Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/10832 K.2019/611

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi ve davalı gerçek kişi vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

1970 yılında yapılan kadastro sırasında ... köyünde bulunan 609 parsel sayılı taşınmaz 30/05/1951 tarih 60 ve 61 sıra numralı tapu kaydına dayanarak 11200 m2 yüzölçümü ve tarla vasfı ile, 610 parsel sayılı taşınmaz ise kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 12500 m2 yüzölçümü ve tarla vasfı ile ... Tuna adına tespit ve tescil edilmiş, taşınmazlar 01/04/2008 tarihinde yapılan satışla davalı ... adına tescil edilmiştir.

Taşınmazların tapu kaydına 25/03/2011 tarihinde ... lehine 2942 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca istimlak şerhi yazılmıştır.

Davacı ... Yönetimi, 09.08.2012 havale tarihli dilekçesi ile ..., ..., ... köyü 609 ve 610 parsel sayılı taşınmazların kesinleşen ... sınırı içinde kaldığı, öncesi ve eylemli durumu itibarıyla da ... olduğu iddiasıyla, davalı adına olan tapu kaydının iptali, ... niteliğiyle ... adına tescili, elatmanın önlenmesi, şerhlerin silinmesi istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece, davanın kabulüne, 609 parselin 4280 m2, 610 parselin 486 m2 bölümünün tapu kaydının iptaline, ... vasfı ile ... adına tapuya kayıt ve tesciline, el atmanın önlenmesi isteminin reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi ve davalı gerçek kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 1947 yılında seri bazda Handere devlet ormanlarının kadastrosu 3116 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılıp kesinleşmiştir. 21.11.1991 tarihinde ilan edilip kesinleşen aplikasyon ve 6831 sayılı Kanunun 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B madde uygulaması, 1970 yılında kesinleşen arazi kadastrosu vardır.

Dava tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Mahkemece kurulan hüküm usul ve kanuna aykırıdır. Şöyle ki; mahkemece iki kez keşif yapılmış olup, ilk keşif sonucu düzenlenen rapor, dava konusu taşınmazların tahdit hattına göre konumu değerlendirilmiş, ikinci keşif sonucu düzenlenen raporda ise hem tahdit hattı hem de 1970 tarihli hava fotoğrafları değerlendirilmiştir. Mahkemece 2. rapora göre hava fotoğrafı dikkate alınarak karar verilmişse de; yöreye ait en eski tarihli hava fotoğrafları dikkate alınmamış, 1958 memleket haritasının dayanağı hava fotoğrafı incelenmemiştir.

Kural olarak; tahdidin kesinleştiği yerlerde, bir yerin ... olup olmadığı, kesinleşmiş tahdit haritasının uygulanmasıyla çözümlenir ise de, bu sınırlandırmada, 4785 sayılı Kanun hükümlerinin nazara alınmış olması halinde sağlıklı çözüme ulaşılır.

Zira, 3116 sayılı Kanun sadece Devlet ormanlarını belirlemiş olup, bu Kanuna göre, 13.07.1945 tarihinden önce yapılan sınırlandırmalar sonucu oluşup kesinleşen tahdit haritaları, ... olarak sınırlandırılan alanların bu niteliğini kesinleştirmekle birlikte; ... sınırları dışında kalan taşınmazların ... niteliğini ve hukukî durumunu saptamakta yetersiz kalır. Bu şekildeki taşınmazların ... olup olmadığının 4785 ve 5658 sayılı kanunlara göre çözümlenmesi gerekir.

4785 sayılı Kanunun .... maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar hiçbir işleme lüzum olmaksızın devletleştirilmiştir. Devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 sayılı Kanun ile iadeye tâbi tutulmuştur.

... kadastro sınırı dışında kalan bir yerde, bir taşınmazın ... sayılan yerlerden olup olmadığı, gerçeğin bir resmî olan hava fotoğrafı ile gerçeğin modeli olan memleket haritalarının stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelenip taşınmazın niteliğinin, konumunun anlatılan bilimsel yöntemle kesin olarak belirlenmesi zorunludur.

O halde mahkemece, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları (keşifte 1958 tarihli memleket haritası incelendiği belirtilmiş olmakla bu memleket haritasının dayanağı hava fotoğrafı) ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve ... Bakanlığı (Çevre ve ...

Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman ... yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir ... mühendisi ve bir fen elemanı yardımıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi ... olan bir yerin üzerindeki ... bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt ... toprağının ... sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hâkim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli;

yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman ... bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, krokili bilimsel verileri bulunan rapor alınmalı, ziraat uzmanına üzerindeki bitki örtüsü, toprak yapısı, ağaç sayısı, yaşı, dağılımı, kapalılık oranını gösteren bilimsel verilere dayalı rapor hazırlattırılmalı, ayrıca taşınmazın kesinleşen ... tahdidi içinde kalan kısımları da belirlenerek oluşacak sonuca karar verilmelidir.

Kabule göre de; ... Yönetimi tarafından taşınmazların üzerinde bulunan şerhlerin silinmesi talep edildiği halde bu hususta karar verilmemiş olması ve taşınmaz kamulaştırmaya konu olduğu halde kamulaştırmaya konu kısımların yeni parsel numarası ile tapuya tescil edilip edilmediği araştırılmadan hüküm kurulmuş olması da doğru değildir.