Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/9222 K.2018/4502

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ve davalı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteminin değerden reddine karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, .../09/2008 havale tarihli dava dilekçesi ile; ..., köyü 3250 parsel sayılı 66000 m2 taşınmazın 160/66000 hissesinin davacı tarafından satın alınarak adına tapuya tescil edildiğini, ancak ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1990/312-1998/68 sayılı kararıyla tescil harici bırakılmasına karar verildiğini, Türk Medeni Kanunun 1007. maddesinde, tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan Devletin sorumlu olduğunun düzenlendiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile yasal faizi ile birlikte 6.000.-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, daha sonra 04/01/2011 tarihli dilekçesiyle dava değerini 9.600.-TL olarak ıslah etmiştir.

Mahkemece, 2008/...-249 E.K. sayılı kararla idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş ise de; davacının temyizi üzerine, Yargıtay ....

Hukuk Dairesinin 11.06.2009 gün ve 6082-7806 sayılı kararıyla adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle hüküm bozulmuş, bozma kararına uyulduktan sonra mahkemenin 2010/41-2011/84 sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, 1532.-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, hükmün davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ....

Hukuk Dairesinin 2011/12971-842 E.K. sayılı kararıyla "iptal kararının kesinleştiği tarih itibarıyla ve bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderildikten sonra karar verilmesi" gereğine değinilerek hüküm bozulmuştur.

Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra, davanın kısmen kabulüne 5...-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, hükmün taraflarca temyizi üzerine bu kez Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2013/20949-2014/5737 E.K. sayılı kararıyla "Dava konusu taşınmaz mal arsa niteliğinde olup, arsaların bedelinin değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur.

Bu itibarla, emsal satışların değerlendirme tarihi olan dava tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer biçilmesi gerekirken, bilirkişi raporunda bu yönteme uyulmadan değer biçilmiştir.

Bu nedenle, taraflara dava konusu taşınmaza yakın bölgeden, benzer yüzölçümlü ve yakın tarihli satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu ile keşif yapılarak rapor alınması ve değerlendirme tarihi olan 2008 yılında dava konusu taşınmaz ile bilirkişi kurulunca emsal kabul edilecek taşınmazların, Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından

belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerleri, ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden istenip, dava konusu taşınmazın, emsal taşınmazlara göre üstünlük oranı yönünden bilirkişi kurulu raporu da denetlenerek, sonucuna göre hüküm kurulması" gereğine değinilerek hüküm bozulmuştur.

Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra davanın kısmen kabulüne, 8.531,....-TL tazminatın dava tarihi olan .../09/2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı vekillerince temyiz edilmiş, bu kez de Dairenin .../10/2016 tarih, 4594 E. - 9518 K. sayılı ilamı ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Hükmüne uyulan bozma ilamında özetle; “Mahkemece, çekişmeli taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edilmek ve emsal satış yöntemine göre değer tespit ettirilmek suretiyle, dava tarihi itibarıyla hesaplanan değer üzerinden tazminat ödenmesine karar verilmiş ise de; karar dosya kapsamına ve dairenin yerleşik uygulamasına uygun değildir.

4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi gereğince tapu kaydının iptalinden kaynaklı tazminat davalarında, zararın, mülkiyetin kaybedildiği tarih olan, tapu kaydının iptaline ilişkin mahkeme kararının kesinleştiği günde doğmuş olduğu, bu nedenle değer tespitinin bu tarih itibarıyla yapılacağı kabul edilmektedir.

O halde mahkemece, tapu kaydının iptaline ilişkin kararın kesinleştiği tarih olan 06/04/2001 tarihi itibarıyla taşınmazın değerinin tespit ettirilmesi ve buna göre tazminata hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

2) Davacının temyiz itirazları bakımından;

Kabule göre; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 12. maddesine aykırı olarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi nedeniyle, kabul/red oranına göre bulunan ve maktu ücretin altında kalan değerler üzerinden vekalet ücretine hükmedilmiş olması doğru değildir.” denilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucu; ...542,40.-TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesine göre tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece bozma kararına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Çekişmeli taşınmazın arsa niteliğinde olduğu doğru olarak belirlenmekle birlikte, bozma kararında zarar tarihi olan tapu iptal kararının kesinleştiği tarih itibarıyla hesaplama yapılması gerektiği açıklandığı halde; bilirkişilerin dava tarihi olan 2008 itibarıyla emsal satış yöntemine göre hesapladıkları tazminat miktarını tapu iptali ve tescil kararının kesinleştiği 2001 yılına endekslemek sureti ile değer belirleyen bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmuştur.

Endeksleme yapmak sureti ile değer belirlenmesi yöntem olarak doğru olmadığı gibi, bilirkişi raporunda somut emsal olarak değerlendirilen taşınmazın satış tarihi .../11/2007 olup bu satış tarihi değerlendirme tarihinden sonraki tarihli bir satış olduğu için uygun bir emsal olarak kabul edilemez.

O halde; daha önce keşfe katılan bilirkişilerden arsa niteliğinde olan taşınmazın, tapu iptal ve tescil kararının kesinleştiği 06/04/2001 tarihi itibari ile gerçek değerini belirtir ek rapor alınmalı, aynı taşınmazın diğer hissedarlarınca açılan tazminat davalarında (dairemizden temyiz incelemesinden geçerek bozulmasına karar verilen ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/137 E. - 2016/33 K.) belirlenen değerlerde tartışılmalı, emsal kabul edilecek taşınmazların, satışına ilişkin belgeler ilgili Tapu Müdürlüğünden. Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerleri de ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden istenip, dava konusu taşınmazın emsal taşınmazlara göre eksik veya üstün yönleri tartışıldıktan sonra sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

Kabule göre de; davacı dava ve ıslah dilekçesi ile faiz talebinde bulunduğu ve mahkemenin faiz başlangıç tarihini belirtmesini istemesi üzerine, davacının .../11/2014 tarihli dilekçesi ile, taşınmazın dava tarihindeki değerine hükmedilecekse faizin dava tarihinden, tapu iptal ve tescil kararının kesinleştiği tarihteki değerine hükmedilecekse tapu iptal kararının kesinleştiği tarihten faiz işletilmesini talep ettiğine ve mahkemece tapu iptal kararının kesinleştiği tarihteki değere hükmedildiğine göre, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olarak belirtilmesi de doğru değildir.