Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2019/5762 K.2019/7392

Taraflar arasındaki davada ...... Hukuk Dairesi ile ...... Hukuk Dairesi Mahkemeleri ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir. .... Hukuk Dairesince dosya kapsamında....Mahkemesinin 05.01.2017 tarih ve 2017/6 Esas sayılı ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın istinafı üzerine ..... Hukuk Dairesinin 05.04.2017 tarih 2017/196 - 132 E.K. sayılı kararında itiraz eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın.... 21. Hukuk Dairesince görüşülüp sonuçlandırılması gerektiği, gerekçesiyle yetkisizlik, karar verilmiştir.

.... Hukuk Dairesince; somut olaya gelince, mahkemece, 05/01/2017 tarihli ara karar ile; davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği, reddedilen ihtiyati tedbir kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla Dairemizce ihtiyati tedbire ilişkin olarak inceleme yapılıp karar verilmiş olup, davanın esası ile ilgili istinaf incelemesi yapılmamıştır.

Hal böyle olunca, istinafa konu olan davanın esasına yönelik yeni kararın .....Hukuk Mahkemesince 30/11/2018 tarihinde verildiği, kararın veriliş tarihi itibariyle ....Mahkemesinin kuruluş tarihinden sonradır. Bu itibarla, Dairemizce ..... kurulduğu tarihten önce verilen kararın 5235 sayılı Kanunun 25 ve Ek 1. maddelerinde ön görülen davanın esasına ilişkin kararlardan olmayıp geçici hukuki koruma tedbirlerine ilişkin kararlardandır.

Kanunda "İstinaf mahkemesinden geçen dosya" kavramına göre geçici hukuki korumaya ilişkin dosya Dairemizce 05/04/2017 tarihinde karar ile incelenmek suretiyle bitmiştir. Bu nedenle asıl hükme yönelik istinaf başvuru incelemesinin Konya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesi tarafından yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik, kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 22. maddesi uyarınca "Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur."

HMK'nın "Kanun Yolları" başlıklı sekizinci kısmının birinci bölümünde "istinaf” kanun yolu düzenlenmiş ve 341. maddesinin (1) numaralı fıkrasında "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmünü içermektedir.

HMK'nın 391/3 ve 394/5. maddelerinde ihtiyati tedbire dair belirtilen (ilk derece) mahkeme kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüş; bu kanun yolunun ne anlama geldiği ise HMK'nın 341/1. maddesinde "ilk derece mahkemelerinden verilen ... ihtiyati tedbir ... taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmü ile istinaf olarak açıkça belirtilmiştir.

694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136. maddesi ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri hakkında Kanunun Ek 1. maddenin 1. fıkrasında: "Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmi Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.

Dosya kapsamında .....Mahkemesinin 05/01/2017 tarihli kararla ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği, sözkonusu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine..... Dairesinin 05.04.2017 tarih 2017/196 - 132 E.K. sayılı kararında itiraz eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın .....Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.