Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/11106 K.2018/868

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ve davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

3402 sayılı Kanunun geçici 8. maddesi uyarınca gerçekleştirilen kadastro sırasında ... mahallesi 1 ada 194, 195 ve 196 parsel ayılı taşınmazlar sırasıyla 1249,73 m2, 231,61 m2 ve 1417,39 m2 yüzölçümü ile davalı oldukları gerekçesiyle vasıf ve malik hanesi boş bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.

Davacı, 01.10.2012 havale tarihli dava dilekçesinde sınırları yazılı, taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını, 1980 yılında taşınmazı imar ihya ederek bu tarihten beri zilyetliğinde bulundurduğunu ve 3402 sayılı Kanunun 14 ve 17. maddelerinde yazılı şartların gerçekleştiğini ileri sürerek,

Medenî Kanunun 713. maddesine göre davacı adına tescilini istemiş, mahkemece, çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde kadastro çalışması başladığı ve taşınmazlar hakkında kadastro tutanağı düzenlendiği gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiş, dosya kadastro mahkemesine devredilmiş ve mahkemece davacının ...ilçesi, ... mahallesi, ... mevkiindeki 1 ada 195, 1 ada 196, 1 ada 194 parsel sayılı taşınmazlara yönelik imar ihyadan kaynaklı tescil talebinin reddine, dava konusu ...ilçesi, ... mahallesi,

...mevkiindeki 1 ada 194 parsel sayılı taşınmazın çalılık niteliği ile Hazine adına kayıt ve tesciline dava konusu... ilçesi,... mahallesi, ...mevkiindeki 1 ada 195 parsel sayılı taşınmazın zeytinlik niteliği ile Hazine adına kayıt ve tesciline, taşınmaz üzerindeki muhdesat nitelikli zeytin ağaçlarının ... adına olduğunu tutanağın beyanlar hanesine şerh verilmesine,

dava konusu ...ilçesi, ... mahallesi, ...mevkiindeki 1 ada 196 parsel sayılı taşınmazın zeytinlik niteliği ile Hazine adına kayıt ve tesciline, taşınmaz üzerindeki muhdesat nitelikli zeytin ağaçlarının ... adına olduğunu tutanağın beyanlar hanesine şerh verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından esasa yönelik olarak, davalı Hazine tarafından ise davacı lehine verilen şerhlere yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkin iken taşınmaz hakkında kadastro tutanağı düzenlenmesinden sonra kadastro tespitine itiraz davasına dönüşmüştür.

Yörede, 1948 yılında 3116 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılıp kesinleşen orman kadastro çalışması ile 1987 yılında 3302 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılıp kesinleşen aplikasyon ve 2/B madde uygulaması vardır. Arazi kadastrosu 1968 yılında kesinleşmiş olup, taşınmazlar bu çalışmalarda yararsız arazi oldukları gerekçesiyle tespit harici bırakılmıştır yörede ayrıca 3402 sayılı Kanunun geçici 8. maddesi uyarınca 2014 yılında gerçekleştirilen kadastro çalışmaları bulunmaktadır.

Mahkemece verilen karar usul ve yasaya aykırıdır, şöyle ki; 6100 sayılı HMK'nın 50. maddesinde medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın davada taraf ehliyetine de sahip olacağı, 51. maddesinde dava ehliyetinin medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirleneceği, 114/d maddesinde ise taraf ve dava ehliyetinin dava şartlarından olduğu ve 115. madde uyarınca da mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı belirtilmektedir.

4721 sayılı TMK'nın 47, 48, 49 ve 50. maddelerinde de tüzel kişiliğin kazanılması, hak ehliyeti ile fiil ehliyeti ve bunun kullanılmasına ilişkin hükümler yer almaktadır.

442 sayılı Köy Kanununun 37/7. maddesi uyarınca da köy tüzel kişiliği adına dava açmak ve açılan davayı takip yetkisi köy muhtarına aittir. Köy muhtarının hukukî bir engelinin çıkması durumunda bu yetki aynı Kanunun 33/b maddesine göre köy derneğinin seçeceği temsilciye tanınmıştır.

Ancak, On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6360 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince;

1) Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.

2) Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Eskişehir, Erzurum, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Sakarya ve Samsun Büyükşehir Belediyelerinin sınırları il mülkî sınırlarıdır.

3) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülkî sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır.

Aynı Kanunun geçici 1. maddesinin onüçüncü fıkrasında; "1. maddeye göre tüzel kişiliği kaldırılan belediye ve köylerin mahkemelerde süren davalarında katıldıkları ilçe belediyesi taraf olur" hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm Kanunun "Yürürlük" başlıklı 36. maddesi uyarınca ilk mahalli idareler genel seçiminin yapıldığı 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Ayrıca çekişmeli taşınmazlar davalı oldukları sebebiyle malik haneleri boş olarak tespit edilmiş ve tutanaklar kadastro mahkemesine gönderilmiş olup, davada 3402 sayılı Kadastro Kanununun 30/2 şartları bulunmaktadır. Tutanakları açık bulunan parsellerle ilgili yargılamada ise 3402 sayılı Kadastro Kanununun 30/2. maddesi gereğince taşınmazların gerçek malikinin araştırılıp kesin olarak belirlenmesi ve Hazinenin yanında ilgili idarelerin davaya dahil edilmesi gerekmektedir.

Somut olaya gelince; mahkemece sadece taşınmazın bulunduğu ilçe belediyesinin katılımı sağlanarak dava görülmüşse de, aynı Kanunla büyükşehir belediyesi sınırları il mülkî sınırları olarak belirlendiğinden Bursa Büyükşehir Belediyesinin ve 3402 sayılı kanunun 30/2 maddesi dikkate alındığında Orman Yönetiminin de davada taraf olması gerektiği düşünülmeden davaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.