Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/9556 K.2018/5701

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı gerçek kişi ve davalı ...... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Çekişmeli ...... ili, ...... ilçesi, ...... köyü, ...... mevkinde bulunan 101 ada 201, 207 ve 216 parsel sayılı 6658,15 m2, 1.012,99 m2 ve 16.264,59 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar tarla niteliğinde ...... adına tapuda kayıtlıdır.

Davacı gerçek kişi vekili, sulh hukuk mahkemesinde 16 Kasım 2009 havale tarihli dilekçesiyle, dava konusu taşınmazların müvekkilinin üst soyu tarafından ......den satın alındığını ve on yıllardır müvekkili ile üst soyunun zilyetliğinde olduklarını ileri sürüp tapu kaydı ve zilyetliğe dayanarak taşınmazların davacı adına tescilini istemiştir. Sulh hukuk mahkemesince yapılan yargılama sonucu değer yönünden görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosya asliye hukuk mahkemesine gönderilmiştir.

Mahkemece, tapu kayıtlarının fenni sıhhat açısından uygulanabilirliğinin olmadığı ancak, tapu kaydının dava konusu parsele uymaması durumunda, taşınmazda zilyetlikle iktisap koşullarının davacı yararına oluşup oluşmadığının araştırılması gerektiği, bu kapsamda yapılan değerlendirmede; davacının, özel mülkiyete elverişli dava konusu taşınmazlara, ekonomik amaca uygun olarak zilyet olduğu kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu taşınmazların, davalı ...... adına kayıtlı olan tapusunun iptali ile,

davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davacı gerçek kişi tarafından vekalet ücreti yönünden, davalı ...... tarafından tüm yönlerden temyiz edilmiştir. Mahkemece davacı gerçek kişiye temyiz masraflarını yatırması yasal ihtaratında bulunulmuş, 20/05/2015 tarihli ek kararla davacı vekilinin temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, tapu iptali ve tescil davasıdır. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede orman kadastrosu 3402 sayılı Kanunun 5304 sayılı Kanunla değişik 4. maddesine göre yapılmıştır. Mahkemece işin esasına girilerek yazılı biçimde davanın kabulüne karar verilmiş ise de hüküm usul ve kanuna aykırıdır. Şöyle ki,

Kural olarak; bir hakkı dava etme yetkisi, o hakkın sahibine ait olup, buna aktif husumet denilir. Bir hakkın kendisinden istenebilecek durumunda olan, yani, hakka uymakla yükümlü kişi ise, borçlu kişi olup, buna da pasif husumet denilir. Bir davada gerek aktif ve gerekse pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı mahkemece, öncelikle ve re'sen gözetilecek hususlardandır ve şayet husumet ehliyeti yok ise, dava bu sebep ile reddedilir.

Somut olayda; dava, kadastrodan önceki hukuki sebebe dayanan tapu iptali ve tescil davasıdır. Davacı dava dilekçesinde tapu kaydı ve zilyetliğe dayanarak parsel numaralarını bildirdiği taşınmazların tapusunun iptali ile tescil talebinde bulunmuştur.

Mahkemece toplanan taraf delillerinden ve özellikle keşifte yapılan uygulama sonucu düzenlenen 24/09/2014 tarihli fen bilirkişi raporundan davacının tutunduğu tapu kayıtlarının uygulanabilirliğinin olmadığı belirlenmiş, dinlenen davacı tanıklarının beyanlarından taşınmazın davacının babası ......

Keşkek’in zilyetliğinde bulunduğu anlaşılmış olmakla, taşınmazların veya taşınmazlar üzerindeki zilyetliğin tapuda veya tapu dışı bir yolla davacıya devredildiği veya kadastrodan önceki tarihte ya da dava tarihinde taşınmazların davacının zilyetliğinde olduğu ispatlanamamıştır. Buna göre bu davada davacı gerçek kişinin aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır.

Bu nedenle; davacı ... tarafından açılan davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, aksi düşünce ile yazılı şekilde hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.