Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/9323 K.2018/2153

..... Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 18/10/2016 günü için yapılan tebligat üzerine, temyiz eden ve duruşma talebinde bulunan davalı ... vekili Av. ... ile karşı taraftan Hazine vekili ..... geldiler, başka gelen olmadı, açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya içindeki tüm belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili; 16/11/2000 havale tarihli dava dilekçesinde; ..... köyü 390 parsel sayılı taşınmazın ifraz gördüğü 237 parsel sayılı taşınmazın hem kayıt fazlası olup hem de Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan özel mülkiyete konu olmayacak kamu malı niteliğindeki yerlerden olduğu, ancak kamulaştırma nedeni ile tapuda ..... Müdürlüğü adına tescil edildiği anlaşıldığından öncesi miktar fazlalığı nedeni ile Hazineye ait olduğunun tespitini ve anılan kurum tarafından kamulaştırma nedeni ile yapılan ödeme neticesinde Hazine aleyhine sebepsiz zenginleşen davalıdan kamulaştırma bedeli 127.818.658.-TL'nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece; davanın kabulü ile Ballıca köyü 237 parsel sayılı taşınmazdan ifrazen oluşan 390 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırmadan önceki malikinin Hazine olduğunun tespitine,127.818.658.-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kamulaştırılan taşınmazın mülkiyetinin Hazineye ait olduğunun tespiti ile davalıya ödenen kamulaştırma bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanununun 118. maddesinde iki şahsın karşılıklı ve aynı cinsten birbirlerinden olan muaccel alacaklarını takas edebilecekleri kabul edilmiştir. Takas, karşılıklı alacaklardan küçüğü büyüğünden çıkarılmak suretiyle daha az olan alacağı sona erdiren bir hukuki işlemdir. Takas için karşılık dava açılması zorunlu olmayıp, sadece takas def'inde bulunulması yeterlidir (818 sayılı BK'nın 122/I. maddesi).

Yenilik doğuran bir hak olan takasın, davadan önce ve dava sırasında ileri sürülmesi mümkün olduğu gibi, terditli olarak beyan edilmesi de takasın şarta bağlandığı anlamına gelmemektedir. Takas talebinin mutlaka karşı dava şeklinde ileri sürülmesi zorunlu olmayıp, savunma olarak da ileri sürülmesi olanaklıdır. İlke olarak, takas def'i de diğer def'iler gibi cevap dilekçesinde süresinde ileri sürülmelidir. 01.10.2011 tarihinden önce açılan bir davada 10 günlük cevap süresinde ileri sürülmediği takdirde savunmanın genişletilmesi yasağı ile karşılaşabilir. Ancak, süresinde yapılmayan takas def'ine, savunmanın genişletilmesine muvafakat edilmediği bildirilerek hemen karşı konulmadığı takdirde zımni olarak savunmanın genişletilmesine rıza gösterilmiş sayılır.

-2- 2017/9323 - 2018/2153

Somut olayda, davacı vekili sunmuş olduğu 09/04/2013 tarihli dilekçesi ile daha önce vermiş oldukları cevap dilekçesini ıslah ettiklerini, dava konusu taşınmaz için müvekkiline kamulaştırma bedeli ödendiğini, daha sonra Hazine tarafından açılan dava ile .....

Mahkemesinin 2000/730 Esas sayılı dosyasında kısmen kamulaştırma konusu olan Ballıca köyü özel ormanlarının aslında Devlet ormanı olduğunu iddia ederek, tapularının iptalini istediğini, aynı gün eldeki davanın açılarak kamulaştırma bedelinin iadesinin istendiğini, cevap dilekçeleri ile tapuların hukuken geçerli kayıtlar olduğu,

bu nedenle bedel iadesinin sözkonusu olamayacağı savunmasını yaptıklarını, bir an için tapu iptali davası aleyhlerine sonuçlansa dahi bu takdirde müvekkilinin tazminat alacağı doğacağı, bu ihtimalde takas-mahsup nedeni ile davanın reddedilmesi gerekeceği, cevap dilekçesinin ıslahı talebinde bulunma gereğinin hasıl olduğunu,

tüm bu nedenlerle fazlaya dair haklarını saklı tutmak kaydı ile müvekkilinin gerçek zararının tespitini ve Borçlar Kanunun 139. maddesi gereğince cevap dilekçesinin ıslahını talep ettiklerini bildirdiği halde mahkemece davalının ıslah yolu ile ileri sürdüğü takas-mahsup talebi ile ilgili olumlu olumsuz bir karar verilmemesi, gerekçe kısmında bu hususun tartışılmamış olması doğru görülmemiştir.