Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2019/4274 K.2019/5643

Taraflar arasındaki davada ... Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi ile .... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

.... Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesince. Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 03/08/2018 tarih ve 1085 karar numaralı kararı ile .. Bölge Adliye Mahkemesinin 03/09/2018 tarihinde faaliyete geçirilmesine karar verilmiştir. Anılan karar gereğince; ...Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresi belirlenerek .... Bölge Adliye Mahkemesi yargı çevresinden ... ve .... çıkartılarak ... Bölge Adliye Mahkemesi yargı çevresine dahil edilmesine ve ....

Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçeği 03/09/2018 tarihi itibari ile işbu yapılan yargı çevresine ilişkin düzenlemenin uygulanmasına karar verildiğinden, istinaf başvurusunu inceleme görev ve yetkisi ....ilgili Hukuk Dairesine aittir. Bu durumda; istinafa konu karar....göreve başlama tarihinden sonra verildiğinden, verilen karar tarihine göre uyuşmazlığın çözümünde ... Bölge Adliye Mahkemeleri görevli ve yetkili olduğundan; dosyanın ...

Hukuk Dairesine gönderilmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik karar verilmiştir.

.... Hukuk Dairesince dava ile ilgili verilen ...10/11/2016 gün ve 2015/668 E. - 2016/540 K. sayılı kararı davalı tarafından istinaf edilmiş; ... Hukuk Dairesinin 04/04/2017 gün ve 2017/434 E. - 2017/405 K. sayılı kararı ile kaldırılmıştır. Bunun üzerine dosya mahkemece yeniden esas alınarak mahkemenin 2017/196 Esasını almış, mahkemece 10/10/2017 gün ve 2017/196 E. - 2017/228 K. sayılı kararı ile mahkemenin yetkisizliğine yönelik karar verilmiş; dosyanın .... Esasına kaydı yapılmış, ...2017/980 E. - 2018/660 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş ve karar davalı vekili tarafından istinaf edilmekle dosya Dairemize tevzi edilmiştir.

5235 sayılı Kanunun "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1- (Ek: 15/8/2017-KHK - 694/136 md.) "...Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır." hükmü düzenlenmiştir. Belirtilen 5235 sayılı Kanunun Ek 1. maddesi gereğince ilk istinaf incelemesi .... Hukuk Dairesi tarafından yapılmış olduğundan, dosyanın .... gönderilmek üzere mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 22. maddesi uyarınca "Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur."

HMK'nın "Kanun Yolları" başlıklı sekizinci kısmının birinci bölümünde "istinaf” kanun yolu düzenlenmiş ve 341. maddesinin (1) numaralı fıkrasında "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmünü içermektedir.

HMK'nın 391/3. ve 394/5. maddelerinde ihtiyati tedbire dair belirtilen (ilk derece) mahkeme kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüş; bu kanun yolunun ne anlama geldiği ise HMK'nın 341/1. maddesinde "ilk derece mahkemelerinden verilen ... ihtiyati tedbir ... taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmü ile istinaf olarak açıkça belirtilmiştir.

694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136. maddesi ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri hakkında Kanuna Ek 1. maddenin 1. fıkrasında: "Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin 25. maddesi uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili Bölge Adliye Mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır.

Dosya kapsamında ...Mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin 10.11.2016 gün ve 2015/688 E. - 2016/540 K. karar sayılı kararı.... Hukuk Dairesinin 04.04.2017 gün ve 2017/434 E. - 405 K. sayılı kararıyla yetkili mahkemenin .... mahkemeleri olduğu, davalının yetki itirazının kabul edilmesi, bu sebeple yetkisizlik kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle HMK'nın 353/1-a ve 3. maddeleri uyarınca kaldırılmış, Dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda... 10.10.2017 gün ve 2017/196 E. - 228 K. sayılı kararıyla mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın kesinleştiğinde görevli ve yetkili ...Mahkemelerine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, uyuşmazlığın .... Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.