Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/14600 K.2017/590

Taraflar arasındaki davada ... 16. ... Sulh Hukuk, ... 3. Sulh Hukuk ve ... 2. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Dava, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi istemine ilişkindir.

... ... 16. Sulh Hukuk Mahkemesince; muris....'in vefat etmeden önceki son ikamet adresinin "... mah. 318. sk.no:4... no:2 ..." olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 3. Sulh Hukuk Mahkemesince; miras bırakanın adresi olarak gösterilen "... mah. 318. sk.no:......ı no:2 .../ ..." adresinin adli teşkilat olarak ... Sulh Hukuk Mahkemesinin yetki sınırlarında olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi ise; dava Elbirliği Mülkiyetinin Paylı Mülkiyete çevrilmesi davası olduğundan ve kesin yetki gereği taşınmazın aynının bulunduğu yerde açılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6100 sayılı HMK'nın “taşınmazın aynından doğan davalarda yetki” başlıklı 12. maddesi “Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir” hükmünü içermektedir.

Yetkinin kamu düzenine ilişkin olduğu hallerde yetkili kılınan mahkemenin yetkisi kesin olup bu durumda mahkemece re'sen yetki konusunda inceleme yapılması gerekmektedir. Kamu düzenine ilişkin yetki halinde mahkeme yargılamanın her aşamasında yetkili olup olmadığını değerlendirerek yetkisiz olması halinde yetkisizlik kararı vermesi gerekmektedir.

Kanun, kamu düzenine ilişkin yetki kuralları için “tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular” deyimini kullanmış ancak hangi yetki kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğunu açıkça belirtmemiştir.

Somut olayda uyuşmazlık, elbirliği mülkiyetin paylı mülkiyete çevrilmesi istemine ilişkindir. Bu tür davaların elbirliği mülkiyetine konu taşınmazın ortaklar arasında mevcut elbirliği mülkiyet ilişkisini sona erdirip paylı mülkiyete geçişi sağlayan davalardan olduğu ve taşınmazın aynına ilişkin davalardan olup, HMK’nın 12. maddesi gereğince taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde çözüme kavuşturulması gerekmektedir. Somut olayda ... ...

16. Sulh Hukuk Mahkemesine dava açılmış, dava konusu taşınmazın ".../..." adresinde bulunduğu anlaşıldığından, HMK'nın 12. maddesinde düzenlenen taşınmazın aynından doğan davalarda yetki kamu düzenine ilişkindir ve yargılama aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınması gerekmektedir. Bu duruma göre uyuşmazlığın ... Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.