Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/5785 K.2018/7643

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar...l, ..., ... ile davalılar Orman Yönetimi ve Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

3402 sayılı Kanuna 6495 sayılı Kanun ile eklenen Ek 5. madde uyarınca yapılan orman kadastrosu çalışmaları sırasında,... mevkii, 207 ada 1 parsel sayılı taşınmaz, 19.493.603,19 m2 yüzölçümü ve orman vasfı ile Hazine adına, senetsizden ve belgesizden tespit edilmiştir.

Asıl dava dosyasında davacı gerçek kişiler zilyetliğe dayanarak, birleşen dava dosyalarında ..., ... ve ... tapu ve zilyetliğe dayanarak, diğer birleşen dava dosyalarında ise davacılar zilyetliğe dayanarak, taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile adlarına tescilini talep etmişlerdir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucu, asıl davanın kabulüne, birleşen dosyalara ilişkin ise davacı ... , ..., ... ve arkadaşlarının davasının reddine, birleşen bir kısım dosyalar yönünden ise davanın kabulüne ve kısmen kabulüne, taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile kabul edilen kısımların alanları düşüldükten sonra ... mevkii, 207 Adanın son parsel numarası adı altında, 19.364.791,013 m² yüzölçümü ve orman vasfı ile Maliye Hazinesi adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davacılar ...,..., ... ile davalılar Orman Yönetimi ve Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava orman kadastrosuna itiraza ilişkindir.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki; mahkemece 1958 tarihli memleket haritası ve 1953 tarihli hava fotoğrafları üzerinde inceleme yapılmışsa da, taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmemiş, dava tarihinden geriye doğru 15-20 yıl öncesine ait memleket haritaları ve dayanağı hava fotoğrafları getirtilmemiş, bu haritalarda taşınmazların nasıl gözüktükleri, imar ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı araştırılmamış, fen bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazların tümü aynı kroki üzerinde komşularıyla birlikte gösterilmemiş,

komşu taşınmaz kayıtları getirtilmemiş ve 6831 sayılı Kanunun 17/2. madde hükmüne göre taşınmazların orman içi açıklık niteliğinde orman sayılan yerlerden olup olmadıkları dikkate alınmamıştır.

Eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm kurulamaz.

Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukukî durumunun 3116, 4785, 5658 ve 6831 sayılı Kanun hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 sayılı Kanun, sadece hangi nitelikteki taşınmazların Devlet ormanı sayılacağını göstermiş ve Devlet ormanlarının kadastrosunun yapılmasını öngörmüştür. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince aynı Kanunun 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 sayılı Kanun ile iadeye tabi tutulmuş ve iadenin koşulları bu kanunda gösterilmiştir.

Bu nedenle; mahkemece öncelikle, temyize konu taşınmazlar yönünden dayanılan tapu kayıtlarının ilk oluşumundan itibaren tüm gittileri ve krokileri ile dayanılan tapu kayıtlarının kadastro sırasında başka parsellere revizyon görüp görmediği araştırılarak,

revizyon görmüş ise, dayanılan tapu kayıtlarının revizyon gördüğü tüm parsel tutanakları, çekişmeli taşınmazlara komşu parsellere ilişkin kadastro tutanakları tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri temin edilerek dosya arasına alınmalı, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi,

bir fen ve bir ziraat mühendisi marifetiyle yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli. 3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01/06/1988 gün ve 31/13 E. K..

14/03/1989 gün ve 35/13 E. K. ve 13/06/1989 gün ve 7/25 E. K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03/03/2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli.

6831 sayılı Kanunun 17/2. maddesi uyarınca orman içi açıklık olup olmadıkları değerlendirilmeli; keşifte, hâkim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; orman kadastrosu kesinleşmediğine göre fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmemiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte tüm taşınmazları gösterir şekilde kroki düzenlettirilmelidir.

Yukarıda açıklanan yöntemle, yapılacak araştırma sonucu, taşınmazların orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, bu kez, davacılar tarafından dayanılan tapu kayıtları yerel bilirkişi eliyle (harita ve krokisi veya tevzi yahut iskan haritası) mahallinde uygulanmalı, sınır denetimi yapılmalı, dayanılan tapu kaydının mahalline uyup uymadığı tesbit edilerek tapu kaydı mahalline uyuyor ise, tapu kaydının kapsadığı taşınmazı gösterir fennî bilirkişi tarafından düzenlenecek denetlemeye elverişli krokili rapor alınmalı, taşınmazlara bitişik ya da yakın komşu parsellerin,

kadastro tespit tutanak örnekleri ve bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları ile yine en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile kadastro tespitinden 15 - 20 yıl önce iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal renkli memleket haritaları bir orman, bir fen ve bir ziraat bilirkişi kurulu aracılığıyla incelenerek dava konusu taşınmaz ile çevresine uygulanıp bu belgelerde dava konusu yer belirlendikten sonra,

hava fotoğrafları ve dayanağı haritalar stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip taşınmazların niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü, taşınmazların niteliği üzerindeki ağaçların yaşı, cinsi, kapalılık oluşturup oluşturmadıkları ve tasarruf sınırlarının bulunup bulunmadığı imar-ihya ve zilyetliğin hangi tarihte başlanılıp

tamamlandığı belirlenmeli, davacıların belgesiz zilyetlik yoluyla kazandığı toprak olup olmadığı, varsa cinsi ve miktarı tapu ve ilgili kadastro müdürlüklerinden, mahkemeler yazı işleri müdürlüğünden sorulup tespit edilmeli; tüm kanıtlar toplanıp birlikte değerlendirilmeli; oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir. Belirtilen hususlar gözetilmeksizin, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı görülmüştür.