Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/7057 K.2016/7973

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasında Ankara 6. Sulh Hukuk, Ankara 5. Asliye Hukuk ile Ankara 5. Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, taşınmaz kiralanması için yapılan sözleşmenin geçersiz olmasına rağmen, ödenen komisyon ücretinin iade edilmediği iddiasıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından uyuşmazlığın tellahiye alacağına ilişkin olduğu ve HMK'nın 4. maddesinde belirtilen Sulh Hukuk mahkemelerinin görevine giren davalardan olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Ankara 5. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından davacının tüketici olduğu, uyuşmazlığın tüketici işleminden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Ankara 5. Tüketici Mahkemesince ise davanın 6502 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce 23/05/2014 tarihinde açıldığı, genel görevli mahkemenin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

6098 sayılı TBK’nın 532 vd maddelerindeki düzenlemeye göre komisyon sözleşmesi “Ücret karşılığında kendi adına ve vekâlet verenin hesabına kıymetli evrak ve taşınırların alım satımını üstlendiği sözleşmedir.” Aynı Kanunun 520–525 maddelerinde düzenlenen simsarlık sözleşmesi ise "Simsarın (tellalın), taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkanını hazırlamasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması halinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir.

Simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır." TTK 4/1-c. maddesine göre, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın komisyon sözleşmesinden (532-545 maddeler) doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Tellalık (simsarlık) sözleşmesinden doğan hukuk davaları ise TTK'nın 4. maddesi anlamında ticari dava sayılmamıştır.

Davacı vekili; kiracasının müvekkili olduğu 15/04/2013 başlangıç tarihli kira sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin imzalanması nedeniyle müvekkilinin komisyoncu olan davalıya 3.000.-TL hizmet bedeli ödediğini, taraflar arasında geçerli bir komisyon sözleşmesinin bulunmadığını, kira kontratının imzalanmasını müteakip müvekkilinin sözleşmeye konu taşınmazın bulunduğu iki bağımsız bölümlü binadaki diğer kat malikinin onayı olmadığını öğrendiğini, hal böyle olunca kiralanan taşınmazı müvekkilinin amacına uygun olarak kullanamayacağını ve 15/04/2013 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin ifasının müvekkili için imkansız hale geldiğini belirterek ödediği ücretin iadesi için başlattığı takibe yapılan itirazın iptalini istemektedir.

Somut olayda, davanın 6502 sayılı Tüketiciyi Koruma Kanunun yürürlüğe girdiği 28.05.2014 tarihinden önce açıldığı ve taraflar arasında 6102 sayılı TTK 520 vd maddelerinde düzenlenen simsarlık (telallık) sözleşmesi bulunduğu anlaşıldığına göre TTK'nın 4. maddesi anlamında ticari iş sayılmayan tellallık sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.