Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/15938 K.2007/9012

Davacı, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacıların yakınlarının iş kazası sonucu ölümü nedeniyle maddi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece husumet M. Elektrik Dağıtım A.Ş. A.İ.Müessese Müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiği, iş kazasının ise A.İ.Şefliğinde meydana geldiği gerekçesiyle davanın hem yetki hem de husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacıların yakınlarının 05.05.2005 tarihinde A. Müessesesi İşletme Şefliğinde çalışırken iş kazası geçirdiği iş kazası tarihinden önceki bir tarihte sermayesinin tamamı T’ a ait D., A. ve M.

Elektrik Dağıtım Müesseselerinin birleştirilerek, üç müesseseden oluşan ve merkezi D.olan M.Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin kurularak Ticaret Sicil Gazetesi’nin 09.03.2005 tarihli nüshasında yayınlanarak faaliyete geçtiği, her üç müessesenin de ayrı ayrı tüzel kişiliklerinin bulunup davacının çalıştığı M. Elektrik Dağıtım A.Ş. A. Müessesesinin A.

Ticaret Siciline kayıtlı bulunduğu ve merkezinin Aydın olduğu, ancak özelleştirme kapsamına alınarak müesseselerin tüzelkişilikleri sona erdirilip il müdürlüğüne dönüştürülerek 30.01.2006 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlandığı davada husumetin ana kuruluş olan M.Elektrik Dağıtım A.Ş.’ ne yöneltildiği, davalının da husumet itirazında bulunduğu anlaşılmaktadır.

5521 sayılı Yasa’nın 5. maddesi hükmüne göre, İş Mahkemesinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılacağı gibi, işçinin işini yaptığı yer mahkemesinde de bakılabilir.

Diğer yandan H.U.M.K.'nun 187/2. maddesinde yetki itirazının ilk itirazlardan olduğu, 23. maddesinde de davalıya tanınmış bir hak olduğu açıkça vurgulanmıştır. Ayrıca kamu düzenine ilişkin bir yetki kuralının söz konusu olduğu hallerde kendiliğinden (re'sen) kamu düzenine ilişkin yetki kuralının söz konusu olmadığı hallerde ise ilk itiraz olarak ileri sürüldüğü taktirde yetkisizlik kararı verilebileceği bildirilmiştir. Tazminat davasında Kamu düzenine ilişkin bir yetki kuralı olmadığına ve davalının usulüne uygun bir yetki itirazı da bulunmadığına göre mahkemenin kendiliğinden yetkisizlik kararı veremeyeceği ortadadır.

Somut olayda husumet M.Dağıtım A.Ş.’ne yöneltilmiş olup her ne kadar iş kazasının meydana geldiği ve işçinin işini gördüğü yer Aydın ise de davalı anonim şirketin merkez adresi Denizli ilinde bulunduğundan dava yetkili mahkemede açılmıştır.

Mahkemece bir davanın davalısının davacının dava dilekçesinde gösterdiği kişi veya kişilere göre belirlenebileceği, dava dilekçesinde husumet yöneltilmeyen kişi veya kişilerin kendiliğinden davaya karşı cevap vermekle davanın taraf olamayacağı ve ileri sürecekleri yetki itirazının nazara alınamayacağı düşünülmeksizin davada husumet yöneltilmeyen ve davanın tarafı olmayan M. Elektrik Dağıtım A.Ş. Aydın İl Müdürlüğünün adresinin Aydın ilinde bulunması nedeniyle davaya bakmaya Aydın İş Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş olması isabetsiz olmuştur.

Diğer yandan, Aydın İl Müdürlüğünün tüzel kişiliği bulunmadığından mahkemenin husumetin Aydın İl Müdürlüğüne yönetilmesi gerektiğine ilişkin kabulü de doğru değildir. Mahkemece işin esasının incelenmesi gerekirken yetkisizlik kararının nihai bir karar olduğu ve yetkisizlik kararı veren mahkemenin davadan elini çektiği düşünülmeksizin davanın hem yetkisizlik hem de sıfat yokluğundan (husumetten) reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.