Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/10622 K.2019/1325

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... ve arkadaşları vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı dava dilekçesi ile, ... ili, ..., ... mahallesi, 1430 ada 44 parsel sayılı taşınmazda bulunan ..., 2, 3, ..., 5, 6, 7, 8, 9 ve 10 nolu bağımsız bölümlerin müvekkileri ile davalıların birlikte malik olduklarını, tarafların dava konusu taşınmazların paylaşımı ve satımı konusunda anlaşamadıklarını ileri sürerek dava konusu taşınmazlardaki ortaklığın satış yolu ile giderilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece davanın kabulü ile davaya konu ... ili, ..., ... mahallesi, 1430 ada 44 parsel sayılı taşınmazda bulunan ..., 2, 3, ..., 5, 6, 7, 8, 9 ve 10 nolu bağımsız bölümlerdeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiş, hüküm davalı ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının satış suretiyle paylaşma istemesi davalıların aynen paylaşma istemesine engel teşkil etmez.

Öte yandan, Türk Medeni Kanununun 642. maddesine göre. “Mirasçılardan her biri, sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça, her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir. Her mirasçı, terekedeki belirli malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılmasına karar verilmesini sulh mahkemesinden isteyebilir.

Mirasçılardan birinin istemi üzerine hakim, terekenin tamamını ve terekedeki malların her birini gözönünde tutarak, olanak varsa taşınmazlardan her birinin tamamının bir mirasçıya verilmesi suretiyle paylaştırmayı yapar. Mirasçılara verilen taşınmazların değerleri arasındaki fark para ödenmesi yoluyla giderilerek miras payları arasında denkleştirme sağlanır…”. 650. maddesinde ise. “Mirasçılar, tereke mallarından mirasçı veya ortak kök sayısınca pay oluştururlar.

Anlaşma olmazsa, mirasçılardan her biri, payların oluşturulmasını sulh mahkemesinden isteyebilir. Payların oluşturulmasında hakim, yerel adetleri, mirasçıların kişisel durumlarını ve çoğunluğun arzusunu göz önünde bulundurur. Payların özgülenmesi mirasçıların anlaşması uyarınca yapılır. Buna olanak bulunmazsa kur'a çekilir.” hükmü yer almaktadır.

Bu hükümlerden açıkça anlaşılacağı üzere hakim, miras yoluyla intikal eden terekenin tamamı ve terekedeki malların her birini göz önünde tutarak, olanak varsa taşınmazlardan her birinin tamamını bir mirasçıya vermek suretiyle paylaştırma yapabilir.

Kanun koyucunun bu hükmü getirmekteki amacı öncelikle aynen paylaştırma isteyen mirasçılar arasındaki paylaşma konusundaki ihtilafın en uygun biçimde çözümlenmesi ve taşınmazların değerleri arasında fark bulunması halinde, gereğinde farkı para ödetmek yoluyla, denkleştirmenin sağlanmasıdır. Ayrıca payların özgülenmesinde mirasçıların anlaşması asıl olup, anlaşamazlarsa kura çekilecektir.

Bu yolla aynen paylaştırmayı gerçekleştirme olanağı olan mahkemenin mirasçıları satışa zorlayacak bir yöntemi benimsemesi olanaklı olmadığı gibi açıklanan yasal düzenlemelere de aykırıdır.

Somut olaya gelince; çekişme konusu ... ili, ..., ... mahallesi, 1430 ada 44 parselde kayıtlı anataşınmazda 10 adet bağımsız bölümün taraflar adına tapuda kayıtlı bulunduğu, hissedardan fazla bağımsız bölüm olduğu, mahkemece aynen taksim mümkün olmadığından satış sureti ile ortaklığın giderilmesi cihetine gidildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece öncelikle tarafların hisseleri gözetilerek ve yine tarafların anlaşıp anlaşamadığı hususlar tespit edilip ona göre işlem yapılması gerekirken anılan bu hususlar üzerinde durulmaması öncelikle aynen taksim hususunun aydınlatılmaması doğru değildir.