Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/3059 K.2016/4703

Taraflar arasında görülen davada Ankara 9. Sulh Hukuk ve Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı 23.02.2015 tarihli dilekçe ile; büyük dedesi ... ...'nın mirasçılık belgesini almak için sulh hukuk mahkemesinde dava açtığını, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin .../... Esas sayılı davada "nüfus kayıtlarındaki yetersizlik sebebiyle ..., ... (... ...), ... ve ... ...'ın, ... ...'nın mirasçıları olduklarının, ... ve ...'nin bekar öldüklerinin, ... ...'nın eşinin kimliğinin ve ölümünün tespiti" yönünde soybağının tespiti davası açmak için kesin önel verildiğini belirterek, anılan yönlerde karar verilmesi istemiyle asliye hukuk mahkemesinde dava açmıştır.

Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesi; "Davanın hasımsız açıldığından çekişmesiz yargı işlerinden olduğu, HMK'nın 382 ve 383. maddeleri uyarınca davaya bakma görevinin Sulh Hukuk Mahkemesine ait bulunduğu" gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesi ise "Soybağının tespiti davalarının çekişmeli yargıya dahil olduğu, mülkiyet ihtilafına yol açacak nitelikte bulunduğu, ölümün ve sağlığın tespitine ilişkin davalarında 1587 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanuna göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen nüfus davalarından olduğu, davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunduğu" gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 382/1 maddesinde; “Çekişmesiz yargı, hukukun mahkemelerce, aşağıdaki üç ölçütten birine veya birkaçına göre bu yargıya giren işlere uygulanmasıdır” hükmüne yer verilmiştir. Bu ölçütler ise ilgililer arasında uyuşmazlık olmayan haller, ilgililerin ileri sürebileceği herhangi bir hakkın bulunmadığı haller ve hâkimin re’sen harekete geçtiği haller olarak ifade edilmiştir.

382. maddenin 2-ç/1 fıkrasında “Taşınmaz üzerinde taraf oluşturulmasına ve hak ihlaline sebebiyet vermeyecek düzeltmelerin yapılması” çekişmesiz yargı işi sayılmıştır.

Bilindiği üzere tespit davaları 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 382. maddesinde belirtilen çekişmesiz yargı işlerindendir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 383. maddesine göre de, çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemeleridir.

Somut olayda; nüfus kayıtlarındaki yetersizlik sebebiyle ..., ... (... ...), ... ve ... ...'ın, "... ...'nın" mirasçıları olduklarının, ... ve ...'nin bekar öldüklerinin, ... ...'nın eşinin kim olduğunun ve hayatta olup olmadığının tespiti istemleriyle 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğü zamanında hasımsız dava açılmış olup soybağının tespitine yönelik bir iddia ve istek bulunmamaktadır.

Bu itibarla, çekişmesiz yargı işi olan tespit talebinde sulh hukuk mahkemeleri görevlidir.