusu olan taşınmazın ilk tapulama paftasına göre 723,92 m²’lik kısmının tescil harici bırakılan alanda, 929,43 m²’lik kısmının 2018 parsel içinde ve 356,97 m²’lik kısmının paftada ark olarak gösterilen kısım içinde kaldığının bildirildiği görülmektedir.

Ek rapora ekli taşınmazın tapulama paftası üzerinde yerini gösterir kroki incelendiğinde. 2018 parsel 41 sayılı parselden gelmekte olup 41 sayılı parselin 09.06.1960 tarihinde ...köyü, ... mevkiinde incir bahçesi niteliği ile 19000 m² olarak hükmen ... adına tapuya tescil edildiği, bu parselin 23.5.1968 tarihinde ifrazı ile 1231 ve 1232 sayılı parselleri oluştuğu,

1231 sayılı parselin 17560 m² yüzölçümü ile ...adına tescil edildiği ve 2031 sayılı parselin ifrazı ile de 2018 ve 2017 sayılı parsellerin oluştuğu ... köyü 2018 sayılı parselin 15060 m2 yüzölçümü ile ...ve ... adına tapuda kayıtlı iken yörede yenileme kadastrosu yapıldığı ve taşınmazın ... köyü 103 ada 81 parsel sayısı alarak 12272,38 m² yüzölçümü ile ... ve arkadaşları adına tapuya tescil edildiği sonucuna varılmaktadır.

Yine ek rapora ekli taşınmazın yenileme paftası üzerinde yerini gösterir kroki incelendiğinde çekişmeli taşınmazın 103 ada 81 sayılı parsel dışında tespit harici bırakılan alanda kaldığı görülmektedir.

Tüm bu veriler birlikte değerlendirildiğinde ... köyü 2018 parsel sayılı taşınmazın yenileme kadastrosu sonucunda ... köyü 103 ada 81 parsel sayısı aldığı, ancak; taşınmazın çapı, yüzölçümü ve köy adı değiştiği gibi, eski 2018 parsel içinde kaldığı belirlenen 929,43 m²’lik kısmın 103 ada 81 sayılı parsel sınırları dışında tapulama harici alanda bırakıldığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Her ne kadar; dava Medenî Kanunun 713. maddesine dayalı olarak tapusuz taşınmazın tescili istemi ile açılmış ise de yukarıda belirlenen bulgulara göre dava Medenî Kanunun 713. maddesine dayalı olarak tapusuz taşınmazın tescili istemi ile birlikte 2018 sayılı parselin çapı içinde kaldığı halde yörede 1999 yılında yapılan yenileme kadastrosu sırasında 103 ada 81 sayılı parselin çapı dışında bırakılan yere karşı 10 yıllık süre içinde açılan itiraz davası niteliğindedir. Çünkü davacı ... 103 ada 81 parselin hissedarlarından biridir.

Bu nedenle; mahkemece öncelikle 1954 yılında yapılan genel arazi kadastrosu sonrası oluşan kadastro paftası, 41 parselin hükmen oluştuğu anlaşılmakta olduğundan hükme esas olan mahkeme kararına ait dava dosyası ve 1999 yılında yapılan yenileme kadastrosu sonrası oluşan kadastro paftası getirtilerek,

mahkemece önceki bilirkişiler dışında bir ... bilirkişi, bir harita mühendisi veya olmadığı takdirde bir tapu fen elemanı ve bir jeoloji mühendisinden oluşacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte 1954 yılında yapılan genel arazi kadastrosu sonrası oluşan kadastro paftası ile 1999 yılında yapılan yenileme kadastrosu sonrası oluşan kadastro paftası ölçekleri birbirine eşitlenerek çekişmeli taşınmazın her iki pafta üzerindeki konumu belirlenmeli,

41 sayılı parselin hükmen oluştuğu anlaşılmakta olduğundan hükme esas olan mahkeme kararı ve varsa tescile esas kroki getirtilerek mahalli bilirkişiler eliyle mahallinde uygulanmalı, çekişmeli taşınmazın tescil hükmü kapsamında kalıp kalmadığı araştırılmalı ve denetlemeye elverişli ölçekli kroki alınmalı;dosyada mevcut ek raporda taşınmazın 356,97 m²'lik kısmının paftada ark olarak gösterilen kısım içinde kaldığının bildirildiğinden bu kısmın ark içinde kalıp kalmadığı ve zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olup olmadığı hususlarını değerlendirir şekilde jeolog bilirkişi tarafından düzenlenecek rapor alınmalıdır.

Ayrıca, çekişmeli taşınmazın kesinleşmiş tahdit haritası ve tapulama paftası ölçekleri denkleştirilerek sağlıklı bir biçimde zemine uygulanıp, değişik açı ve uzaklıklarda olan en az 4 ya da 5 ... tahdit sınır (...) noktasını gösterecek biçimde çekişmeli taşınmazın tahdit hattına göre konumu duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmalı, bilirkişilere tahdit hattı ile irtibatlı müşterek kroki düzenlettirilmelidir.

Bu şekilde yapılacak araştırma ve inceleme sonucunda çekişmeli taşınmazın kesinleşen ... tahdit sınırları dışında ... sayılmayan olan olduğu, 41 sayılı parselin tesciline esas olan hüküm ve tescil krokisi kapsamı dışında kaldığı ve paftaların yenilenmesi işleminin doğru olduğu, taşınmazın baştan beri tescil harici bırakılan kısımda kaldığı belirlendiği taktirde davacı yararına zilyetlik şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği ve taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olup olamadığı belirlenerek ulaşılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Yukarıda açıklanan şekilde yapılan araştırma ve inceleme sonucunda çekişmeli taşınmazın, 41 sayılı parselin tesciline esas olan hüküm ve tescil krokisi kapsamında ve 2018 sayılı parselin çapı içinde kaldığı, yenileme kadastrosu sırasında çap dışında bırakıldığının tespiti halinde öncelikle 103 ada 81 sayılı parselin tapu malikleri davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra ve dahili davalıların göstereceği delillerde değerlendirilerek 2018 parseli çapı içinde kalan kısma yönelik davanın kabulüne karar verilmelidir. 2018 parselin çapı dışında kalan ve tespit harici bırakıldığı anlaşılan kısımların zilyetlikle kazanılan yerlerden olup olmadığı ve davacı yararına zilyetlik şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak sonuca göre hüküm kurulmalıdır." denilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın kabulü ile, 20.12.2013 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 381,81 m², (B) harfi ile gösterilen 985,97 m², (C) harfi ile gösterilen 348,35 m²'lik taşınmazların davacı Levent Yılmaz adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalılardan Hazine ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Medenî Kanunun 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tesciline ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde dava tarihinden önce 1945 yılında 3116 sayılı Kanun gereğince yapılan ve kesinleşen ... kadastrosu, 15.06.1976 tarihinde ilan edilerek kesinleşen 1744 sayılı Kanunla değişik 2. madde uygulaması vardır. Yargılama sırasında 4999 sayılı Kanunun 9. maddesi gereğince aplikasyon, ölçü, çizim ve hesaplamalardan kaynaklanan yüzölçümü ve fenni hataların düzeltilmesi işlemi yapılmış ve 14.09.2010 tarihinde ilan edilmiştir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede genel arazi kadastrosu 1954 yılında yapılmış ve kesinleşmiştir. Daha sonra yenileme kadastrosu yapılmış ve 13.05.1999 tarihinde kesinleşmiştir.

Dava konusu taşınmaz ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi hudutları içerisinde kalmaktadır ve eldeki dava Medenî Kanunun 713. maddesine göre zilyetliğe dayalı olarak açılmış tescil istemidir. 06.12.2012 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanunun 1. maddesi ile; büyükşehir statüsündeki illere bağlı ilçelerin mülkî sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır. Aynı Kanunun geçici 1. maddesinin onüçüncü fıkrasında 1. maddeye göre tüzel kişiliği kaldırılan belediye ve köylerin mahkemelerde süren davalarında katıldıkları ilçe belediyesinin taraf olacağı belirtilmektedir.

Somut olayda; davacı, dava dilekçesi ile her ne kadar davasını yasal hasımlara yöneltmiş ise de ilgili hükümleri 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanunun 1/2. maddesi ile ... Büyükşehir Belediyesinin sınırları il mülkî sınırları olarak genişletilmiş; bu sınırlar içinde kalan köy ve beldelerin tüzel kişilikleri sona ererek bağlı bulundukları ilçe belediyelerine mahalle olarak katılmışlardır. Mahkemece tüzel kişiliği yargılama sırasında sona eren köy yerine sadece ilçe belediyesi olarak ... Belediyesi davaya dahil edilmiş ise de ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının davaya dahil edilmemesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan husus gözetilmeksizin yazılı biçimde hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.