Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2019/3857 K.2020/563

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı-karşı davalı ... Yönetimi ile davalı-karşı davacı gerçek kişiler tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Çekişmeli ... mahallesinde bulunan 353 ada 2 parsel sayılı 22.117,65 m2 yüzölçümündeki taşınmaz tarla niteliğinde davalılar murisi ...adına tapuda kayıtlıdır. Taşınmaz yörede 1967 yılında yapılan tapulama çalışmasında ...adına belgesizden 22.000 m2 yüzölçümü ile tarla vasfında 648 parsel sayısı ile tespit edilmiş; 2013 yılında 3402 sayılı Kanunun 22-2-a maddesi uyarınca uygulama kadastrosunda 22.117,65 m2 yüzölçümü ve 353 ada 2 parsel sayısı ile işlem görmüştür.

Davacı-karşı davalı ... Yönetimi 18/02/2015 tarihli dava dilekçesiyle taşınmazın kesinleşmiş orman kadastrosunda orman sayılan yerlerden olduğunu ileri sürerek tapusunun iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tescilini istemiştir. Davalı gerçek kişiler vekili karşı dava ile davanın reddine, davanın kabulüne karar verildiği takdirde davalı Hazinenin 10000 TL tazminat ödemesini istemiştir.

Mahkemece karşı davanın reddine, asıl davanın kısmen kabulü ile, dava konusu taşınmazın, 02/06/2015 tarihli orman bilirkişi ve 12/06/2015 tarihli teknik bilirkişilerin raporlarında ve eki krokisinde (A) harfi ile gösterilen 16.339,62 m2'lik bölümün Maliye Hazinesi adına tesciline, asıl davanın geri kalan kısım yönünden reddi ile (B) harfi ile gösterilen 5.778,04 m2'lik yerin önceki vasfı ile malikleri adına aynı parsel numarası ile tesciline karar verilmiş, hüküm davacı-karşı davalı ... Yönetimi ile davalı-karşı davacı gerçek kişiler tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, orman iddiasıyla tapu iptali ve tescil istemi ile karşı davayla tazminat istemlerine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede ilk orman tahdidi 1971 yılında 22 nolu Orman Tahdit Komisyonunca yapılmış, bu çalışma 09/06/1972 yılında ilan edilmiş, 10/06/1973 yılında kesinleşmiş, taşınmaz orman sınırları içine alınmıştır.

Daha sonra 1982 yılında 7/3 nolu orman kadastro ekibi 6831 sayılı Kanunun 1744 sayılı Kanunla değişik 2. maddesi uygulaması ve aplikasyon çalışması yapmış, 1984 yılında yörenin bir kısmında 25 nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafından 6831 sayılı Kanunun 2896 sayılı Kanun ile değişik 2/B maddesi uygulaması yapmış, 2000 yılında da 7 nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafından 6831 sayılı Kanunun 3302 ve 3373 sayılı kanunlarla değişik 2/B madde uygulama çalışması yapmıştır.

Arazi kadastrosu 1967 yılında 766 sayılı Kanuna göre yapılmış, 2013 yılında 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesine göre uygulama (yenileme) kadastrosu yapılmıştır.

1- Davacı-karşı davalı ... Yönetiminin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Mahkemece kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş ise de eksik inceleme ile hüküm kurulmuştur. Şöyle ki; orman bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1971 yılında kesinleşen orman kadastrosu, 1984 yılında kesinleşen 2/B uygulaması olduğu bildirildiği halde, mahkemece bu çalışmalarda dava konusu taşınmaza ilişkin düzenlenen orman tahdit tutanakları ve orman tahdit ve 2/B haritaları getirtilip bilirkişi raporu denetlenmeden hüküm kurulmuştur.

Dairemizin iade kararı ile dosyaya bir takım çalışma tutanakları gönderilmişse de Şıhlar Devlet ormanına ilişkin kesinleşen çalışmaya ilişkin tutanaklar gönderilmediğinden denetlenememiş, dosyada mevcut orman tahdit haritasında taşınmaz kısmen kırmızı renkli alanda gösterilmekle taşınmazların kısmen veya tamamen orman içinde kalıp kalmadıkları anlaşılmamaktadır,

yine iade üzerine düzenlenen bilirkişi raporunda taşınmazın Şıhlar Devlet ormanı sınırları içinde olduğu gösterilmişse de bu gösterimin aplikasyon sonucu düzenlenen haritaya göre mi yoksa kesinleşen orman tahdidine ilişkin mi olduğu belli değildir ve mezkur tahdite ait çalışma tutanakları getirtilmediğinden bilirkişi raporu bu yönüyle de denetlenememiştir.

Bilindiği üzere, orman kadastrosu yapılıp kesinleşen yerlerde, çekişmeli taşınmazın orman sınırı içine alınıp alınmadığı, diğer bir ifadeyle orman kadastrosunda taşınmaz hakkında işlem yapılıp yapılmadığı, orman kadastrosuna dair çalışma tutanaklarının ve kesinleşen orman kadastro haritalarının yöntemine uygun şekilde incelenmesi ve uygulanması ile belirlenir.

Bu nedenle, dava konusu yerlerde yapılan tüm orman tahdit ve orman kadastro çalışmalarına (2/B madde uygulaması, aplikasyon, düzeltme çalışmaları dahil olmak üzere) dair işe başlama, çalışma, işi bitirme, sonuçlandırma, sonuçların askı ilanı ve orman kadastro haritaları, 2/B haritaları, aplikasyon haritalarının orijinal renkli örneklerinin Orman Yönetiminden;

yörede 2013 yılında yapıldığı anlaşılan uygulama (yenileme) kadastrosuna dair pafta ve haritalar en eski tarihli memleket haritası, eski hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı getirtilerek dosyasına eklenmeli, önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek üç mühendis ve bir harita mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle yeniden yapılacak keşifte.

6831 sayılı Orman Kanununa göre orman kadastrosu ve aynı Kanunun 2/B maddesinin Uygulanması Hakkında Yönetmeliğe göre hazırlanan Orman Kadastrosu Teknik İzahnamesinin 49. maddesinde yazılı “orman sınır noktası ve hatların uygulanmasında tutanaklardan, orman kadastro haritasından, hava fotoğraflarından, varsa ölçü karnelerinden, nirengi, poligon, röper noktalarından yararlanılır.

Sınırlama tutanakları ile orman kadastro haritaları arasında çekişme olduğunda ölçü değerleri ve tutanaktaki ifadeler arazinin durumuna göre incelenir, hangisi daha çok uyum gösteriyorsa ve gerçek duruma uygun ise o esas alınır.” hükmü ile 15.07.2004 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan Orman Kadastrosunun Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin “Teknik İşler” başlıklı dokuzuncu bölümde yazılı esaslar göz önünde bulundurularak uygulama yapılmalı, yerel bilirkişi beyanlarına başvurularak yerinde bulunmayan orman sınır noktaları, bulunanlardan hareketle tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre,

orman kadastrosu, aplikasyon ve 2/B madde uygulama tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 10-15 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli, aynı esaslarla aplikasyon tutanak ve haritası uygulanmalı; bulunan ilk orman tahdit hattı ile aplikasyon ve 2/B madde uygulaması ile belirlenen orman sınır hatları, sözü edilen haritaların ölçekleri eşitlenerek,

çekişmeli taşınmazın ilk orman tahdit haritası, aplikasyon ve 2/B madde haritalarına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde, ayrı renkli kalemlerle gösterilip keşfi izleme olanağı sağlanmalı, fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazın konumunu, orman kadastro tutanaklarında belirlenen açı ve mesafeleri (açı ve mesafe hesap yöntemi gerekirse krokisinde işaretlenerek) içerecek biçimde orman sınır noktalarıyla birlikte gösteren ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan müşterek imzalı rapor ve kroki alınmalı, ilk

orman kadastro harita ve tutanakları ile aplikasyon ve 2/B madde harita ve tutanaklarının uyumsuz olması halinde yukarıda yazılı Yönetmelikler ile Teknik İzahnamelerde yazılı tutanakların düzenlenmesine esas alınan ya da 1973 yılına en yakın tarihte düzenlenmiş hava fotoğrafı ve memleket haritası ile desteklenen ve gerçek duruma uygun düşen tutanaklara (tutanaktaki mevki ve yer isimleriyle, açı ve mesafelere göre belirlenen hatta) değer verileceği düşünülerek oluşacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

Şayet, dava konusu taşınmaz orman tahdit hattına sınır ise tahdit hattı dışında kalan kısımlar yönünden davanın reddine, tahdit hattı içinde kalan kısımlar ise orman vasfında olduğundan davanın kabulü yönünde hüküm kurulmalıdır. Ancak, dava konusu taşınmaz seri bazda yapılan orman tahdit hattına sınır değilse ve taşınmazın orman tahdit sınırları dışında olduğu ve orman tahdit hattına da uzak olduğu anlaşıldığı taktirde davacı ...

Yönetimi aynı zamanda eylemli orman iddiasında da bulunduğundan 1967 tarihinden önceki hava fotoğrafları ve memleket haritası dosya arasına getirilerek fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrıca hava fotoğrafları, kadastro paftası ile çakıştırılıp stereoskop aletiyle incelenerek, davaya konu taşınmazların üzerindeki bitki örtüsünün ve bitki örtüsünü oluşturan unsurların sayı olarak tarif edildiği,

ağaçların cinsi, yaşı, kapalılık oranı, hakim ağaç türü ve varsa kullanım durumunu belirtir şekilde yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.

2- Davalı-karşı davacı gerçek kişilerin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede; davacı kişiler dava dilekçesinde bildirdikleri değer üzerinden harcını yatırarak tapunun iptal edilmesi halinde tazminat talebinde bulunduklarına göre; dava konusu taşınmaz 1967 yılında yapılan tapulama çalışmasında kişi adına tespit ve tescil edilmiş olduğuna, Orman Yönetiminin taşınmazın 1971 yılında yapılan orman kadastrosunda orman sınırları içine alındığını iddia ettiğine göre davacıların tazminat talebinde bulunma hakları olduğu gözetilerek, taraf delilleri toplanıp bir numaralı bentte açıklandığı şekliyle yapılan inceleme sonucunda davanın kısmen veya tamamen kabulü halinde davacıların talebi hakkında bir hüküm verilmelidir.