Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/270 K.2017/5526

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı tapu sicilinde ... adına ağaçlık ve ham toprak niteliğiyle kayıtlı ... Köyü 102 ada 66 parsel sayılı 4233,00 m² yüzölçümündeki taşınmazın tarlaların sınırında bulunduğunu, bu yerin bir kısmının tarla sahipleri ve köylüleri tarafından yol olarak kullanıldığını, önemli bir kısmı da köylülere ait hayvanların toplanma ve meraya çıkış yerleri olduğunu, taşınmazın en az 60 yılı aşkın bir süreden beri nizasız-fasılasız olmak üzere Köy Muhtarlığının zilliyedliğinde ve tasarrufunda olduğunu, köylülerin ortaklaşa kullandıkları bir yer olduğunu, kazandırıcı zamanaşımı zilyedliği yoluyla dava konusu taşınmazın ... Köyü Muhtarlığı Tüzel Kişiliği adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne, dava konusu taşınmaz içerisinde bulunan ve 03/12/2014 tarihli Fen Bilirkişisi ... ...'nin rapor ve krokisinde "B", "C" ve "D" harfi ile gösterilen toplam 2.271,09 m²'lik kısmın ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilerek davacı ... Köyü Tüzel Kişiliği adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalı ... tarafından taşınmazın "B", "C" ve "D" harfi ile gösterilen kısımlarına ilişkin olarak temyiz edilmiştir.

Dava kadastrodan önceki nedene dayalı, 10 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılan tapu iptali ve tescil niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede ilk kez 1971 yılında seri bazda ... kadastrosu yapılmış, sonuçları 12/05/1972 tarihinde ilan edilerek kesinleşmiştir. Daha sonra, evvelce sınırlaması yapılmış ormanlarda 6831 sayılı Kanunun 1744 sayılı Kanun ile değişik 2. madde uygulaması ile henüz sınırlaması yapılmamış ormanların kadastrosu ile 2. madde uygulamaları yapılmış, 05/12/1980 tarihinde; 1992 yılında yapılan 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B madde uygulaması ise 06/04/1994 tarihinde ilan edilmiş ve kesinleşmişlerdir.

Mahkemece, taşınmazın "B", "C" ve "D" harfi ile gösterilen kısımlarının evveliyatı itibariyle ... sayılan yerlerden olmadığı, 1950-55'li yıllardan itibaren köylü tarafından hayvanların toplanma ve sağılma yeri olarak kullanıldığı ve köy tüzel kişiliğine ait olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki;

Dosyadaki zirai bilirkişi raporunda taşınmaz bir bütün olarak incelenerek % 1-3 eğimli olduğu, arazinin kısmen taşlık, toprak katmanı az yer yer çalı bitkileri ve çok dağınık şekilde yer yer ... ağaçları bulunan tarımsal faaliyete uygun olmayan çalılık ve ham toprak vasfında olduğu bildirilmiş, ... bilirkişi raporunda ise taşınmazın (B) harfi ile gösterilen kısmının %5-6 eğimli olup üzerinde yer yer 0,2-0,3 kapalılıkta ortalama 30 yaşlarında tabi olarak yetişmiş meşe, gürgen ve dişbudak cinsi ağaçları, karaçalı ... florası ağaçların bulunduğunu, bu ağaçların kök yaşının 50-60 olabileceği, ağaçlandırma yapılırken mevcut ağaçlar tıraşlanarak

sürgülerinden yeniden ... yetiştiği, 1960 tarihli memleket haritasında taşınmazın açık alanda, 1997 memleket haritasında yeşil renkli ağaçlık alanda kaldığı, Çevresinde bulunan ... simgeli yeşil alandan dere ve yol ile ayrıldığı, sonuç itibariyle B harfi ile gösterilen kısmın ... sayılan, (C ve D) harfi ile gösterilen kısımların ... sayılmayan yerlerden olduğu rapor edilmiş ise de memleket haritalarının dayanağı hava fotoğrafları ile tespitten 20 yıl öncesini gösteren resmi belgeler getirtilip incelenerek bu belgelere göre taşınmazın durumu belirlenmemiştir.

Bu haliyle ... bilirkişi raporu taşınmazın ... sayılan yerlerden olup olmadığını belirleme hususunda yeterli olmadığı gibi, mahkemece, ziraat ve ... bilirkişi raporları arasındaki taşınmazın eylemli durumu ve niteliği hususundaki çelişki de giderilmemiştir.

Bunun yanı sıra; dosya kapsamında 18.11.2014 tarihinde yapılan ilk keşifte dinlenen tanıklarca 1980 yılından sonra ... işletme müdürlüğünün taşınmazda ağaçlandırma yaptığı ve şuanda zeminde bulunan çam ağaçlarını ektiği, daha öncesinde çam ağaçlarının taşınmazda bulunmadığının beyan edilmesine rağmen mahkemece 178 sayılı KHK'nın 13/d maddesi gereğince tahsis olup olmadığı sorularak tahsis var ise tahsise ilişkin tüm belge ve haritaları getirtilerek uygulama yapılmadığı, tahsis sonucunda taşınmazda ağaçlandırma yapılmış ise bu durumda taşınmazın kamu malı ... olacağının düşünülmediği, köy karar defteri incelenerek verilmiş izin bulunup bulunmadığı üzerinde durulmadığı anlaşılmıştır. Eksik araştırma, yetersiz ve çelişkili bilirkişi raporlarına göre hüküm kurulamaz.

Bu nedenle; mahkemece, çekişmeli taşınmaza ilişkin olarak 178 sayılı KHK'nn 13/d maddesi gereğince tahsis olup olmadığı sorularak tahsis var ise tahsise ilişkin tüm belge ve haritaların getirtilmesi, köy karar defterinin incelenmesi,

dava konusu taşınmaz ve etrafını gösterir ve ilk defa o yerde grafik ya da fotogrametri yöntemiyle düzenlenen 1/5000 ölçekli arazi kadastro paftasının orijinal fotokopi örneği ile taşınmaza bitişik ya da yakın komşu parsellerin, kadastro tesbit tutanak örnekleri ve bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları ilk oluşturulduğu günden itibaren tüm gittileri, yöreye ait en eski ve 1985-1990 yıllarına ait stereoskopik hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal renkli memleket haritaları bulunduğu yerlerden istenerek,

bu belgeler mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve önceki keşifte görev almayan ziraat fakültelerinin toprak bölümünden mezun olan bir ziraat mühendisi, bir harita-kadastro (jeodezi ve fotogrametri) mühendisi veya fen elemanı ile bir ... yüksek mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu yardımıyla dava konusu taşınmaz ile çevresine uygulanıp bu belgelerde dava konusu yer belirlendikten sonra,

hava fotoğrafları ve dayanağı haritalar stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip, taşınmazın niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü belirlenmeli, bu belgeler ile kadastro paftası, pafta düzenlenmemişse dava konusu taşınmazın 23/6/2005 tarihli ve 2005/9070 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (...) hükümlerine göre koordinatlı olarak düzenlenecek haritası hem 1/5000 ve hem de 1/25000 ölçeklerinde eşitlenerek kadastro paftası ile düzenlenen harita,

komşu ve yakın komşu taşınmazları da içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazın konumunu, kesinleşmiş ... kadastrosu ve hava fotoğrafları ile orijinal renkli memleket haritaları üzerinde gösterecekleri, hava fotoğrafları ve memleket haritalarındaki görünümünün ve bitki örtüsünün ne olduğu,

tespit tarihi olan 2004 yılı ile ağaçlandırma yapıldığı iddia olunan 1980 yılından 20 yıl öncesinde kullanım olup olmadığını ve sonrasındaki kullanım durumu, üzerindeki ağaçların cinsi, yaşları, kapalılık durumu ve arazi üzerindeki dağılımı konusunda ayrıntılı bilgi alınmalı, hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurlar tek tek sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, hakim ağaç türü ve kullanım şeklinin detaylı olarak incelendiği;

taşınmazın evveliyatı itibariyle ... olan ve eylemli şekilde ... niteliğinde bulunan bölümlerinin tespit edildiği, bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve bilimsel verileri içerir ve topografik ve memleket haritalarından yararlanılarak ve arazide de klizimetre ile ölçüm yaparak taşınmazın gerçek eğim durumunu belirleyecekleri rapor alınmalı,

178 sayılı KHK'nın 13/d maddesi gereğince tahsis var ise bu takdirde, tahsise ilişkin tüm belge ve haritalar çekişmeli taşınmaza uygulanmalı, köy karar defteri incelenerek ağaçlandırmaya ilişkin izin verilip verilmediği ve çekişmeli taşınmazda ağaçlandırma yapılıp yapılmadığı belirlenmeli, ağaçlandırma yapılmış ise bu takdirde çekişmeli taşınmazın kamu malı ... olduğu düşünülmeli ve oluşacak sonuca göre karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.