Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/11296 K.2007/8743

Davacı, davalı işveren nezdinde Ekim-2000 tarihinden itibaren çalıştığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılardan SSK. Başkanlığı ve H. T. K. Tar. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, 2000 yılı 10 ayından dava tarihine kadar davalı iş yerinde geçen ve kuruma bildirilmeyen çalışmaların tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının 01.10.2002-13.06.2004 tarihleri arasında davalı şirkete ait işyerinde çalıştığının tesbitine karar verilmiş ise de bu sonuç eksik incelemeye dayalı olup usul ve yasaya aykırıdır.

Uyuşmazlık, somut olayda fiili çalışma olgusunun yöntemince kanıtlanmış olup olmadığı, mahkemece bu yönde yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Gerçekten; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Yasa’sının 2 ve 6. maddelerinde açıkça belirlendiği üzere, sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun varlığı zorunludur. Eylemli veya gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça, hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemez. Fiili veya gerçek çalışmayı ortaya koyacak belgeler, işe giriş bildirgesiyle birlikte 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesinde belirtilen sigortalının gün sayısını, kazanç durumunu, çalışma tarihleriyle birlikte ortaya koyan aylık sigorta gün bilgileri ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 17. maddesinde belirtilen 4 aylık prim bordroları gibi Kuruma verilmesi zorunlu belgelerdir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının davalılardan h. t. Ltd Şt ye ait (11034424.33) sicil nolu iş yerinin 02.08.2000 tarihinden itibaren 506 sayılı yasa kapsamına alındığı, davacının bu iş yerinde 01.09.2004-31.10.2004 tarihleri arasında 60 gün kesintisiz çalışmasının kuruma bildirildiği ve bildirime uygun olarak primlerinin ödendiği, davacının imzasını taşıyan 04.08.2004 tarihli ibranamede işe giriş tarihi olarak 13.06.2004 tarihinin yazıldığı, Davacının iş kazası nedeni ile yapılan inceleme sırasında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişine 28.04.2004 tarihinde, Sosyal Sigortalar Kurumu müfettişine iş kazasından 3-4 ay önce davalı iş yerinde çalışmaya başladığını beyan ettiği görülmektedir.

Mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığının yöntemince araştırılmadan işe giriş tarihi ile ilgili çelişkiler de giderilmeden sonuca gidildiği ortadadır. Ayrıca dinlenen tanıkların bordro tanığı olup olmadığı iş yeri dönem bordroları ile kontrol edilmemiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.6.1999 gün ve 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün ve 2003/21-35-64 ile 10.10.2004 gün ve 2004/21-538 sayılı kararları da bu yöndedir.

Mahkemece yapılacak iş; öncelikle davacı dinlenerek işe giriş tarihi ile ilgili çelişkinin giderilmesi, ayrıca davanın hukuki niteliği de göz önünde tutarak Kuruma verilmiş işveren bordroları varsa getirtilip uyuşmazlık konusu dönemde davacıyla birlikte çalışan bordro tanıkları, bordro verilmemiş ise muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde bildirge tarihinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tesbit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak bilirkişiye imza incelemesi yaptırmak gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/10. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.