Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/986 K.2017/9170

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili,...ilçesi, ... köyünde bulunan 1112 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının, müvekkilleri adına kayıtlı iken ...

1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/711 E. sayılı dosyası ile taşınmazlarının orman vasfında olduğu gerekçesi ile müvekkilleri adına olan tapunun iptaliyle orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, müvekkillerinin tapu kaydının iptal edilmesi sebebiyle güvence altına alınan mülkiyet haklarına zarar verildiğini belirterek,

fazlaya dair dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 14.000 TL.nin iptal kararının kesinleşme tarihi olan 17/07/2013 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 09/10/2015 havale tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 123.331,56 TL ye artırmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucu, davacıların davasının ıslah talebi de dahil kabulü ile davacı ... için 7.708,22 TL, davacılar ..., ..., ... için 11.134,10'ar TL, davacılar ..., ..., ... için 27.407,01'er TL. olmak üzere toplam 123.331,56 TL.' nin 17/07/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir

Dava, TMK'nın 1007. maddesi gereğince tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen karar usul ve Kanuna aykırıdır. Şöyle ki; tapu sicilinin yanlış tutulması nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin davalar nisbi harca tabi davalardandır.

492 sayılı Harçlar Kanununun 32. maddesinin birinci cümlesinde "Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır" hükmüne yer verilmiştir.

Harçlar Kanununda, harç alınması veya tamamlanması yanların isteğine bırakılmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi hükme bağlanmış ve yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmıştır. Nitekim bu ilkeler, Hukuk Genel Kurulunun 12.10.2011 gün ve E: 2011/3-629, K: 2011/613 ile 23.10.2013 gün ve E: 2013/7-31, K: 2013/1481, 24.12.2013 gün ve 2013/21- 445 E. - 2013/1625 K. sayılı ilâmlarında da benimsenmiştir.

Yargılama aşamasında taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir. Kural olarak ıslah işlemi harca tabi bir işlem olup; ıslah edilen husus, değer artırımı ise nispi tarifeye göre, değilse maktu harç yatırılmalıdır. Davacı taraf, 492 sayılı Kanun kapsamında kendisi harçtan muaf olmadığı gibi, işlemi de yargı harçlarından müstesna değildir.

Davacının yargı harçlarını ödeme yükümü altında olduğu anlaşıldığına göre, dava ve ıslah edilen değer üzerinden nisbi tarifeye göre dava ve ıslah harcı ödenmedikçe eldeki davaya devam etme olanağı bulunmamaktadır. Davalı taraf harçtan muaf olsa dahi dava ve ıslah harcının alınması gerekir. Dava ve ıslah edilen miktar yönünden bakiye nispi karar ve ilam harcı ödenmeksizin sonraki işlemlerin yapılmasına olanak bulunmamaktadır.

Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesinde 14000.-TL tazminat talebinde bulunmuş,ancak dava harcını maktu yatırmış sonra da; 01/10/2015 tarihli ıslah dilekçesi ile; dava değerini -29074,00- TL’ye arttırmış ıslah dilekçesinde artırdığı değer için de tamamlama harcı yatırmamıştır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ortaya konulan ilkeler gözardı edilerek, dava ve ıslah harcı tamamlanmadan yargılamaya devamla işin esası hakkında hüküm kurulmuştur.

Bu durumda mahkemece; yürürlükteki harçlar tarifesi uyarınca dava ve ıslahla artırılan değer üzerinden nisbi harcı ödemesi konusunda davacıya usulünce süre verilip harç tamamlanırsa harcı tamamlanan miktar üzerinden hüküm kurulması gerekirken, harcı tamamlanmayan dava ve ıslah dilekçesine değer verilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.