Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/1519 K.2017/9874

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili dava dilekçesi ile, davacıların maliki oldukları...ili, ...ilçesinde bulunan, tapuya 66 ada 46 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının...7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/450 E. – 2004/550 K. sayılı kararı ile tescil harici bırakıldığını, taşınmazın tapu sicilinin özel mülkiyete konu olabilecek bir yermiş gibi tescili sağlandıktan sonra Hazine tarafından açılan dava ile tapu kaydının iptaline karar verilmesi ve davacıların bu nedenle zarara uğramasından ötürü taşınmazın dava tarihindeki değeri belirlenerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla, şimdilik 10.000,00.-TL'nin zararın doğduğu tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 20/10/2015 tarihli dilekçesi ile talep ettikleri tazminat miktarını 348.756,08.-TL'ye yükselttiklerini bildirmiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne, 348.756,08.-TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, TMK’nın 1007. maddesine dayalı olarak açılan tazminat istemine ilişkindir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden dava konusu 66 ada 46 parsel sayılı taşınmazın, 282 m2 yüzölçümü ve arsa vasfı ile ... adına 12.11.1966 tarihinde taksim nedenine dayalı olarak tescil edildiği, Hazine tarafından açılan dava sonucu...7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/45 – 2004/550 E.K. sayılı ilamı ile taşınmazın 141 m2 kısmının kıyı kenar çizgisi içinde kalması nedeni ile tapusunun iptaline ve tescil harici bırakılmasına karar verildiği, kararın 18/01/2005 tarihinde kesinleştiği, ... varisleri tarafından eldeki davanın 11/09/2014 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece verilen karar usul ve kanuna aykırıdır. Şöyle ki; tapu sicilinin yanlış tutulması nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin davalar nispi harca tabi davalardandır.

492 sayılı Harçlar Kanununun 32. maddesinin birinci cümlesinde “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır” hükmüne yer verilmiştir.

Harçlar Kanununda, harç alınması veya tamamlanması yanların isteğine bırakılmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi hükme bağlanmış ve yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmıştır. Nitekim bu ilkeler, Hukuk Genel Kurulunun 12.10.2011 gün ve E: 2011/3-629, K: 2011/613 ile 23.10.2013 gün ve E: 2013/7-31, K: 2013/1481, 24.12.2013 gün ve 2013/21- 445 E. - 2013/1625 K. sayılı ilâmlarında da benimsenmiştir.

Davacı taraf, 492 sayılı Kanun kapsamında kendisi harçtan muaf olmadığı gibi, işlemi de yargı harçlarından müstesna değildir. Davacının yargı harçlarını ödeme yükümü altında olduğu anlaşıldığına göre, dava değeri üzerinden nispi tarifeye göre dava harcı ödenmedikçe eldeki davaya devam etme olanağı bulunmamaktadır. Davalı taraf harçtan muaf olsa dahi dava harcının alınması gerekir.

Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesinde 10000.-TL tazminat talebinde bulunmuş, ise de; sadece maktu harç yatırmıştır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ortaya konulan ilkeler gözardı edilerek, dava harcı tamamlanmadan yargılamaya devamla işin esası hakkında hüküm kurulmuştur.

Bundan ayrı, dava dilekçesinde "şimdilik" kaydıyla 10.000.-TL değer gösterilerek kısmi dava açıldıktan sonra, 20/10/2015 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değeri 338756,08.-TL olarak ıslah edilmiş, böylece alacağın saklı tutulan diğer bölümü ıslah yolu ile asıl davaya dahil edilmiştir. Ancak; hükmün kesinleştiği 18/01/2005 tarihi ile ıslah tarihi arasında TMK 1007. maddeden kaynaklanan tazminat davaları için uygulanan 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmuş ve Hazine; ıslah dilekçesine karşı süresinde zamanaşımı definde bulunmuştur.

Bu durumda mahkemece; yürürlükteki harçlar tarifesi uyarınca dava edilen değer üzerinden dava harcını ödemesi konusunda davacıya usulünce süre verilip harç tamamlanırsa dava edilen miktar üzerinden hüküm kurulması gerekirken, harcı tamamlanmayan dava değerine ve süresi geçtikten sonra yapılan ıslaha değer verilerek hüküm kurulmuş olması da doğru değildir.