Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/14011 K.2017/9114

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine ve asli müdahil Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili asliye hukuk mahkemesine verdikleri 18/01/2006 havale tarihli dava dilekçesi ile sınırlarını bildirdikleri ... ili, ... ilçesi, Toprakcuma köyünde bulunan taşınmazlarda lehlerine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği koşullarının oluştuğunu ileri sürerek taşınmazların adlarına tescilini istemişlerdir.

Yargılama sırasında yörede yapılan arazi kadastrosu çalışmasında dava konusu taşınmazlar hakkında 103 ada 3, 104 ada 32, 105 ada 2, 135 ada 7, 139 ada 1, 142 ada 137, 140, 141 ve 144. 157 ada 1 parsel sayıları verilerek davalı olduklarından bahisle malik hanesi boş bırakılmak suretiyle düzenlenen kadastro tutanakları 3402 sayılı Kanunun 5. maddesi gereğince kadastro mahkemesine gönderilmiştir.

Asliye hukuk mahkemesince görevsizlik kararı verilerek dosya kadastro mahkemesine aktarılmıştır.

Mahkemece 105 ada 2 nolu parsel hakkındaki dava işbu davadan tefrik edildikten sonra davanın kısmen kabulüne, davacılardan ...'ın davalarının feragati nedeniyle reddine, diğer davacılar bakımından kısmen kabul kısmen reddi ile,

1) Dava konusu 135 ada 7 parsel, 139 ada 1 parsel, 142 ada 137 parsel, 142 ada 140 parsel, 142 ada 141 parsel, 142 ada 144 parsel sayılı taşınmazların tamamı 96 pay kabul edilerek; 24/96 payının ..., 12/96 payının ..., 12/96 payının ..., 24/96 payının ..., 8/96 payının ..., 8/96 payının ...,

2/96 payının ..., 3/96 payının ..., 3/96 payının ... adına tespit ve tesciline,

2) Dava konusu 103 ada 3 parsel ve 104 ada 32 parsel sayılı taşınmazların tamamı 96 pay kabul edilerek; 12/96 payının ..., 12/96 payının ..., 36/96 payının ..., 12/96 payının ..., 12/96 payının ..., 2/96 payının ..., 5/96 payının ..., 5/96 payının ... adına tespit ve tesciline,

3)- Dava konusu 157 ada 1 nolu parselin samanlık ve arsa vasfı ile Hazine adına tespit ve tesciline, parsel üzerinde bulunan taşörgü çatılı Samanlığın 36/96 payının ..., 12/96 payının ..., 12/96 payının ..., 2/96 payının ..., 5/96 payının ..., 5/96 payının ..., 12/96 payının ..., 12/96 payının ...'ya ait olduğunun Kadastro Kanununun 19/2. maddesi gereğince tapunun beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiş, hüküm davalılar Hazine ve asli müdahil Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tescil davası olarak açılıp kadastro mahkemesine aktarılan kadastro tespitine itiraz davasıdır.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 02.02.2007 tarihinde ilan edilen orman kadastrosu ve 2/B madde uygulaması vardır.

1) Asli müdahil Orman Yönetiminin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede; İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada çekişmeli taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğu anlaşıldığına göre Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2) Davalı Hazinenin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede,

Mahkemece, yukarıda değinildiği üzere yöntemine uygun araştırma ve incelemede çekişmeli taşınmazların orman sayılmayan yerlerden oldukları belirlenmiştir. Ancak ziraat bilirkişi raporunda 142 ada 137 ve 140 nolu parsellerde toprak işleme yapılmadığı, 139 ada 1 nolu parselde 10-15 yıldır tarımsal faaliyet yapılmadığı, 135 ada 7 nolu parselde 10-15 yıldır tarımsal faaliyet yapılmadığı, 104-32 nolu parselde herhangi bir tarımsal faaliyet yapılmadığı belirtilmesi,

keşifte dinlenen yerel bilirkişilerin somut olgular haricinde soyut beyanda bulunmaları karşısında mahkemece lehine tescil hükmü verilen kişiler yönünden zilyetlik şartlarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna uygun değildir, diğer bir anlatımla iddia ve savunmaya, duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere, bu yolla saptanan dava niteliği dikkate alındığında, mahkemece yapılan araştırma, soruşturma hüküm vermeye yeterli değildir.

Taşınmazların zilyetlik ile kazanmaya elverişli yerlerden olup olmadığı ve zilyetlik yolu ile kazanma koşullarının oluşup oluşmadığının, iradi terkin oluşup oluşmadığının araştırılması gerekir.

O halde mahkemece, öncelikle çekişmeli taşınmazların kadastro tespit tutanakları malik hanesi açık olarak kadastro mahkemesine devredildiğinden, taraflardan tüm delil ve belgeleri istenmeli, daha sonra her bir davalı parselin geniş çevresini gösterir kadastro pafta örneği ile komşu parsel tutanak ve dayanakları, en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile kadastro tespit tarihinden 15 - 20 yıl önce iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal renkli memleket haritaları ile varsa amenajman planı bulunduğu yerlerden istenerek getirtilmeli bundan sonra mahallinde,

taraflarla husumet ya da menfaat ilişkisi bulunmayan yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ile önceki keşiflerde görev almayan toprak konusunda uzman bir ziraat mühendisi, bir jeoloji mühendisi, bir harita - jeodezi ve fotogrametri uzmanı mühendisten oluşan bilirkişi heyeti marifetiyle yeniden keşif yapılmalı, getirtilen belgeler dava konusu taşınmazlarla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle dava konusu taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritaları ve hava fotoğraflarının ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve hava fotoğrafları ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita, hava fotoğrafları komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek ve haritalar ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmek suretiyle, hava fotoğrafları stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip taşınmazların niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü belirlenmeli, çekişmeli taşınmazların konumunu, üzerindeki bitki örtüsünü, varsa ağaçların cinsini, yaşını,

sayısını, kapalılık durumunu, sınırda bulunan dereyi, taşınmazın kullanım durumunu, taşınmazların imar ve ihyasına en erken ne zaman başlanıldığının ve ne zaman tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı ve bu hususları çevre parsellerle birlikte haritalar ve hava fotoğrafları üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan, krokili, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır.

Aynı raporda; jeolog bilirkişiden taşınmazların öncesinde dere yatağı olup olmadığı, dere yatağının yatak değiştirmesi sonucu oluşup oluşmadığı, derenin etki alanında bulunup bulunmadığı ve dereden kazanılıp kazanılmadıkları hususunda, zeminde ve hava fotoğraflarında inceleme yaptırılıp krokili rapor alınmalı, uzman ziraat mühendisinden;

çekişmeli taşınmazların toprak yapısı ile komşu parsellerin toprak yapısı mukayese edilmek suretiyle ve taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini, tasarruf edilen yerlerden olup olmadığı ve kullanım durumunu belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, rapor ekinde taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları da gösterecek şekilde renkli fotoğrafların eklenmesi istenilmeli, tanık ve yerel bilirkişiler taşınmazlar başında dinlenmeli; zilyetliğin ne zaman başladığı,

kaç yıl süreyle ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp ve bu ifadeler yakın taşınmaz tutanak ve dayanaklarıyla bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanacak sözkonusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli bundan sonra toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.